Copyright © Karolina Szewczykowska, 2017

Projekt okładki

Mariusz Kula

Zdjęcie na okładce

© Sherry Yates Young/Shutterstock.com

Redaktor prowadzący

Michał Nalewski

Redakcja

Małgorzata Grudnik-Zwolińska

Korekta

Grażyna Nawrocka

ISBN 978-83-8097-870-6

Warszawa 2017

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

ul. Rzymowskiego 28, 02-697 Warszawa

www.proszynski.pl

Marcinowi i naszym dzieciom

– z miłością

Za każdym idzie jego cień

i im mniej jest on włączony

do świadomego życia

człowieka,

tym bardziej jest czarny i gęsty.

Carl Gustav Jung

Fotel i książki, i świeca z cieniem

i nagle w świecy jęk pełen skarg:

To ćma płonie jasnym płomieniem

jak sama Joanna d’Arc...

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

LUIZA ORŁOWICZ

Piątek, 5 czerwca 2015 roku

Jest wpół do pierwszej, a ja po prostu wiem, że nie wytrzymam tego ani minuty dłużej. Mam ochotę chwycić nóż i wbić go sobie prosto w serce. Czy mnie na to nie stać? Mnie, oazę spokoju, miłosierdzia i łagodności, wcielonego anioła. Złapię za rękojeść, wepchnę sobie ostrze w miękkie ciało! Trudno w to uwierzyć? Jestem w histerii, a przez krótką, ledwie uchwytną jak frunące w powietrzu nasionko mleczu, chwilę chce mi się śmiać.

Moja terapeutka nie przyszła, choć ją o to błagałam. Byłyśmy umówione! Myślałam, że się spóźni, jednak wcale się nie pojawiła, nie dała znaku życia. Nie odebrała nawet telefonu i poczułam się jak trędowata. To takie do niej niepodobne! Na przemian byłam rozżalona i wściekła. Jak mogła mnie tak zostawić? Teraz przecież potrzebuję jej pomocy jeszcze bardziej!

Rano pokłóciłam się z ojcem, który zjawił się niezapowiedzianie, żeby spytać, czy rzeczywiście zgadzam się sprzedać swoje udziały w firmie. Dał mi wyraźnie do zrozumienia, że on tego zrobić nie zamierza (kolejny raz pozwoliłam mu się oszukać). Śmierdział alkoholem, choć zachowywał się normalnie. Miał spocone czoło, podkrążone oczy i rozglądał się po salonie, jakby czegoś szukał. Dawno go nie widziałam i szczerze mówiąc, byłam zaskoczona, więc nie zareagowałam jak należy. A wiadomo, jak należy – od razu przechodzisz do ataku – tak, u nas tak jest. Na odchodnym spytał, czy wszystko dobrze, i spojrzał na mnie tak, jakby wiedział, że nic nie jest dobrze, bo moje życie jest porażką od samego poczęcia. Zrobiło mi się słabo. Oczywiście, cała zlana potem odpowiedziałam, że w porządku, ale jestem pewna, że nie uwierzył. „Zostaw stare sprawy”, powiedział, nie patrząc na mnie, i zaczął się śmiać. Trzęsącymi się rękami zamknęłam za nim drzwi i pobiegłam do pokoju na górze, by zadzwonić do terapeutki. Nie odebrała.

Nie zdążyłam ochłonąć, gdy znów odezwał się dzwonek. Tym razem przyszedł Marek. Przywitał mnie z braterskim, udawanym uśmiechem i powiedział, że nie mogą się z Ewą doczekać wieczornego spektaklu. Że na pewno pójdzie dobrze. Przecież to jasne, że sobie poradzę, prawda? Niby mimochodem spytał, czy był Zbyszek. Odpowiedziałam, że tak. Mój piękny starszy brat zmarszczył brwi (zawsze wtedy wyglądał jak rzymski posąg z prostym nosem i idealnymi rysami twarzy). Ubiegając jego pytanie, potwierdziłam, że absolutnie nie zmieniłam zdania. Dałam mu odczuć, że powinien sobie pójść. On również odwrócił się w drzwiach i spytał, czy wszystko w porządku. Potwierdziłam i prawie zepchnęłam go ze schodów. Stojąc przy furtce, krzyknął jeszcze: „Do zobaczenia na spektaklu!”. Na szczęście sąsiedzi wyjechali. Niepotrzebny mi tu jeszcze dodatkowy cyrk. Szybko zamknęłam drzwi.

Przyszedł też on. Wiedział, że nie powinien – powiedziałam mu to jasno, kiedy ostatnim razem się widzieliśmy. Pojawił się jak zwykle bez zaproszenia. Ujrzałam go i stało się ze mną coś, czego nie potrafię nazwać. Kazałam mu natychmiast wyjść. Protestował, ale nie dałam mu powiedzieć nic więcej. Nie miałam ochoty ani na niego patrzeć, ani go słuchać. Zamknęłam oczy i widziałam wszystko to, czego nie powinnam była zobaczyć. Czy musiało się to zdarzyć właśnie dzisiaj? Czułam rosnącą irytację. Zdałam sobie sprawę, że chyba (nie jestem tego zupełnie pewna) zrobiłam coś strasznego. Jeśli tak było – nie będzie dla mnie dobrego rozwiązania.

Kiedy wyszedł, zaczęłam ćwiczyć kwestie ze spektaklu. Miałam pustkę w głowie, poszczególne słowa nie zawsze składały się w sensowną całość. Z trudem powtórzyłam kilka stron, gdy przyjechał Adam. Powiedział, że skończył wcześniej spotkanie na mieście. Moim skromnym zdaniem żadnego spotkania nie było. Chciał uśpić moją czujność i pokazać, że on się stara i tak naprawdę nie zależy mu na pieniądzach za sprzedaż firmy. Potraktowałam go jak intruza, dając do zrozumienia, że mi przeszkadza w przygotowaniach. Chciał porozmawiać, ale ja nie miałam ochoty. Gdybym zaczęła mówić, mogłabym wylać to wszystko, co tłamsiłam w sobie i mieliłam z terapeutką od tylu pieprzonych miesięcy. Potężny, ciężki i cuchnący rzyg. W końcu nie wytrzymał ciszy przepełnionej gęstniejącym napięciem i opuścił dom niczym niechciany kochanek. Czego on właściwie chciał? Mój biedny, zagubiony mąż. Czy myślisz, kochanie, że mogłabym sobie coś zrobić? Za każdym razem, kiedy patrzysz na mnie spojrzeniem niby błagalnym, a ja dostrzegam w nim również nienawiść (tak, jesteś, mój mężu, słabym aktorem), jest mi ciebie żal. Nic nie pomagają moje tłumaczenia. Gówno rozumiesz, taka jest prawda. Choć tak bardzo bym chciała, żeby było inaczej.

Powoli się poddaję. Obezwładnia mnie strach i przeczucie, że zaraz wydarzy się coś potwornego. Czerwona suknia leży na kanapie niczym porzucona zbroja unurzana we krwi. Materiał mieni się w południowym słońcu tak, że muszę na moment odwrócić wzrok. Zamykam oczy, a pod powiekami nadal drży świetlisty obraz, który rozmazuje się coraz bardziej, aż staje się jasną, pozbawioną plam taflą. Zaczynam wyobrażać sobie, jak będę wyglądać po śmierci. Jaki odcień przybierze moja skóra? Jak szybko zgniję? (W taki upał szybciej, tak czytałam). Czy moje oczy pozostaną otwarte? Czy będę wyglądać ładnie? Wiem, że trupio, ale może będzie w tym coś majestatycznego? Wszystko zależy od tego, jak umrę, to dla mnie oczywiste. Nie, nie chcę umierać. Po prostu tak strasznie się boję i mój tok myślenia odbiega w tej chwili od normy. Już nie wiem, czy jestem w roli, czy poza nią. Czy może obrosłam nią już do tego stopnia, że wariuję?

Zamiast noża chwytam telefon i dzwonię po Martę. Z nią też byłam umówiona, ale niech przyjdzie wcześniej – mam teraz więcej czasu, a nie chcę tu siedzieć sama. Manikiur jest ostatnią rzeczą, którą powinnam teraz zrobić. Kogo obchodzą paznokcie, kiedy tak blisko czai się morderca? Ale ja jednak je pomaluję. Na czerwono. Jeśli zagram wieczorem premierę Motyla zmierzchu… (Coraz bardziej w to wątpię. Czuję, że moje chwile są policzone). Dlatego śmieję się nerwowo sama do siebie. Premiera okaże się sukcesem. Wiem, że po mojej śmierci wykupią bilety na cały sezon.

Piszę swoje notatki. (Nie lubię słowa „pamiętnik” – jest zbyt retro. Zresztą wcale nie jestem pewna, czy chcę pamiętać wszystko to, co tu od roku zapisuję. Porządkuję myśli i usiłuję zapobiec kolejnym napadom paniki, ot co). Przerywam pisanie, zaczynam krążyć po salonie i obijam się jak mucha o szybę, kiedy chce wydostać się na zewnątrz, a nie może. Obserwuję siebie z góry i przykro mi na to patrzeć. Coraz bardziej żal mi samej siebie.

Obchodzę salon. Przyglądam się wszystkim przedmiotom tak zachłannie, jakbym widziała je po raz pierwszy, a zarazem ostatni. Salon wydaje mi się mały jak pudełko zapałek. Wielkie okna, przez które wpada dużo światła, przypominają lodowe wrota przybrane w firany niczym kapryśny welon panny młodej. Kanapa, której miękkość sprawia, że jest moim ulubionym meblem, znajduje się pośrodku. Biały kominek, przy którym stoją ciężkie posążki greckich bogów (nie mam pojęcia, kto je przywiózł, ale sądzę, że był to mój ojciec). Lustro w ciężkiej, pozłacanej ramie, w którym nigdy się sobie nie podobałam, bo wyglądałam z pięć lat starzej. Kilka obrazów małej wartości, z którymi nie wiadomo, co zrobić. Szczególnie z dwoma portretami, których pochodzenia nigdy nie byłam w stanie ustalić. Nobliwa siwa pani i szlachetny starszy pan, których spojrzenie zawsze mnie niepokoiło.

Przeszłam do holu, w którym było najchłodniej. Przystanęłam przy starych zdjęciach prawie całej mojej rodziny. Najpierw mama, brat, ojciec i ja. Potem również Adam i dzieci. Chwile zamknięte pod kawałkami zakurzonych szybek. Kto by pomyślał, że z nami wszystkimi jest coś nie tak? Te zastygłe uśmiechy na opalonych twarzach, wspólne biesiady i święta, których już nikt nie pamięta, bo po co? Odwróciłam z niechęcią wzrok i spojrzałam w kierunku białych schodów. Mój brat, gdy był małym dzieckiem, omal się na nich nie zabił… Dlatego zamontowałam bramkę, żeby nie narazić moich dzieci na podobne ryzyko. Zawahałam się, ale zdecydowałam, że nie wejdę do kuchni – to królestwo Barbary. Ja nie lubię tego miejsca – jest zbyt sterylne. Zaczęłam wspinać się po schodach, trzymając się kurczowo poręczy. Z góry hol wygląda inaczej. Kolorowy, kwiecisty dywan niczym obraz szesnastowiecznego malarza zachęca mnie do skoku. Gdy weszłam na górę, nie poszłam do swojej sypialni. Sięgnęłam po kluczyk ukryty za obrazem wiszącym na ścianie tuż przy schodach. Chwyciłam go w dłoń i podeszłam do drzwi pokoju znajdującego się na końcu korytarza. Otworzyłam je i przekroczyłam próg. Czułam kurz unoszący się w powietrzu i zapach lekarstw. Białe ściany, bo takie były zawsze i tak miało zostać. Pokój, który nie pasował do reszty pomieszczeń. Jedyna pamiątka przeszłości. Otworzyłam szafę. Wyjęłam mały przedmiot. Owinęłam go w jedwabną chustkę. Zamknęłam z powrotem drzwi i z pośpiechem wróciłam na dół, nerwowo oglądając się za siebie, jakby ktoś mnie gonił.

