Copyright © Lucjan i Maciej, 2016

Redaktor prowadzący

Anna Derengowska

Projekt okładki

Zbigniew Larwa

Zdjęcie na okładce

Lucjan i Maciej

Redakcja

Anna Płaskoń-Sokołowska

Korekta

Katarzyna Kusojć

Małgorzata Denys

ISBN 978-83-8097-820-1

Warszawa 2016

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

Spis treści

WSTĘP

MAKE LIFE HARDER

ROZDZIAŁ I: ŚWIAT

PRZEWODNIK PO PAŃSTWACH EUROPY ZACHODNIEJ, WSCHODNIEJ, A TAKŻE ŚRODKOWO--WSCHODNIEJ, ALE NIE TYLKO, BO JESZCZE PÓŁNOCNEJ I POŁUDNIOWEJ, I W OGÓLE CAŁEGO ŚWIATA, czyli o tym, jak zacząć książkę, aby nikt się nie zorientował, że jest już w połowie pierwszego tekstu

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Proin nibh augue, suscipit a, scelerisque sed, lacinia in, mi. Cras vel lorem. Etiam pellentesque aliquet tellus. Phasellus pharetra nulla ac diam. Quisque semper justo at risus. Donec venenatis, turpis vel hendrerit interdum, dui ligula ultricies purus, sed posuere libero dui id orci. Nam congue, pede vitae dapibus aliquet, elit magna vulputate arcu, vel tempus metus leo non est. Etiam sit amet lectus quis est congue mollis. Phasellus congue lacus eget neque. Phasellus ornare, ante vitae consectetuer consequat, purus sapien ultricies dolor, et mollis pede metus eget nisi. Praesent sodales velit quis augue. Cras suscipit, urna at aliquam rhoncus, urna quam viverra nisi, in interdum massa nibh nec erat.

Cyceron, O granicach dobra i zła

„Nie spożywałem alkoholu, zanim usiadłem za kierownicą. Mam cukrzycę, przed jazdą zjadłem kilka jabłek”.

poseł Marek Łatas

Dedykujemy tę książkę wszystkim tym,

którym nikt nigdy niczego nie zadedykował

WSTĘP

O tym, jak ważna jest polityka, wie każdy, kto choć raz przy wigilijnym stole wypowiedział zdanie: „Ty, wujek, głosowałeś na PiS? Bo ja głosowałem na SLD. Ale to przecież chyba nie ma większego znaczenia”, a potem długo próbował złapać oddech po tym, jak wujek przycisnął go kolanami do podłogi i robił przez obrus waterboarding kompotem z suszu.

Młodszemu pokoleniu może się wydawać, że polityka powstała w 2005 roku, kiedy PiS po raz pierwszy doszedł do władzy, ale antropolodzy są zgodni, że zjawisko to towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Podobno już pierwszy homo erectus, sięgając po banana, miał powiedzieć do swojego kumpla: „Słuchaj, tak sobie myślę, że gdybyś zagłosował na mnie w wyborach samorządowych, to mógłbym zostać radnym i załatwić ci tyle bananów, że już nigdy nie musiałbyś o nic się martwić. A jak nie zagłosujesz, to powiem wszystkim, że sypiasz ze swoją siostrą, a twój dziadek był w Wehrmachcie”. I tak rozpoczęła się wielka przygoda człowieka z polityką i władzą, która trwa do dzisiaj. Z czasem banany zamieniły się w pieniądze, a homo erectus w procesie bolesnej ewolucji − w radnego PSL-u, ale mechanizmy pozostały te same.