Mam jeszcze godzinę do przyjścia Marty. Postanawiam przymierzyć suknię, a potem położyć się choćby na kwadrans. Cała się kleję – nie wiem, jak się wbiję w tę suknię, słowo daję, to będzie męka. Słabo spałam tej nocy (zawsze jestem spięta przed premierą, a teraz dodatkowo po sesjach). Może się uspokoję, jeśli się zdrzemnę? Tak, powinnam się uspokoić.

Moje serce bije bardzo szybko, gdy układam się na sofie owinięta w delikatny aksamit sukni, i uspokaja wolno, gdy nadchodzi sen. Niespodziewany powiew porusza nagrzane powietrze. Okiennica delikatnie uderza o ścianę. Nie słyszę żadnych kroków, nie czuję niczyjego dotyku. To do mnie niepodobne, że w środku dnia zapadam w sen niczym niemowlę. Niemowlę jednak nie jest złe. Ja jestem. Każdy ma swoją gorszą stronę – tak mawia moja terapeutka. I ja w to wierzę.

Ona jednak o tym nie wie, że ja naprawdę jestem złą kobietą. Po prostu nie zasługuję na to, żeby chodzić po tym świecie. Nie mam pojęcia, czy mi się to śni, czy rzeczywiście usiadłam na sofie i ujrzałam w drzwiach moją matkę. Poznałam ją, choć tyle czasu minęło od jej śmierci. Uśmiechnęła się delikatnie i już wiedziałam, że przyszła po mnie. Nie ma się co szarpać, myślę we śnie z rezygnacją. Wyciąga do mnie ręce. Przytulam się do jej zimnego policzka, który stapia się powoli z moim, tworząc jedność. Nie boję się. Już się nie boję.

Piątek, 5 czerwca 2015 roku

PRAGA-PÓŁNOC

W gmachu prokuratury panował letni zaduch. Leniwe popołudnie z drobnymi przestępstwami, popełnianymi zwykle w długie weekendy. Ktoś komuś dał w ryj, dziecko się niemal utopiło na Gocławiu, ale je odratowali, okradziono dom znanego polityka, który wybrał się w egzotyczną podróż i teraz dzwonił z awanturą, że on ma prawo do odpoczynku.

Ludzi w budynku mało, okrojony skład osobowy, bo większość wyjechała udawać, że wakacje już się zaczęły.

Prokurator Aleksander Zawadzki nie wyjechał, bo niedługo – dni odliczał pieczołowicie – miała zostać rozstrzygnięta sprawa wakatu. I to nie byle jakiego. Tadeusz Kwaśnik, od osiemnastu lat przełożony Zawadzkiego, szykował się do odejścia. Nie mówiono o tym otwarcie, bo to nie była decyzja Kwaśnika. Delikatnie go do tego nakłaniano. Podobno, jak niosła plotka, chodziło o sprawy osobiste. Prokurator rejonowy był jednak szczwanym lisem, który nie godził się tak łatwo z utratą stanowiska. A Aleksander Zawadzki coraz bardziej miał na nie chrapkę i wcale się w tym względzie nie oszukiwał.

Z Kwaśnikiem uwielbiali się jako koledzy. Nienawidzili jako ludzie. Zawadzki nieraz zastanawiał się, jak to w ogóle możliwe, że wytrzymał z tym starym grzybem tak długo. Dużo mu zawdzięczał, to prawda… Zawadzki niechętnie wracał do tej sprawy. Minęło już sporo czasu, nie czuł goryczy na wspomnienie numeru, który wykręcił mu dawny przyjaciel, komisarz Modest Tokaj. W każdym razie Kwaśnik pomógł mu wtedy bardziej, niż można się było spodziewać. Widać nie wiedział, że na własnej piersi hoduje żmiję.

Zawadzki zapatrzył się w zegar. Dochodziła czwarta. Cisza oraz upał w pomieszczeniu jak smród w porannym autobusie, którym jechał do pracy, wprawiały go w otępienie. Odpoczywał od domu, od małej Kasi, która nie dawała spać w nocy. Odpoczywał również od żony, która od kilku tygodni była marudna i drażliwa. Nie wiedział i nawet nie próbował się domyślić, co się stało, ale zakładał, że jak przyjdzie pora – Iga na pewno wszystko mu powie. Przecież nie mieli przed sobą tajemnic. Byli udanym małżeństwem.

Aleksander spojrzał na stojące na biurku zdjęcie. Opalona twarz córki ze szczerbatym uśmiechem i nosem upstrzonym piegami. Dwa warkocze związane grubymi wstążkami w czerwone groszki kupionymi na odpuście. Adopcja córki przestała być dręczącą sprawą. Mała była u nich, rosła jak na drożdżach. I tak powinno zostać, nikt im jej nie odbierze. On na to nie pozwoli.

Wstał od biurka i podszedł do okna. Widać było z niego mały skwer, zaniedbany i zarośnięty gęstymi krzakami. Kilku meneli popijało tanie wino, a dzieci bawiły się na niewielkim placu zabaw. Jakaś para leżała na kocu, wystawiając blade ciała na pierwsze promienie słońca. Lato przyszło tego roku z dnia na dzień, praktycznie z pominięciem wiosny. Zawadzki patrzył na okrągłe pośladki dziewczyny wzrokiem chirurga plastycznego. Spoczywający obok niej mężczyzna sprawiał wrażenie dwa razy mniejszego. Prokurator skrzywił się. Nie lubił brzydoty ani tego, co zaburzało głęboko w nim zakorzenione poczucie estetyki. Jak radził sobie z ohydą wykonywanego zawodu, tego sam nie rozumiał. Czasem, gdy miał lepszy dzień, żartował z tego powodu. Jednak zdarzało się to rzadko, bo Aleksander Zawadzki był z natury śmiertelnie poważnym człowiekiem.

Schylił się i zawiązał rozwiązaną sznurówkę błękitnego converse’a. Sprawdził, czy nie pobrudził sobie koszuli keczupem, gdy jadł frytki przy biurku (bywało, że jadł je w pracy, i szczerze tego nienawidził). Przepełnione bary dziś ani trochę nie zachęcały do wyjścia. Po pierwsze, nie znosił się pocić, po drugie, alergia na słońce sprawiała, że lato traktował jako zło konieczne, po trzecie, tłum wprawiał go w rozdrażnienie. Wolał ludzi martwych niż głupio uśmiechniętych i rozkosznie zblazowanych. Ot, zboczenie zawodowe.

Właśnie miał opuścić pokój, by przygotować popołudniową kawę z pianką grubą na dwa palce, gdy w drzwiach stanęła Halina Jędrzejczyk. Uśmiechnięta, rumiana i pachnąca, zawsze konwaliami. Gdyby chodziło o kogoś innego, już dawno by powiedział, że nie znosi tego tandetnego, bazarowego zapachu. Jednak ją i cały ten zapach w skrytości ducha uwielbiał. Zresztą nie miałby śmiałości zwrócić jej uwagi na cokolwiek. Halina była aniołem jego sekretariatu – wszędobylskim duchem, który przenikał ściany i wiedział absolutnie wszystko, co należało wiedzieć. Utonąłby bez niej w morzu swojej pedanterii umysłowej i cielesnej, a nade wszystko lekceważenia tego, co mówią inni. Nie miał co do tego złudzeń.

– Zgłoszenie z Saskiej Kępy. – Mówiła tak, jakby czytała komunikat radiowy. – Zadzwoniła kobieta, nie histeryzowała, ale słychać było, że jest zdenerwowana. Świadek wypowiedziała się rzeczowo, prosiła o pilną interwencję policji. Denatka ma podobno rozkrwawiony brzuch.

Miał nadzieję na spokojny dzień. Bez nieprzyjemnych wydarzeń, z nieruchomym powietrzem i zimnym piwem.

– Co jeszcze wiesz? – spytał, odszedł od okna, wskazał Halince krzesło, a gdy usiadła, zrobił to samo. Jego fotel skrzypnął.

– Kobieta, trzydzieści osiem lat. Zadzwoniła osoba, która ją znalazła. Na miejscu jest dwóch świadków.

– Któż to?

Halinka wykonała teatralny ruch dłońmi i powiedziała:

– Luiza Orłowicz-Kosińska. Na Królowej Aldony. Mówi ci to coś?

Doskonale wiedziała, że tak. Aleksander Zawadzki wcisnął się mocniej w fotel. Przez jego głowę myśli przelatywały jak stado dzikich stworzeń pozbawionych twarzy. Modest Tokaj, Henryk Lorenc, Zbigniew Orłowicz. To oni, niczym tornado, przewalili się przez jego życie kilka lat temu. Czyżby wielki come back? O Orłowiczu, ojcu denatki, od dawna nie miał wieści. Córkę pamiętał. Była ładna i spokojna. Niepodobna do tatusia. Niewiele wiedziała albo nie chciała wiedzieć o szemranych interesach ojca.

Spółka Farmaceutiks, monopolista farmaceutyczny, przeżywała kilka lat temu kłopoty. Została oskarżona o wprowadzanie nielegalnych leków na rynek, ale Zawadzki pamiętał, że gdy wreszcie, po miesiącach dochodzenia, wyłapali powiązania, nagle śledztwo umorzono. Stary Orłowicz był ostrym graczem. Pomógł mu zapewne Henryk Lorenc, znany warszawski filantrop, podczas prowadzenia śledztwa mocno ucierpiał były komisarz Modest Tokaj. Chciał udowodnić, że to Henryk Lorenc pociąga za wszystkie sznurki. Tokaj zaczął nawet wspominać jakieś stare sprawki, twierdząc, że Lorenc wiele lat temu zabił swoją żonę. Jego przeciwnik nie był jednak typem potulnego ptaszyny i postanowił go ukarać. Tak przynajmniej sądził Zawadzki, ale nigdy o tym z Modestem szczerze nie rozmawiali, bo nie zdążyli. Modest zrezygnował ze służby po tym, jak w trakcie akcji postrzelił własnego syna. Omal chłopaka nie zabił. No i odszedł, zostawiając Zawadzkiego samego na pastwę dziennikarzy i szefów, poniekąd wrabiając go w to całe gówno. Gdyby nie pomoc Kwaśnika, poszliby na dno jak „Titanic”.

Zawadzki poczuł, że do twarzy napływa mu krew.

– Kurwa – westchnął.

– No, ciekawie się zapowiada. – Halinka wpatrywała się z wahaniem w swoje notatki. Pomalowanym na czerwono paznokciem wodziła po każdym słowie, potrząsając wypłowiałą blond grzywką. Zmarszczyła czoło, widać coś podpowiadało jej, że sprawa będzie nietuzinkowa i przywoła duchy przeszłości. Zawadzki podniósł się z fotela i ruszył do wyjścia.

– Zadzwoń po Wiśniewską. – Odwrócił poszarzałą twarz i poprawił niewielkie, okrągłe okulary.

– Nie wyjechała? – Halinka zatrzepotała rzęsami. Wiedział, że udawała niezorientowaną.

– Ona? – Przed oczami Zawadzkiego stanęła filigranowa postać z obciętymi po męsku włosami, o krótkich nogach w monstrualnie wysokich szpilkach. – Nie sądzę. – Prokurator się zaśmiał.

Halinka posłusznie skinęła głową.

Gdy wsiadał do samochodu, w którym było chyba trzysta stopni, przed oczami stanął mu SMS sprzed kilku tygodni. Wówczas nie przypuszczał, że to może być zaproszenie do gry, w której miał osłaniać Henryka Lorenca. Z wrażenia zaschło mu w gardle. Poczuł nagle, że awans szczerzy się do niego szyderczo. Cóż z tego, żeś przyzwoity człowiek, zasłużony, z nienagannym przebiegiem służby publicznej? I co ci się wydawało, idioto? Że się wywiniesz?

SASKA KĘPA

Zawadzki patrzył na niepozorne ogrodzenie, za którym rozrośnięte krzewy zasłaniały dróżkę prowadzącą do domu Luizy Orłowicz – swego czasu najbardziej rozrywkowego na Saskiej Kępie. Nikt niczego nie widział, pomyślał i skrzywił się, bo podejrzewał, że nie będzie łatwo. Czuł rosnące napięcie, szedł usztywniony jak zawsze, gdy nie był zadowolony z obrotu zdarzeń. Żwir odskakiwał mu spod butów, okrywając pyłem radosny błękit trampek. Wyjątkowo nie był dziś elegancki, ale uznał, że pogoda udzieliła mu dyspensy. Nie czuł się jednak komfortowo. Nerwowym ruchem poprawił białą koszulę, sprawdzając, czy żaden z guzików się nie rozpiął. Rozglądał się wokół z zaciekawieniem. Spora działka na Saskiej Kępie musiała być warta majątek, pomyślał z zazdrością.

Spojrzał na ścieżkę w poszukiwaniu jakichś śladów. Starł pot z czoła, zadarł do góry głowę, patrząc na wysoki świerk rosnący tuż przed wejściem. Okazałe schody prowadziły do masywnych drzwi z ciemnego drewna, zza których dochodziły już głosy techników.

– Szefie, na prawo – powiedział pierwszy po krótkim powitaniu i zrelacjonowaniu zdarzenia. – Świadkowie czekają w altance za domem, jak pan prosił.

Zawadzki kiwnął głową i bez słowa wszedł do domu.

W pomieszczeniu było niewyobrażalnie gorąco, więc prokurator szeroko otworzył jedno z okien. Miał w zwyczaju najpierw rozejrzeć się po otoczeniu, by wyłapać jak najwięcej szczegółów z miejsca zbrodni. Trup był egoistyczny i zabierał zwykle zbyt dużo uwagi, a przecież w gruncie rzeczy najważniejszy jest kontekst. Dlatego prokurator Zawadzki wyjrzał najpierw przez okna salonu, które wychodziły na gęsto zarośnięty ogród. Drewniane ogrodzenie i szpaler wysokich tui chroniły przed spojrzeniami z ulicy. Miał rację – o świadków będzie trudno. Strużki potu spływały mu wzdłuż kręgosłupa do samych bokserek. Całe ubranie się lepiło. W powietrzu dawał się wyczuć wyrazisty, mdły zapach krwi i początku rozkładu.

Aleksander Zawadzki odwrócił się i stanął tyłem do okna. Patrzył uważnie. Pierwszy rzut oka na ofiarę zawsze ma największe znaczenie. Przebłysk, który czasem mu towarzyszył, zazwyczaj wnosił coś, nad czym warto było się później zastanowić. Słowem, które natychmiast przyszło mu do głowy, była „jasność”. Dlaczego? Zdziwiło go. Przecież obraz, który roztaczał się przed nim, nie miał nic wspólnego z jasnością i był w dziwny sposób wulgarny. Jakbym trafił do burdelu po porachunku alfonsów i patrzył na zadźganą piękną kurwę, pomyślał. Tak, Zawadzki patrzył na rudą piękność Toulouse’a-Lautreca. Ładny trup, dodał w duchu i zrobiło mu się jakby lżej. Najgorsze były widoki, które zohydzały mu rzeczywistość. Krwista rana nie wydawała się straszna, nie kontrastowała bowiem z czerwoną sukienką, a zastygłe, brunatne ślady nie zrobiły na Zawadzkim wrażenia. Podszedł bliżej i teraz stał naprzeciwko kobiety. Spoczywała na sofie i wyglądała, jakby spała. Co czuła, umierając? Bała się? Była zaskoczona? A może spodziewała się tego, co ją spotka? Ktoś zaskoczył ją niespodziewanie czy wiedziała, że przyjdzie, i go oczekiwała? W pokoju nie było widać śladów walki. Było czysto, schludnie.

Głowa kobiety leżała płasko tuż przed wysokim wezgłowiem kanapy, nieco odchylona. Ręce były wyciągnięte wzdłuż tułowia, włosy przesunięte na bok, łysina wystająca nad lewą skronią. Peruka. Ten szczegół wzbudził w nim zażenowanie i pełne niepokoju skojarzenie z chemioterapią. Przypomniała mu się matka. Pięć chemii i wszędzie włosy. Nie dawała sobie wytłumaczyć, że należy je ogolić, bo i tak wypadną. Okropność. Zawadzki wzdrygnął się na to nieprzyjemne wspomnienie. Po plecach przeszły mu dreszcze.

Opanował nagłą chęć poprawienia ofierze peruki i przyglądał się dalej. Sztuczne rzęsy. Sceniczny makijaż. Czerwona, dopasowana suknia. Najwyraźniej szła dzisiaj do teatru. Zabawne, był przekonany, że aktorzy przebierają się do spektaklu w garderobie, tuż przed sztuką.

– Niezłe cudo, co? Jak manekin. – Krzysiek Łazowski wyrósł niespodziewanie za plecami Zawadzkiego, lecz ten udał, że nie słyszy. Nie znosił, gdy ktoś przeszkadzał mu w pierwszych chwilach oględzin.

Minął kolegę i skierował się do kuchni. W połowie drogi odwrócił się jednak i rzekł:

– Niczego nie dotykaj. Zrozumiałeś? – I widząc, że Krzysiek, jeden z młodszych stażystów, patrzy na niego, jakby nadal nie wiedział, o co mu chodzi, dorzucił: – Czekamy na lekarza. Powiedz mu, że nie myjemy ofiary i zakładamy torby na dłonie. Komisarz Biadoń się zjawi?

– Jestem w jego zastępstwie. – Młody zaczerwienił się po kraniec swojego wysokiego czoła.

– Cudownie – burknął Zawadzki.

To na razie wystarczy, pomyślał, jeszcze raz rzucając przez na wpół otwarte drzwi spojrzenie na martwą Luizę. Był pewien, że na moment otworzyła oczy i mrugnęła do niego. Jak trup współpracuje, będzie dobrze, dodał sobie otuchy i poszedł dalej. Nie uszedł nawet kilku kroków, kiedy znów przystanął. Alina Wiśniewska, która wyrosła przed nim jak spod ziemi, patrzyła na niego badawczo. Ubrana w czarne skórzane spodnie i kurtkę wyglądała jak narzeczona Batmana.

– Już jesteś? Miło cię… – zaczął, ale urwał na widok jej spojrzenia.

– Daruj sobie te marne wstępy. – Wiśniewska weszła do salonu, więc prokurator posłusznie zawrócił za nią. Podeszła do denatki, wkładając po drodze plastikowe rękawiczki. – Randka mi się nie udała. Równie dobrze mogę być tu – powiedziała, widząc, że Zawadzki ma wobec niej poczucie winy.

– Prosto z drogi?

– A odkąd to interesuje cię tak moje życie osobiste? – zadrwiła, odrzucając na bok platynową grzywkę. – Kiedy dzwonią od ciebie, wiem, że atrakcji mi nie zabraknie. A odpowiadając na twoje pytanie – tak, właśnie wracam z Mazur. Krótka wizyta.

Nie odpowiedział. W sumie wiedział o Alinie tyle, że była najbardziej niedostępną kobietą, jaką znał. Alina Wiśniewska: przewidywalnie ostra i konkretna jako medyk sądowy, wyjątkowo obcesowa jako kobieta. Nie można jej było odmówić doświadczenia i wiedzy. Rzadko się myliła i była bezlitosna dla ludzi, którzy za nią nie nadążali. Trzęsła całym zakładem na Oczki i znała wszystkie trupy w okolicy lepiej niż własną rodzinę. Była jedyną osobą, na której Zawadzki mógł polegać po odejściu Modesta. Łączyła ich szorstka i dość specyficzna przyjaźń.

– Cóż za niefart – powiedziała, patrząc na denatkę. Nie wiedział, czy komentuje to, że spotykają się w czasie dla większości ludzi wolnym od pracy, czy to, że ofiarę zamordowano w paskudny sposób, czy że będą pracować razem. Na wszelki wypadek postanowił tego nie dociekać.

– Jaki czas? – spytał rzeczowo, pochylając się raz jeszcze nad ofiarą. Pokrywający jej twarz puder mienił się drobinkami złota.

– Świeżynka. Od dwóch do czterech godzin. – Zawadzki spojrzał na zegarek. Dochodziła siódma. Wiśniewska oglądała denatkę z zainteresowaniem.

– To ta aktorka?

– Tak.

– Córka tego zbira? – pytała dalej, nie przerywając oględzin, jakby nie interesowała jej odpowiedź.

Prokurator wiedział, że Wiśniewska nie jest w ciemię bita.

– Właśnie tego – odparł niechętnie.

– I co, pewnie masz teraz pełne gacie? Nabrużdżą ci? – Wiśniewska zaśmiała się, a jej oczy w kolorze radosnego błękitu zwęziły się jak u drapieżnika tuż przed skokiem.

– Nie wiem, o czym mówisz.

– Ta, jasne. – Zaśmiała się nieszczerze. – Za młody jesteś na sklerozę.

– Naprawdę nie rozumiem. – Prokurator patrzył w podłogę, próbując ukryć zdenerwowanie.

– Widziałeś już świadków? Te kobiety? – Wiśniewska patrzyła na niego z politowaniem.

– Jeszcze nie. Zaraz tam pójdę.

– No właśnie. Myślę, że ci się pamięć odświeży. Przynajmniej taką mam nadzieję.

– Kto tam jest? – spytał zaniepokojony i czujny.

– Zaraz zobaczysz. – Uśmiechnęła się tajemniczo. – Będzie niezły cyrk, jestem tego pewna.

– Coś więcej? – Rozdrażniony, próbował zmienić temat.

– Chyba widzisz. – I Wiśniewska w końcu odebrała telefon, który dzwonił do niej już po raz piąty w ciągu dziesięciu minut. Oddaliła się na moment, więc nie słyszał treści rozmowy. Gdy wróciła, wyglądała na poruszoną.

– Kwaśnik prosi o przysługę. Spotkajmy się na sekcji w poniedziałek rano. Wygląda na oczywistą sprawę. Ktoś wszedł, zadźgał i wyszedł. Choć moim zdaniem jest tu coś więcej. Strasznie to wszystko teatralne. Ta scena aż krzyczy, nie uważasz? Okno otwarte, to mógł być każdy. Nie ma kamer?

Zawadzki zaprzeczył. Zamyślił się nad słowami Wiśniewskiej. Tak, ta scena krzyczała, a głos rozchodził się, powodując nieprzyjemne dla widzów wibracje. Niema premiera spektaklu, który się nie odbył.

– O której możesz?

– O dziesiątej?

– Okej. Muszę je obejrzeć. – Wiśniewska ruchem głowy wskazała wyjście.

Technicy zabezpieczali ślady, flesz strzelał na wszystkie strony. Na twarzy ofiary zastygł uśmiech, Zawadzki był tego pewny. Uśmiechała się na widok swojego oprawcy? Zawadzki miał coraz gorsze przeczucia.

– Krzysiek – zwrócił się do młodego – chcę przesłuchać u siebie członków rodziny. Jak najszybciej. Przede wszystkim ojca ofiary. Jak poszło rozpytanie? Sąsiedzi?

– Słabo. Przeszliśmy się, ale ci najbliżsi wyjechali.

– Szukajcie. Może ktoś coś widział. Męża też przyślijcie do mnie, jak tylko dojdzie do siebie.

Krzysiek kiwnął głową. Po piętnastu minutach Wiśniewska skończyła oględziny.

– W porządku – rzekła spokojnie z niezrozumiałym dla Zawadzkiego uśmiechem, który błąkał się po jej ustach.

– Coś jeszcze?

– Z mojej strony wszystko. Muszę gnać na Oczki.

– Poczekaj. – Zawadzki ją zatrzymał. – Myślisz, że to któraś z nich?

– A to, kochany, nie moja broszka. – Wiśniewska zaciągnęła się papierosem. – Zadziwia mnie ta czystość. – Mówiąc to, rozejrzała się po salonie.

– A co, chciałaś szlaczków z krwi na ścianach?

– Żadnych śladów walki. Dziwne. Ktoś ją zaskoczył, bo ona się nie broniła. A potem zapewne umył wszystko dookoła. Czujesz zmywacz do paznokci?

– Masz rację. – Skrzywił się z niesmakiem. – Wiedziałem, że coś mnie drażni. Nie znoszę tego zapachu. Czyścili tym podłogę czy jak?

Wiśniewska wzruszyła ramionami. Nie zwracając uwagi na tlącego się w dłoni papierosa, podeszła jeszcze raz do zwłok i się nad nimi nachyliła. Włożyła nową rękawiczkę i chwyciła dłoń ofiary.

– Ściskała coś. Widzisz ten niewielki ślad? Jakiś mały twardy przedmiot.

– Monetę?

Wiśniewska spojrzała na Zawadzkiego zdziwiona, ale nic nie odpowiedziała. Po chwili jakby od niechcenia spytała:

– Sądzisz, że ktoś chciał się zemścić na tatusiu?

Zawadzki zacisnął usta. Czyżby coś sugerowała?

– Wiem tyle, co ty – rzucił nerwowo. – O jej starym ostatnio nic nie słychać. Może spotulniał.

Wiśniewska pokiwała z powątpiewaniem głową i wyszła pospiesznie, zabierając z przedpokoju motocyklowy kask w kolorze ciemnego kobaltu. Jej harley zadudnił jak traktor i odjechał, pozostawiając chmurę kurzu.

Zawadzki zastanawiał się. Że też wykształcona, atrakcyjna kobieta żyje w taki sposób.

Chciał jak najszybciej zmyć z siebie lepką maź, która pokryła jego ciało, potęgując wrażenie wszechotaczającej spiekoty. Pot spływał mu z czoła, a od gadania zupełnie zaschło w gardle. Zanim jednak wyszedł do świadków, klęknął przed ofiarą i zajrzał pod kanapę. Zaświecił małą, podręczną latarką. Za nogą sofy leżał mały, okrągły przedmiot. Prokurator włożył rękawiczkę. Po chwili na otwartej dłoni położył okrągły, wyglądający na stary, medalik z wizerunkiem Matki Boskiej. Rewers wskazywał rok tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąty drugi i napis „Sanktuarium Świętego Brata Alberta Ecce Homo w Krakowie”.

Wziął głęboki oddech. Napisał SMS-a do Igi, że wróci późno.

Kobiety siedziały na krzesłach przy ogrodowej, drewnianej ławie skulone niczym wystraszone gołębie. Pomimo upalnego popołudnia wyglądały, jakby było im zimno. Otulały ramiona narzuconymi na plecy jasnymi pledami. W oknach domu odbijało się pomarańczowo zachodzące słońce. Krzysiek wycofał się. Zawadzki zaczął krążyć po niewielkim placu. Czuł się niepewnie. Dzwonili już ze wszystkich gazet, żądając komunikatu dla prasy. Duże nazwisko, duże pieniądze – jak zwykle będą mu patrzeć na ręce i domagać się mięsa. Nienawidził tego. Musiał uważać na słowa, bo Kwaśnik gotów był go publicznie upokorzyć, wyzywając przy wszystkich od najgorszych imbecyli. Dlatego Zawadzki zazwyczaj cedził słowa, udając powściągliwość w ocenie faktów nawet wtedy, gdy wyrobił już sobie własny pogląd. Tym razem jednak naprawdę niewiele miał do powiedzenia. Udział osób trzecich pewny, ale co więcej? Kto mógł zamordować młodą, znaną aktorkę?

Prokurator z uwagą przyjrzał się młodszej z kobiet, bardzo szczupłej i wystraszonej. Wspomnienie długonogiej, chudej dziewczyny siedzącej na korytarzu prokuratury i odrabiającej lekcje przy niewielkim stoliku stanęło mu przed oczami tak szybko, że zamrugał. Wypłowiałe bujne blond włosy opadające za ramiona układały się w kształt wachlarza. Zawadzki zaniemówił, gdy dotarło do niego, kogo ma przed sobą. Przeklął w duchu Wiśniewską, że go nie raczyła uprzedzić, i przeniósł wzrok na starszą: na oko sześćdziesięcioletnią, ale nadal atrakcyjną kobietę.

Zawadzki odezwał się powoli, spokojnym tonem, próbując nie dać po sobie poznać, jak bardzo jest zdenerwowany. Poprosił młodszą kobietę, by odeszła na bok, i gdy pozostał sam na sam ze starszą, zadał pierwsze pytanie służące poznaniu tożsamości świadka.

– Barbara Nałęcz. Jestem gospodynią państwa Orłowiczów od czternastu lat. Wcześniej, gdy Luiza była za granicą, zajmowałam się domem, a jeszcze wcześniej pracowałam dla jej rodziców. Jak daleko sięgam pamięcią, pracuję dla tej rodziny. Po tym, jak zmarła matka Luizy, a ojciec wyprowadził się z domu i założył nową rodzinę, zostałam tutaj. Znalazłabym pracę gdzie indziej, ale byłam przywiązana, rozumie pan – wzięła głęboki oddech – a właściwie Luizie potrzebna była wtedy pomoc. – Barbara zaczęła płakać. Cała się trzęsła. Drżały jej ręce. Zawadzki pożałował kobiety, ta rozpacz nie mogła być udawana. W końcu gospodyni wyszlochała: – Jakbym straciła córkę!

– Proszę mi powiedzieć: jak pani znalazła Luizę?

– Nie było mnie w domu od rana. Musiałam zrobić zakupy, zawsze w piątki jeżdżę na bazar na Szembeka. – Kobieta co chwila robiła przerwę, żeby wytrzeć nos. – Lusia powiedziała, że pojedzie po dzieci albo że Adam je przywiezie, jeśli zdąży wrócić ze spotkania. Dzisiaj przedstawienie, ważna premiera. Wie pan, u Szymańskiego. Tak się cieszyła. Jak dziecko… – Barbara ponownie zaczęła szlochać. – Szykowała się do spektaklu i na bankiet. Jak wróciłam, wie pan, coś mnie tknęło. Zapomniałam wziąć moich kaloszy, a tak sobie pomyślałam, że lać będzie, a ja na działkę miałam jechać po południu. Spotkałam Martę, no i… No i Luiza nie żyła. Od razu zadzwoniłam na policję. Boże… Gdybym była w domu, może nic by się nie stało… Dlaczego zostawiłam ją samą?

Płacz Barbary przytłumił odgłosy podjeżdżającego pojazdu z zakładu pogrzebowego.

– Czy zauważyła pani w zachowaniu ofiary coś szczególnego? Ktoś u niej był? Może z kimś rozmawiała?

– Nie. Nie mam pojęcia. Może brat albo ojciec. Czasem wpadali niezapowiedziani, czasem ktoś z sąsiadów, jakiś fan. Luiza prowadziła dość otwarty dom. – Barbara zamyśliła się.

Zawadzki spojrzał ponownie na młodą kobietę siedzącą kilkadziesiąt metrów od nich, przeprosił na chwilę Barbarę i podszedł do niej. Wzrok miała nieobecny i sprawiała wrażenie, jakby nie była zainteresowana tym, co się dookoła niej działo.

Prokurator obserwował zapadniętą twarz dziewczyny. Chuda, mało atrakcyjna, około dwudziestu dwóch lat. Zawadzki próbował w myślach zliczyć lata i zweryfikować swoje wspomnienia.

– Pani Marto – zaczął łagodnie.

Gdy nie zareagowała, dotknął jej ramienia. Wzdrygnęła się.

– Przyszłam tylko zrobić jej paznokcie – wyszeptała. Zawadzki zaskoczony spojrzał na nią pytająco. – Pomalować – wyjaśniła. W jej wzroku widać było strach jak u zaszczutego zwierzęcia. Udawanie, że go nie poznaje, wychodziło jej zaskakująco dobrze. A może rzeczywiście nie wiedziała, z kim ma do czynienia? Przecież minęło trochę czasu. Zganił się w duchu za swoją naiwność. Przez kilka lat błąkała się po korytarzach prokuratury jak duch. Nie mogła nie wiedzieć, że to on – stary przyjaciel jej ojca.

– Na którą godzinę była pani z nią umówiona?

– Na szesnastą. Ale przyszłam wcześniej, bo mnie prosiła. Po trzeciej byłam.

– Czyli umawiałyście się panie już wcześniej?

– Tak. Luiza była moją klientką od trzech lat, bardzo dobrą klientką. Zazwyczaj przyjeżdżałam później, ale dzisiaj zrobiła wyjątek. Zadzwoniła do mnie około pierwszej, że ma wolną godzinę i żebym przyjechała wcześniej. Miała się z kimś spotkać, ale ten ktoś odwołał spotkanie. Tak mi powiedziała przez telefon. Udało mi się jakoś poprzekładać moje spotkania i przyjechać.

Marta z uwagą zaczęła oglądać swoje dłonie, jakby się nad czymś zastanawiała, po czym odtworzyła historię przedstawioną wcześniej przez Barbarę.

– A czy podczas poprzedniej wizyty coś zwróciło pani uwagę?

– Nie. Wszystko wyglądało jak zwykle – odpowiedziała. – Była podekscytowana spektaklem. Właściwie tylko o tym opowiadała. O aktorach, o scenografii.

Gdy skończył rozmowę z Martą, wrócił jeszcze do Barbary, która drżącymi rękami zbierała swoje rzeczy.

– Jakie spotkanie odwołała Luiza? – spytał.

– Nie rozumiem? – Barbara wyglądała na zaskoczoną pytaniem.

– Pani Marta wspomniała, że ofiara zmieniła dzisiaj plany. Czekała na kogoś, ale spotkanie zostało odwołane.

– Nie wiem. Nic mi o tym nie wiadomo – odparła Barbara. – Nie informowała mnie o wszystkich swoich spotkaniach. Naprawdę nie mam pojęcia. Luiza potrafiła być skryta.

Zawadzki czuł, że niczego więcej z niej nie wyciśnie. Pomyślał, że musi zlecić sprawdzenie billingów ofiary, co najmniej z ostatniego miesiąca.

Widząc, że Marta stoi już z walizką u boku, zatrzymał ją ruchem dłoni. Spojrzała na niego pytająco.

– My się chyba znamy, prawda? – zaczął Zawadzki, gdy zostali sami.

– Nie przypominam sobie. – Dziewczyna uporczywie wpatrywała się w blat stołu.

– Córka Modesta Tokaja, czyż nie?

Marta skrzywiła się. Nie patrzyła na niego, lecz w bok. Z niechęcią opadła na stojące tuż przy niej plastikowe krzesło.

– No i? – Wydęła wąskie wargi. Jej oczy były przygnębiająco puste i nijakie.

– No i tyle. Czemu nie powiedziałaś, że mnie znasz?

– Bo nie znam.

– Tyle lat widywałaś mnie w prokuraturze!

Dziewczyna zawzięcie milczała.

– Wiesz, że jesteś podejrzana? Masz z tym coś wspólnego?

Marta prychnęła.

– Że niby co? A co ja takiego zrobiłam?

– Byłaś tu w tym czasie, kiedy najprawdopodobniej zamordowano Luizę. To nie żarty.

– Myśli pan, że mi do śmiechu? – Spojrzała na niego oburzona i zamrugała powiekami z udawanym zdziwieniem. Niezła mała, pomyślał Zawadzki. Wyszkolona na wszelkie sposoby.

– Będę musiał poinformować twojego ojca.

– A rób sobie, co chcesz, ja z nim gadać nie zamierzam.

Zawadzki westchnął i spytał:

– Od dawna nie utrzymujecie kontaktu?

– No.

– Mieszkasz sama?

– Tak.

– Spotykasz się z kimś?

– A jakie to ma znaczenie dla sprawy? – Spojrzała na niego z drwiną w oczach. Jej twarz wydała się jeszcze bardziej zacięta.

Sam nie wiedział, czemu o to spytał. W jakimś sensie przerażał go los tej dziewczyny. Wiedział, jaki jest dom, z którego się ucieka do najgorszej nory. I znał środowisko, w którym najciemniejszy typ może być najlepszym przyjacielem.

– Jakby ci się coś przypomniało…

– Nic mi się nie przypomni. – Nie dała mu dokończyć. – Wszystko powiedziałam.

Patrzył na nią przez chwilę w milczeniu.

– Mogę już iść? Jestem skonana. Nie mam genu fascynacji nieboszczykiem po moim sławnym ojcu. Padam na twarz.

Zanim wyszła, Zawadzki zdążył jeszcze spytać:

– Lubiłaś ją?

Odwróciła się, a na jej twarzy nie było uśmiechu.

– Oczywiście – powiedziała sucho. – Dawała mi zarobić. Ojciec ją poprosił.

Nie wiedział, jak na to zareagować. Czyżby Luiza i Modest tak dobrze się znali?

– Miłe, że ci pomogła.

– Bardzo. – Uśmiechnęła się sztucznie.

Zawadzki wiedział, że mała nie była z nim szczera. Chwyciła z irytacją różową walizkę i ruszyła w kierunku furtki. Turkot kółek po żwirze towarzyszył jego myślom. To ona znalazła Luizę martwą i na dodatek kłamała.

Prokurator zawrócił do domu. Spojrzał na mężczyzn z zakładu pogrzebowego, którzy pakowali zwłoki.

– Macie coś?

– Niewiele. – Technik nie krył niezadowolenia. – Obawiam się, że ktoś był bardzo dobrze przygotowany.

Zawadzki chciał jak najszybciej opuścić przytłaczający dom Orłowiczów. Budynek jak z obrazu, którego autora nie mógł sobie przypomnieć. Pomyślał, że jeśli zostanie tu dłużej, nie zdoła wydostać się stąd o własnych siłach. Nogi miał zmęczone jak po biegu w maratonie. Spojrzał na zegarek, dochodziła dziewiąta. Wydał dyspozycje technikom i Krzyśkowi. Za kilka minut zwłoki miały pojechać na Oczki. Pożegnał się, lecz nie zdążył wyjść, bo w drzwiach stanął mężczyzna o bladej twarzy. Coś w jego postaci spowodowało, że Zawadzki znieruchomiał. Poczuł chłód, choć temperatura na zewnątrz nie spadła poniżej trzydziestu stopni Celsjusza.

– Adam Kosiński. Jestem mężem... – Mężczyzna urwał.

– Skoro już pan tu jest, porozmawiajmy. – Prokurator nie krył niechęci. Nie lubił, jak po miejscu zbrodni kręcili się ludzie, tak jak nie lubił przesłuchiwać rodziny w takich warunkach, i czynił to jedynie w sytuacjach wyjątkowych. – Chyba pan wie, że w domu pracują teraz policjanci?

Kosiński sprawiał wrażenie, jakby go wcale nie usłyszał, ale bez słowa wyszedł z domu do altanki.

***

Zawadzki usiadł naprzeciwko męża ofiary, który sprawiał wrażenie zniecierpliwionego.

Prokurator przypatrywał mu się z zainteresowaniem. Nie tak sobie wyobrażał męża Luizy. Blondyn o delikatnej posturze. Chłopięca twarz, zaciśnięte wąskie usta. Cienki, niemal kobiecy nos. Urodą nie pasował do swojej żony. Nijaki – to było chyba najlepsze określenie. Prokurator, starając się ukryć znużenie, zaczął:

– Proszę opowiedzieć mi w miarę szczegółowo, co dziś pan robił.

Adam Kosiński milczał. Założył nogę na nogę. Cała jego postawa wyrażała rezygnację i zniechęcenie. Zawadzki nieraz spotkał się z takim zachowaniem po stracie kogoś bliskiego i starał się nie oceniać.

– Rano, jak zwykle, zawiozłem dzieci do przedszkola. Potem wróciłem do domu, żeby się wykąpać i przebrać na spotkanie biznesowe na mieście.

– O której i gdzie się odbyło?

– Zaczęło się około godziny jedenastej, w Sheratonie. Skończyło po pierwszej.

– Z kim było to spotkanie? – zapytał Zawadzki.

Adam popatrzył na prokuratora z niechęcią.

– Nie rozumiem… – Mężczyzna urwał.

– Czego pan nie rozumie? Proste pytanie.

– Z kontrahentami.

– Teraz to ja potrzebuję wyjaśnienia. Jakimi kontrahentami?

– Niemieckimi. Przyjechali w sprawie kontraktu. Mamy klauzulę poufności, chyba nie muszę tego tłumaczyć.

– Jeśli okaże się to istotne, nie będziemy się martwić waszą klauzulą.

Adam mocniej zacisnął szczęki.

– To chyba nie dotyczy śmierci mojej żony? – Kosiński był wyraźnie zirytowany.

– Nie wiem, to pan powinien wiedzieć.

– To jakaś bzdura.

Zawadzki nie skomentował.

– Co było potem?

– Potem… – Na twarzy Adama pojawiło się skupienie. – Potem wpadłem na chwilę do domu. Luiza powiedziała mi, żebym pojechał po dzieci i zabrał je do mojej mamy. Wziąłem dla nich rzeczy i wyszedłem. Po premierze i kolacji planowaliśmy spędzić wieczór sami.

– Wracając do pańskiej zmarłej żony – Zawadzki z naciskiem wypowiadał każde słowo – czy nie zauważył pan czegoś, jakiegoś szczegółu, czegoś nietypowego w zachowaniu Luizy?

– Nie. Było normalnie. – Adam zawahał się. – Może tylko to, że niewiele mówiła.

– Zdziwiło to pana?

– Po prostu zazwyczaj była bardziej rozmowna.

Zawadzki zamyślił się. To tak jak on i Iga. Nigdy nie brakowało im tematów.

– Pana żona obcięła włosy specjalnie do roli? – spytał znienacka, przyglądając się, jak nad krzewem kwitnącej róży krążą muszki.

Adam skrzywił się.

– Tak, nawet ogoliła. Nie podobało mi się to, ale mówiła, że w ten sposób identyfikuje się z rolą, że musi zrozumieć swoją bohaterkę. – Mężczyzna nagle pochylił głowę i ukrył twarz w dłoniach.

Zawadzki w ciszy obserwował płaczącego. W końcu Adam wytarł oczy wierzchem dłoni i powiedział:

– Nie wiem, co to wszystko znaczy. Moja żona nie miała wrogów. Byliśmy normalną rodziną. Co tu się stało?!

– Próbujemy to ustalić. Bardzo mi przykro. – Zawadzki nie słynął z empatii. Nie wchodził nigdy w rolę pocieszyciela, choć w tej chwili było mu żal faceta. Został sam z dwójką dzieci – to zadanie niejednego przerosło.

Mąż ofiary patrzył przed siebie. Nie wyglądał na przekonanego.

– Czyli rozstaliście się państwo jak zwykle, niczego poza małomównością pan nie zauważył? – Zawadzki postanowił kontynuować.

– Oczywiście. – Wzruszył ramionami. – Miałem przyjechać prosto na spektakl. Tak się umówiliśmy. Dzieci odebrałem z przedszkola około wpół do czwartej i zawiozłem je do swojej matki.

– Gdzie mieszka pańska matka?

– Niedaleko, jakieś piętnaście minut od nas. W Wawrze.

– Czyli między piętnastą a siedemnastą był pan, że tak powiem, w trasie?

– Tak. W zasadzie od wpół do trzeciej – poprawił Zawadzkiego. Mąż ofiary skrupulatnie dbał o zapewnienie sobie alibi, nie można było tego nie zauważyć. Ostatnia osoba, która widziała Luizę żywą. Przynajmniej teoretycznie, pomyślał prokurator.

– Jak pan się dowiedział o śmierci żony?

– Barbara, nasza pomoc domowa, gdy znalazła Lu, zadzwoniła do mnie i na policję.

– Co pan zrobił?

– A jak pan sądzi? Rzuciłem wszystko i popędziłem do domu. – Adam wyglądał na zirytowanego. – To chyba oczywiste!

– Ale nie spotkałem pana w domu. Gdzie pan był?

– Kazali mi stąd wyjść, więc wyszedłem. Byłem u rodziców.

– Poinformował pan kogoś?

– Tak, Szymańskiego. To dyrektor Teatru Larum, żona grała tam od jakiegoś czasu. To był dla niego szok.

– Znał go pan?

– Niespecjalnie. Widzieliśmy się kilka razy po spektaklach, nic więcej.

Zawadzki z niechęcią spostrzegł, że Adam podnosi się z krzesła.

– Z kim Luiza miała się spotkać około południa? Wie pan coś o tym? – Pytaniem powstrzymał jego próbę wyjścia.

– Nie, a miała? – Adam wyglądał na zaniepokojonego.

– A czy wie pan coś o jej porannej rozmowie z ojcem?

– Nie wiem nawet o tym, że rozmawiali. Może w sprawie premiery? Teść się wybierał. – W głosie Adama słychać było wahanie. Kłamał, prokurator nie miał co do tego najmniejszych wątpliwości.

– Czyli dobrze się między nimi układało? – Zawadzki doskonale wiedział, że tak nie było. Ojciec denatki to kawał drania. Nie do pomyślenia, że nikomu jeszcze nie udało się dobrać mu do skóry.

– Nie. Tego bym nie powiedział. – Adam zawahał się. – Mój teść nie jest łatwym człowiekiem.

Zawadzki uniósł brwi, ale nic nie powiedział.

– Mogę już wyjść? – Adam był wyraźnie zmęczony.

– Zadam jeszcze ostatnie pytanie. – Prokurator powstrzymał go ruchem ręki. – Proszę mnie źle nie zrozumieć, ale po co pan teraz wrócił? Takie oględziny to nic przyjemnego.

Adam patrzył ze złością na Zawadzkiego i przez zaciśnięte usta w końcu wycedził:

– Widać, że pan w życiu nikogo nie stracił.

Zawadzki zastygł w bezruchu, a po sekundzie powiedział:

– Proszę wracać do dzieci, klucze mamy, wszystko porządnie zamkniemy. Proszę się o nic nie martwić, technicy potrzebują jeszcze trochę czasu. Dom pozostanie przez kilka dni do naszej dyspozycji.

Chwilę po wyjściu mężczyzny do Zawadzkiego zadzwoniła Halinka:

– Nie ma szans na przesłuchanie ojca zamordowanej – powiedziała bez wstępów.

– Wyjechał?

– Żona mówi, że się upił. Zero kontaktu.

– Ma być w prokuraturze jutro rano. Najwyżej będzie trzeźwiał u nas.

Wsiadł do auta i opuścił szybę, bo upał panujący wewnątrz gotował krew w żyłach. Zawadzki miał ochotę natychmiast wejść pod prysznic. Zabrzęczała jego komórka, sygnalizując przyjście SMS-a. Gdy spojrzał na wyświetlacz, nie był zdziwiony. Spodziewał się, że Wiśniewska poinformuje Tokaja. Tylko czekała na pretekst, żeby się do Modesta odezwać, a teraz miała, i to nie byle jaki.

Stara miłość nie rdzewieje, pomyślał Zawadzki, biorąc głęboki oddech. Konfrontacja nadchodziła nieubłaganie.

GROCHÓW

Przełożona pielęgniarek Szpitala Wszystkich Świętych na Pradze-Północ Jolanta Giedrojć wdrapała się po starych, skrzypiących schodach zaniedbanej kamienicy przy Nasielskiej. Była rozdygotana. Wiadomość, którą usłyszała, wstrząsnęła jej światem, samotnym i uporządkowanym. Próbowała pozbierać myśli. Chudą dłonią przytrzymywała się poręczy. Stopy w pantoflach na niskich obcasach stawiała ostrożnie, jakby obawiała się potknięcia i upadku. Torba wrzynała się w ramię bardziej niż zwykle, chociaż miała w niej tylko niezbędne rzeczy. Przystanęła na półpiętrze i jednorazową chusteczką starła pot z czoła. Uderzenia gorąca stawały się w taką pogodę nad wyraz dokuczliwe. Nie miała nadwagi, a mimo to sapała jak parowóz. Menopauza jest jak wyrok dziesięciu lat ciężkich robót, pomyślała z goryczą.

Z drzwi na parterze głowę wychyliła stara Bachmacka. Wścibska baba, znająca Grochów i kamienicę, w której mieszkała, jak własną kieszeń. Z mieszkania dobiegały dźwięki telewizyjnych wiadomości.

– O, witam, kochanieńka, dawno tu nie byłaś. Nie odwiedzasz starych kum. Do stolicy cię zawiało!

Jolanta przywykła już, że ludzie urodzeni na Pradze nie traktowali tego miejsca jako części Warszawy. I odwrotnie, ci pochodzący z lewego brzegu Wisły niechętnie wybierali się na praską stronę.

– Dzień dobry. Byłam niedawno, ale musiało pani nie być.

– Matula dobrze? Pewnie ledwo zipie w taki upał.

– Jej stan jest stabilny – ucięła. Nie znosiła tych dociekań.

– Może jutro wpadnę do niej na pogawędkę? – nie ustępowała Bachmacka.

– Ona z nikim nie rozmawia.

– Rozmawia, nie rozmawia, chociaż posłucha!

– Może kiedy indziej – irytowała się coraz bardziej przełożona. – Teraz wolałabym jej nie męczyć. – Jolanta chciała pozbyć się jak najszybciej wścibskiej sąsiadki.

– Sama taka siedzi na tym wózku. – Kobieta spojrzała na nią z wyrzutem.

– Ona jest chora.

– E tam, chora. Ciało ma zdrowe, na własne oczy widziałam.

Przełożona pamiętała, jak pewnego dnia sąsiadka zakradła się i weszła do mieszkania nieproszona.

– Ale głowę ma chorą. Przepraszam, spieszę się.

– Dużo pracy w szpitalu? – Bachmacka uparcie kontynuowała konwersację, choć widziała już tylko chude łydki Jolanty.

– Dużo.

– To może i dla Józia coś pani znajdzie?

Giedrojć zaklęła w duchu i przewróciła oczami.

– Może. Spytam. Do widzenia.

Wyjęła pęk kluczy, z których jeden oznaczony był niebieską wstążką. Włożyła go w zamek, przekręciła i otworzyła drzwi.

W niewielkim mieszkaniu panował zaduch. Czarno-biały tłusty kot podbiegł do niej z cichym mruknięciem. Wyraźnie czekał na kolację.

– Witaj, Dyziu. – Poklepała go dłonią po grzbiecie. Wzięła głęboki oddech. Nie znosiła tu przychodzić. Weszła do salonu, w którym dwa pozostałe koty wylegiwały się w zachodzącym słońcu. Kurz unosił się w całym mieszkaniu niczym mgła.

Spojrzała na regały zawalone od podłogi do sufitu dokumentacją. Symbol C – ciąże, symbol L – leki, A – adopcje. Segregatory ustawione według roczników różniły się kolorami. Znała ich zawartość na pamięć. Gdyby nagle wszystko spłonęło, pewnie dałaby radę odtworzyć je w tydzień. Taka pokuta. Pamiętała wszystko, choć nikt tego od niej nie oczekiwał. Nawet Suchocki.

Zdjęła marynarkę, przeszła do kuchni, gdzie umyła ręce. Wygoniła muchę, która obrzydliwie brzęczała nad pozostawioną na stole resztką jabłka. Calliphora vicina. Bezbłędna w pastwieniu się nad zwłokami. Przełożona bezszelestnie chwyciła ścierkę i wymierzyła musze śmiertelny cios. Na blacie pozostał brunatny ślad. Resztki muchy pielęgniarka zawinęła w papierowy ręcznik i wrzuciła do kosza. Blat spryskała płynem do szyb i wytarła do sucha. Rozejrzała się po kuchni. Od czasu, kiedy stara przestała chodzić, Jolanta miała mniej sprzątania. Doszły jednak o wiele bardziej nieprzyjemne obowiązki. Nigdy nie lubiła wymiany pampersów. Bez sanitariusza Krystiana, który przyjeżdżał kilka razy dziennie i raz w nocy, nie dałaby rady.

Policzyła do dziesięciu, zbierając w sobie siły i tłumiąc niechęć, która z biegiem lat stawała się coraz większa, i skierowała kroki do sypialni.

– Lusia? – Cichy głos zza ściany świadczył o tym, że ją usłyszała i nie śpi.

– Tak, to ja, mamo. Już idę. – Lata udawania weszły jej w krew. Teraz, jak nigdy wcześniej, czuła do siebie obrzydzenie. Czy ktokolwiek będzie w stanie wybaczyć tyle lat życia w kłamstwie?

Weszła do pokoju. Chora jak zwykle siedziała na krześle z Biblią w dłoni. Siwe, splecione w warkocz włosy miała owinięte wokół głowy. Na bladej twarzy zmarszczki zastygły i wyglądały jak matryca miedziorytu. Niebieskie oczy patrzyły w inny wymiar. Niespokojne dłonie drgały, jakby żyły osobnym życiem. Przecież nie jest stara, pomyślała przełożona, i ta myśl sprawiła, że zachwiała się, wchodząc do małej sypialni, w której zastygłe, ciepłe powietrze oblepiało przedmioty niczym miód. Szybko podeszła do okna i otworzyła je jednym ruchem.

– Niech cię Bóg błogosławi, że przyszłaś, moje dziecko. Jak tata?

– Dobrze, mamo.

– Ja nie rozumiem, moje dziecko, był wczoraj u mnie i powiedział, że mnie przeprasza. Ja do niego: Zbysiu, ale za co ty mnie przepraszasz? On nic na to nie odpowiedział, tylko chwycił się za głowę.

Przełożona Giedrojć odwróciła się do okna. W oczach stanęły jej łzy, a głos uwiązł w gardle.

– Czy skupują na dole złoto? – kontynuowała chora ze wzrokiem wpatrzonym w okno jak w nicość. – Bo ja mam obrączki do sprzedania. Pamiętaj, że mamy mało czasu. Jak przyjdzie, masz udawać, że nic nie słyszysz. Dziecko, pospiesz się, musimy uciekać. Ojciec przyjdzie i tym razem nam się nie uda. Musimy uciekać. – Kobieta niespokojnie poruszała kończynami. Próbowała wstać, ale zbyt słabe mięśnie uniemożliwiały ruch.

Przełożona Giedrojć zrobiła zastrzyk.

Twarz chorej zastygła i złagodniała. Zmarszczki zwiotczały. Przełożona przytrzymała jej głowę, aby równo spoczęła na poduszce. Oddech stawał się miarowy. Jolanta usiadła na krześle przy łóżku i patrzyła, jak kobieta zapada coraz głębiej w sen. Świadomość, że Luiza Orłowicz nie żyje, ciążyła jej dzisiaj bardziej niż cokolwiek innego kiedykolwiek wcześniej.

Dłonią dotknęła czoła kobiety. Może jej wszystko opowiem, pomyślała, tylko co to da?

SASKA KĘPA

Prokurator odczekał, aż spod domu Orłowiczów odjechali policja i technicy. Patrząc za oddalającym się samochodem, Zawadzki wybrał numer Modesta Tokaja. Siedząc dalej w aucie pod domem Orłowiczów, wiedział już, że fala gówna wraca jak przypływ, na który nie było żadnej rady – musiał nadejść. Zbliżał się już do jego stóp i pokrywał palce ciemnym, śmierdzącym płynem. Od tej chwili poziom będzie się podnosił z każdą minutą coraz wyżej. Nie możesz patrzeć w dół, upomniał sam siebie, patrz w górę – tylko w ten sposób nie utoniesz.

Nie rozmawiali od dawna, ponieważ Modest konsekwentnie odmawiał kontaktów ze swoim starym środowiskiem. Zawadzki przestał w końcu nalegać. Skoro tamtemu nie zależało, po co się narzucać? Modest zdawał sobie widać sprawę, że postąpił głupio, ale nie chciał się do tego przyznać.

– Kopę lat – były komisarz powitał prokuratora mruknięciem.

– Rzeczywiście.

Cisza w słuchawce nie zapowiadała łatwej rozmowy.

– Przesłuchałeś Martę? – spytał Modest.

– Tak.

– I co? – W głosie starego kumpla słychać było zaniepokojenie.

– Tajemnica śledztwa.

– To moja córka!

– Wreszcie sobie przypomniałeś? – zakpił Zawadzki. Na linii znowu zapanowała cisza.

– Nic ci do tego.

– W tej chwili, czy ci się to podoba, czy nie, jednak coś mi do tego. Jest świadkiem w sprawie.

– Znalazła tylko trupa. Chyba… nie jest w to zamieszana?

– A skąd ja mogę wiedzieć? – spytał zirytowany Zawadzki. – Ktoś wyczyścił podłogę zmywaczem do paznokci. Może właśnie ona? Mam nadzieję, że nie, bo w przeciwnym razie stracę dla ciebie resztki szacunku.

– Robiłem, co mogłem – odparł tamten z rezygnacją.

– Ty tak twierdzisz.

– Pan chodząca poprawność oczywiście ma w tym względzie inne zdanie, tak, wiem.

– Fakty mówią za siebie. Syna prawie zabiłeś, a córkę zostawiłeś na pastwę losu z matką alkoholiczką – rzeczywiście wzorowy ojciec!

– Zobaczymy, jakim ty się okażesz rodzicem!

Zawadzkiemu zrobiło się gorąco.

– Nie mam ci nic więcej do powiedzenia – rzekł sucho Zawadzki.

– Przestań się zachowywać jak baba!

– O… – Zawadzki zagwizdał. – Specjalista od kobiet się odezwał.

– Słuchaj, czy możesz mi coś powiedzieć?

– Może i mogę, ale nie wiem, czy takiej niewdzięcznej szui jak tobie warto cokolwiek przekazywać!

Zawadzki sapał ze złości. Zatarte wspomnienia wróciły do niego ze zdwojoną mocą.

– Zostawiłeś mnie samego z tym całym syfem! Głowa w piasek i tyle po naszym wielkim policjancie, naszej dumie narodowej! A to ja za ciebie po naczelnych popierdalałem! A tu biedny, chory, załamany. Żona go jeszcze zostawiła. Siedem nieszczęść! Nie raczyłeś nawet zadzwonić! Nie odbierałeś tygodniami telefonów, jakbyś się pod ziemię zapadł, jak jakaś zdradzona kochanka! Zamiast wyjaśnić, o co chodziło! Co ty myślisz, że mnie było łatwo tego słuchać?! Najpierw odpalasz akcję, o której nikt nie ma pojęcia, szukając człowieka cieszącego się powszechnie nieskalaną opinią, działającego charytatywnie…

– Wiesz, że to pozory!

– Nie zaczynaj – uciął Zawadzki. – Nie mam ochoty na wyimaginowane analizy psychiki Henryka Lorenca. Nigdy nie powiedziałeś, co ci się naprawdę stało. Strzeliłeś do syna! Wiesz, jak to wyglądało z boku? Jakbyś oszalał. Żadna twoja wersja tego nie wyjaśnia. Nic się nie trzyma kupy.

– Powtarzasz się.

– Mam w dupie, czy się powtarzam. – Zawadzkiemu trochę ulżyło. Otworzył okno, które właśnie zamknął z obawy, że ktoś usłyszy ich rozmowę.

– Już cię za to przepraszałem.

– Ciekawe, kurwa, kiedy?

– Nie pamiętasz?

– No wybacz, ale takiej wiekopomnej chwili bym nie zapomniał!

– No to teraz cię przepraszam.

– Wzruszenie odbiera mi głos.

Znów przez moment nic nie mówili.

– Powiem ci, ale tylko w zamian – zaczął Zawadzki.

– Za co?

– Poczekaj, co ci się tak nagle spieszy? Cztery lata ci się nie spieszyło?

– Zamieniam się w słuch.

– No i wreszcie jedno mądrze. Powiem ci, co w śledztwie, ale w zamian za współpracę.

– Nie tykam już broni.

– A czy ja mówię, że cię wyznaczam na strzelca wyborowego?!

– Tylko informuję. Nie masz pojęcia, co przechodziłem.

– To trzeba mnie było oświecić, jak była na to pora – odciął się Zawadzki. Po minucie ciężkiego milczenia odezwał się chłodno: – Wiem, że masz obsesję na punkcie Lorenca…

– Skontaktował się z matką Marty. Kilka dni temu – przerwał mu sucho Modest.

– Tak? – zadrwił Zawadzki. – Gdyby przyszła i powiedziała, że UFO u niej wylądowało, też byś uwierzył? Czyżby przestała pić?

– Pije cały czas, i to na umór – odpowiedział Modest z niechęcią.

Zawadzki kontynuował:

– Otóż nawet zakładając, że Lorenc maczał w tym palce, twoja córka jest w tę sprawę jakoś wplątana. Nie podejrzewam jej, ale na razie nic nie wiemy. Luiza została zadźgana. Żadnych śladów osób trzecich. – Zawadzki teatralnie zawiesił głos i mówił: – Więc proponuję ci współpracę. Na starych zasadach. Masz w tym swój interes. Rzecz jasna tylko między nami.

– A ty jaki masz interes? – dociekał Modest.

– Chciałbym się wreszcie dowiedzieć, co właściwie zaszło. I wiem, że teraz musisz się postarać.

– Czemu ci tak na tym zależy?

– Mam swoje powody. – Po chwili dodał: – Już raz schrzaniliśmy sprawę Orłowicza. Nie chciałbym, żeby tym razem stało się podobnie. I żadnych działań na własną rękę. Czekam na odpowiedź do jutra.

Rozłączył się bez pożegnania. Spojrzał przez przednią szybę auta. Nawet nie zauważył, jak zapadła noc. Światło ulicznych latarni ledwo rozświetlało mrok.

Popatrzył na tonący w ciemnościach dom Luizy Orłowicz i pomyślał nagle, że jej śmierć zmieni ich życie na zawsze. Zdziwiła go ta myśl, ale wydała mu się po chwili zupełnie bezsensowna jak przaśne dowcipy przy piwie. Odpalił silnik. Zerknął w boczne lusterko, w którym mignęła mu postać kierująca się w stronę wejścia na posesję. Nie gasząc samochodu, wyszedł na ulicę i podszedł do furtki. Założony przez techników łańcuch wisiał nietknięty, nie dostrzegł śladu niczyjej obecności. Dałby sobie jednak rękę uciąć, że ktoś tu był. W powietrzu fruwały nocne owady i unosił się zapach pieczonego na grillu mięsa. Prokurator Aleksander Zawadzki poczuł głód i zmęczenie. Postanowił jednak wrócić do biura.

BRÓDNO

Henryk Lorenc nie był pewny, czy wybrane przez niego kwiaty będą odpowiednie. Szedł chodnikiem, raz po raz spoglądając na bukiet jasnożółtych tulipanów. Grymas na twarzy świadczył o niezadowoleniu z własnej decyzji. Żółty to przecież kolor zazdrości. Poza skojarzeniem ze słońcem nie było w nim nic ciekawego. Nie wiedział, czemu kupił właśnie takie.

W ten upalny dzień lniany, sprowadzony z Paryża, bardzo drogi garnitur drażnił jego skórę. Hindusi też oszukują. Len to już nie len, ale chińskie gówno. Zmieni dostawcę, bo tego się nie da tolerować.

Mężczyzna przystanął. Rozejrzał się po ulicy. Zatrzymywał wzrok na twarzach mijanych ludzi. W kilka sekund był w stanie wyczuć nastrój każdej z osób. Irytacja, złość, podniecenie, smutek. Mało który z przechodniów odczuwał radość. Na tę myśl mężczyzna uśmiechnął się do siebie.

Kiedyś wszyscy pozjadamy się nawzajem, myślał. Będziemy odrywać po kawałku nasze ciała, wypijać krew, rozrywać żyły. Po wymianie zdawkowych uśmiechów będziemy sobie wzajemnie przegryzać tętnice, obdzierać skórę, szarpać wnętrzności. Tyle pozostanie z tej udawanej grzeczności, umizgiwania, układności.

Mężczyzna uśmiechał się. Czuł tłum. Czuł gorące ciała ociekające potem i nienawiścią. Nawet dzieci. Pokraki stąpające drobnymi krokami, wyciągające lepkie, łapczywe rączki. Ile w tym zapalczywości, ile złości.

Zamknął oczy. Świat się skończy, nie miał co do tego najmniejszej wątpliwości.

Ktoś go popchnął, ale nie zareagował. Otworzył szerzej oczy i zauważył, że otaczający go placyk nagle opustoszał.

Za moment się spóźni. Nie mógł do tego dopuścić. Nie chciałby, żeby poczuła, że ją zostawił.

Przyspieszył kroku. Popołudniowe słońce wskazywało, że jest około siedemnastej. Gdy po kilku minutach odebrał wiadomość, jego błogi nastrój uleciał. Luiza Orłowicz została zamordowana. Natychmiast wybrał numer na komórce. Ktoś po drugiej stronie nie zdążył nawet powiedzieć: słucham, gdy rzucił z pretensją:

– Przecież mieliśmy to załatwić inaczej. – Zaskoczenie spowodowało, że nie ukrył wzburzenia. Błąd.

Usłyszawszy odpowiedź, zmarszczył brwi i warknął:

– Bernardzie, czy ty masz mnie za idiotę? Jeśli nie my ją zabiliśmy, to kto?

Pytanie pozostało bez odpowiedzi. Zresztą wcale na nią nie czekał. Rozłączył się, zanim Suchocki zdążył cokolwiek odpowiedzieć. Ponownie zamknął oczy. Ileż w końcu można patrzeć w słońce? Wziął głęboki wdech. Nozdrza rozchyliły się jak u zwierzęcia wietrzącego krew.

Komu równie mocno jak jemu zależało na śmierci tej małej dziwki Luizy?

Nagle wydało mu się to wszystko bardzo śmieszne.

Henryk Lorenc wrzucił tulipany do kosza przy cmentarnym murze. Dziś się tam nie wybierze. Będzie musiała zrozumieć.

PRAGA-PÓŁNOC

Wchodząc do swojego gabinetu, Zawadzki zastanawiał się, jak to jest, że informacje rozchodzą się w takim tempie. Coś się stało i natychmiast pojawiał się jakiś dziennikarz – jakby czekał tuż za rogiem, aż kogoś zamordują w domu, mieszkaniu czy barze. Zadawał pytania, na które nikt zdrowy na umyśle nie chciał w takim momencie odpowiadać. Tu, na dodatek, inwestorzy byli niezadowoleni, bo notowania Farmaceutiksu zapewne już w poniedziałek gwałtownie polecą w dół. Lobbyści dzwonili, gdy tylko ukazała się informacja o morderstwie.

Prokurator Zawadzki nabrał absolutnej pewności, że problemy już są, a pojawienie się starego, niepokornego przyjaciela oznaczało, że będą poważniejsze, niż mógł się spodziewać.

– Wiesz, że musimy z nimi jak z jajkiem? – Kwaśnik sapał do słuchawki krótkim oddechem basseta dobiegającego końca swych dni. – Chyba nie trzeba ci tłumaczyć, z kim mamy tu do czynienia?

Na pewno wiem lepiej niż ty, pomyślał, ale głośno powiedział:

– Odpoczywaj nad tym morzem. Jedz ryby. Damy sobie radę.

– W dupie mam to morze! Cały czas leje, a stara każe mi chodzić po deptaku wte i wewte! Ryby bez wódki mi nie wchodzą. Chcę wiedzieć wszystko, masz mi każdy szczegół raportować. Już dzwonili do mnie z gazet. Ta rodzina ma cholerne wpływy! – Zawadzkiemu zrobiło się niedobrze. Kwaśnik, podenerwowany, kontynuował: – Musimy uważać, żeby się nie pogrążyć. Po sprawie Malanowskiego trzeba zachować szczególną ostrożność, bo mają nas na celowniku. Chyba nie muszę ci tego przypominać…

Prokurator skrzywił się. To nie była jego wina, ale Kwaśnik był świetny w zrzucaniu odpowiedzialności na innych. Malanowski spierdolił, bo dzięki uprzejmości prasy dogadał się z drugą stroną. Kwaśnik był nieostrożny, jak zwykle chwalił się na lewo i prawo, jak to doskonale im idzie. Aż dali dupy. Wiedzieli o tym obaj.

– Masz cisnąć, nie odpuszczać! Czemu puściłeś tę małą? Pewnie zamordowała dla pieniędzy, czy ty już w ogóle przestałeś myśleć?! Musimy kogoś dorwać!

– To córka Modesta.

W słuchawce zapanowała cisza.

– Pierdolisz? – zachrypiał stary.

– Nie. Ale nie sądzę, żeby była winna. Na razie nic na to nie wskazuje.

– Co ona tam robiła?

– Znalazła ciało. Przyszła, bo były umówione. Drzwi były otwarte, więc weszła. Zaraz potem wróciła do domu gospodyni, która wszczęła alarm.

– Tego nam tylko brakowało, żeby Tokaj wpierdalał się do sprawy.

Kwaśnik nigdy nie wybaczył Modestowi odejścia z policji.

– Zaproponowałem mu współpracę.

– Po kiego?! – Zawadzki ujrzał oczami wyobraźni okrągłą, napompowaną i czerwoną z wściekłości twarz zwierzchnika.

– Myślę, że może być pomocny. Wolę go mieć pod butem.

Po chwili milczenia Kwaśnik odpowiedział:

– Rób, jak uważasz. Nie wiem, czy to ma sens, ale pamiętaj, że Orłowicz ma i wrogów, i sprzymierzeńców. Boję się, że przez Modesta będziemy mieli na głowie jednych i drugich. Jak któryś z was puści parę z ust, upierdolę wam szyje przy samej dupie, jasne?

Zawadzki westchnął. Został prokuratorem, bo wierzył w sprawiedliwość. Wierzył, że trzeba ukarać tych, którzy zawinili, dopuścili się zła. Rzeczywistość okazała się bardziej skomplikowana, niż przypuszczał. Rozczarowania stały się elementem jego egzystencji. Niezmącone przekonanie, że ma boski wpływ na to, co robi, osłabło. Modest poszedł inną drogą. Twierdził, że bardziej sprawczą. Nigdy nie interesowała go papierologia. Chociaż w ideały wierzyli obaj. A teraz? Czy aż tak bardzo się różnili?

Dźwięk telefonu wyrwał go z zamyślenia tak gwałtownie, że wylał na siebie kawę kupioną w automacie. Nawet nie spojrzał na wyświetlacz.

– Słucham? – odezwał się podniesionym tonem. Spojrzał na zegarek: dochodziła dwudziesta trzecia.

– Zgoda – usłyszał znajomy głos. – I może byś w końcu zapisał sobie mój numer.

– Nie musiałem długo czekać – zakpił.

– Przyznaj, że już się za mną stęskniłeś.

Zawadzki zignorował zaczepkę.

– Działasz z anonima. Anonimowy strzelec – zaśmiał się Zawadzki.

– Spierdalaj, dobrze? Wiecie już coś?

– Wiśniewska jeszcze się do końca nie wypowiedziała.

– Tak, rozmawiałem z nią – odpowiedział Modest.

Zawadzki wiedział, że on i Alina przyjaźnili się w dawnych czasach. Z jej strony może było to nawet coś więcej niż przyjaźń. Przez kilka lat byli nierozłączni zawodowo. Gdy odszedł, była wściekła. Bo może nie tylko z pracy odszedł, ale i od niej.

– Spotkajmy się.

– Gdzie?

Zawadzki się zawahał.

– Zapraszam jutro do siebie. Nie wiem, czy cię poznam. – Roześmiał się. – Chyba że po koszuli. Pamiętaj – idziesz do mnie na przesłuchanie.

Zawadzki uśmiechnął się na wspomnienie kraciastych koszul kumpla.

Tak jak kiedyś usiądą może przy piwie w Hybrydach. Rozmawiać nie będą, bo po co słowa ludziom, którzy się tak dobrze rozumieją. Popatrzą na band, który właśnie rozpoczął wieczorny koncert. Przy występie chudego, pryszczatego młodzieńca aspirującego do roli wskrzeszonego Kurta Cobaina rykną śmiechem. Jeden drugiego szturchnie w bok, wypiją o kilka piw za dużo. Usiądą na skwerze przy Oboźnej. Będzie już ciemno i gorąco. Alkohol rozpłynie się po ich ciałach, zachce im się spać. Położą się na trawie i będą patrzeć w niebo. Gdy spadnie gwiazda, każdy z nich wypowie w myślach takie samo życzenie. Wrócą do domu mostem przez Wisłę. Będą się odprowadzać, aż zastanie ich świt. Na zmianę i od nowa. Aż matka jednego z nich obudzi się i wściekła krzyknie: „Gdzie się znów włóczycie po nocy, ja wam dam, obiboki!”. Następnego dnia znów się spotkają. I tak minie im kilka najpyszniejszych młodzieńczych lat.

Prokurator Zawadzki doskonale zdawał sobie sprawę, że tym razem będzie inaczej. Cienie niepotrzebnych śmierci rozpoczynały wokół nich swój nieuchronny trupi taniec.

SASKA KĘPA

Mężczyzna, idący ciemną ulicą, zatrzymywał się co kilka metrów, by złapać oddech, i tak za krótki. Po informacji, którą godzinę temu telefonicznie przekazał mu ciężki głos, postanowił zejść z dyżuru i wrócić na piechotę do domu, zahaczając o sklep z winami na Francuskiej. Spacer był zbyt długi jak na wydolność jego serca, więc doktor obiecał sobie, że jak tylko kupi wino, wróci taksówką do siebie na Saską. Powstrzymał odruch, by pójść pod dom Luizy. Nie, nie powinien tego robić.

Do wczoraj doktor Bernard Suchocki nie miał sobie nic do zarzucenia. Choć nie uważał się za człowieka idealnego, był zdania, że zawsze robił wszystko tak, jak powinien. Był sześćdziesięciokilkuletnim, dość jeszcze przystojnym, choć łysawym i z niewielką nadwagą, ginekologiem z prawie czterdziestoletnim stażem.

Zawodowo osiągnął dużo. Życie osobiste nie ułożyło mu się tak, jak by tego pragnął, ale nie narzekał.

Dzisiaj, gdy dowiedział się, że Luiza Orłowicz została zamordowana, przypomniał sobie ostatnią z nią rozmowę i stracił dobry humor. Spotkali się jakiś miesiąc temu. I nie było to przyjemne spotkanie.

Był wiosenny, brzydki poranek. Stanęła w drzwiach jego gabinetu ze wzrokiem pełnym wyrzutu. Szczupła, wysoka kobieta z jasną twarzą i burzą rudych włosów przeraziła go. Patrzył na nią jednak wzrokiem zimnym jak lód, nie dając po sobie poznać, że nie czuje się komfortowo. Czego ona od niego chce? Przyszła tu, do tego nie w porę. Miał do pogadania z koleżanką, a ta stoi, patrzy na niego i domaga się czegoś, czego on zrobić nie może.

– Panie doktorze, proszę mnie zrozumieć – mówiła drżącym głosem. – Ja nie wiem, co się wtedy stało, zupełnie tego nie pamiętam i nie rozumiem. Proszę mi pomóc. Wiem, że pan może. – I znów to błagalne spojrzenie, którego nie mógł znieść.

I co niby – ma się z nią teraz popłakać?

– Niestety, nie mogę pani pomóc. Zupełnie nie rozumiem pani pytań. Naprawdę nic nie pamiętam. Nie pamiętam takiego zdarzenia.

– Ale to przecież niemożliwe! Jest przecież jakaś dokumentacja! – Luiza była coraz bardziej wzburzona. – Przecież byłeś, do cholery, moim lekarzem! Byłeś lekarzem mojej mamy!

Nagłe przejście na ty nieco zbiło go z tropu, mimo to odpowiedział:

– Dokumentacja? Nie wiem, jaką dokumentację ma pani na myśli. Nie było zdarzenia, pamięć mnie w tej kwestii nie zawodzi, więc nie ma mowy o żadnej dokumentacji. Bez zdarzenia nie ma dokumentacji, moja droga pani.

– Chcesz mi wmówić, że jestem wariatką?

– Skądże. Po prostu nie wiem, o czym pani mówi. Dlaczego miałbym pani cokolwiek wmawiać? Nie mam takich intencji. Przecież to pani mnie nachodzi w pracy, kiedy mam jeszcze dodatkowe zajęcia, nie licząc się zupełnie z tym, że nie mam ochoty ani czasu na takie rozmowy. Przykro mi, nie mogę pani pomóc.

– Czyli może mi się przyśniło, bo nie znasz mojego ojca i nie pracowałeś z nim i dla niego przez tyle lat?

– Nie pomogę pani.

– Jesteś sprzedajnym kłamcą, Bernardzie! Na śmierć mojej matki zaklinam cię, błagam!

– Proszę pani, proszę w tej chwili opuścić mój gabinet i szpital. Zarzuca mi pani szereg czynów, co mogę śmiało traktować jako pomówienie. Jeśli w tej chwili pani nie wyjdzie, będę zmuszony wezwać policję.

Wyszła, trzaskając drzwiami. Jej przekleństwa dobiegały jeszcze z korytarza. Ta młoda, pełna werwy kobieta zadziwiająco przypominała mu Irenę.

Teraz Luiza nie żyje. Nie spodziewał się tego, nie czekał na to, nawet sobie tego nie życzył. Oczywiście ta śmierć poprawiała nieco jego sytuację – przyznał, że dociekania Luizy zaczynały go drażnić. Pytała o historie, które teraz już nic nie znaczyły. Miał tylko nadzieję, że nikt w nich nie zacznie grzebać. Nigdy się nie oszukiwał, że ta sprawa nie wróci. Liczył jednak, że będzie miał trochę więcej szczęścia niż inni.

Gdy po wizycie Luizy przełożona Jolanta Giedrojć przekazała mu wiadomość, że stary Orłowicz również go szuka, poczuł nieprzyjemny smak w ustach. Refluks dawał o sobie znać za każdym razem, gdy Suchockiego dopadał strach. Przełykając żółć, zastanawiał się, czy przełożona pielęgniarek mogła się zorientować, że się bał.

Wiedział, że do spotkania z tym szczególnym człowiekiem, Zbyszkiem Orłowiczem, musi przygotować się perfekcyjnie. Kiedy jednak go zobaczył, zdał sobie sprawę, że niepotrzebnie się martwił. Stary znajomy wyglądał jak wrak. Dużo pił, ale to nie był wyłącznie efekt spożywania alkoholu. Był roztargniony, miał rozbiegany wzrok. Życie wymknęło mu się spod kontroli, to było pewne.

– Boję się, że Luiza się dowie – powiedział Zbyszek. – Jest zdeterminowana.

Bernard patrzył na Orłowicza ze zdziwieniem. Czy ten człowiek kiedykolwiek się czegoś bał? Odkąd pamiętał, zastraszał innych. Bać się mógł chyba tylko własnych demonów.

– Cóż, determinacja to czasem mało – odparł wymijająco doktor, patrząc na zniszczoną twarz starego znajomego.

– Zawzięła się – przekonywał tamten.

Ciekawe, po kim to ma?, pomyślał Suchocki, ale się nie odezwał, obserwując, jak Zbyszek chodził po gabinecie, wyraźnie szukając czegoś do picia. Nigdy nie widział go w takim stanie. Nie wyglądał na człowieka, który wie, co mówi i robi. Nie wróżyło to nic dobrego.

– Przestań. Już nieraz tak było. Załatwię to. Nie takie rzeczy dla ciebie robiłem. – Mówiąc to, Bernard zaśmiał się nerwowo.

Nie przekonał go, ale rozstali się we względnej zgodzie. Rozgrzebywanie starych spraw nigdy się nie opłaca, pomyślał doktor.

Kupując butelkę ulubionego wina Valpolicella, myślał o tym, że ktoś ubiegł go w załatwieniu problemu, a on, doktor Suchocki, nie był w stanie ocenić, czy powinien się z tego powodu cieszyć czy wręcz odwrotnie. Z ostatecznymi ocenami nie można się spieszyć, wiedział o tym nie od dziś.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI

Spis treści

1. LUIZA ORŁOWICZ

Piątek, 5 czerwca 2015 roku

Piątek, 5 czerwca 2015 roku

PRAGA-PÓŁNOC

SASKA KĘPA

GROCHÓW

SASKA KĘPA

BRÓDNO

PRAGA-PÓŁNOC

SASKA KĘPA