Od tego czasu o polityce napisano mnóstwo książek − Państwo Platona, Politykę Arystotelesa, Księcia Machiavellego, O demokracji w Ameryce Tocqueville’a, Zderzenie cywilizacji Huntingtona czy Dyplomację Kissingera. Teraz do tego kanonu dołącza książka Make Life Harder. Nie dowiesz się z niej wprawdzie, jaka jest istota władzy, na czym polega geopolityka, co cechuje skutecznego przywódcę, na jakich wartościach opiera się amerykańska demokracja i dokąd w ogóle zmierza ten świat, ale po jej lekturze będziesz mógł odpowiedzieć na pytanie, ile pompek dziennie robi Tomasz Lis albo jaki rodzaj sera pleśniowego przypomina Aleksander Kwaśniewski.

Polityka od zawsze traktowana była śmiertelnie poważnie. Sami byliśmy świadkami, jak przez kłótnie o Kaczyńskiego i Tuska rozpadały się rodziny, kończyły wieloletnie przyjaźnie, siadały imprezy. A przecież ostatecznie chodzi tylko o grupę śmiesznych kolesi w garniturach. Dlatego celem niniejszej książki nie jest wywołanie wojny domowej, tylko rozładowanie napięcia przez pobłażliwy uśmiech. A może przy okazji uda się zedrzeć z polityki maskę powagi i zasiać kilka wątpliwości.

W książce znajdują się rozważania na temat polityki krajowej i zagranicznej. O jednej i o drugiej nie mamy zielonego pojęcia, ale uznaliśmy, że to nie jest problem. I niech to będzie znak naszych czasów. Skoro w telewizji informacyjnej Michał Wiśniewski może rozmawiać z Jarkiem Jakimowiczem o reformie zdrowia, nie widzimy powodu, dla którego takich dwóch zabawnych wafli jak my nie miałoby napisać książki o wszystkim.

Obok polityki znajdziesz tu również obszerny dział poświęcony polskim mediom, które w politycznym spektaklu nierzadko odgrywają równie istotną rolę, co politycy z pierwszych stron gazet. A jak wiadomo − gazety to też media. I proszę bardzo, na przykładzie tego krótkiego i pozornie błahego, wydawałoby się, zdania pokazaliśmy ci, jak głęboko przenikają się oba światy. Zdziwiony? Na pewno. Dlatego jeśli lubisz tego typu dziennikarstwo śledcze, będziesz zachwycony.

Poza naszymi urojeniami na temat polityki w książce znajdują się również quizy, poradniki, przewodniki i niezwykle ciekawy spis treści, który powinien zainteresować zwłaszcza miłośników wszelkiego rodzaju spisów.

W książce personalnie atakujemy wiele osób publicznych; nie oszczędzamy dziennikarzy, polityków, artystów. Ale chcielibyśmy zaznaczyć, że w żadnym miejscu nie podejmujemy się oceny życiorysów opisywanych przez nas osób. Z perspektywy wygodnego fotela łatwo mieć bekę ze wszystkiego i wszystkich, ale prawda jest taka, że większość z nas, na czele z niżej podpisanymi, nie zrobiła dla tego kraju nic poza corocznym rozliczaniem PIT-u, i to też z wielką łachą. Dlatego kiedy się śmiejemy do rozpuku z Antoniego Macierewicza, z którym dziś zupełnie nam nie po drodze, nie jesteśmy w stanie zignorować faktu, że rozdział Działalność w PRL w notce w Wikipedii dotyczącej tego człowieka brzmi jak scenariusz kolejnego Bourne’a. A urządzając sobie podśmiechujki z enigmatycznych wypowiedzi Lecha Wałęsy, nie możemy nie zauważyć, że niezależnie od stopnia skomplikowania jego życiorysu Lechu poświęcił dla tego kraju więcej, niż ty kiedykolwiek poświęcisz (no, chyba że tę książkę czyta w niebie Tadeusz Kościuszko, to najmocniej Pana przepraszamy).

Mamy nadzieję, że ta książka nie tylko dostarczy ci wiele powodów do uśmiechu, ale też popsuje niejedno popołudnie. Ewentualne opinie prosimy przesyłać na adres moimzdaniemtaksiazkajestswietna@buziaczek.pl. Życzymy przyjemnej lektury!

MAKE LIFE HARDER

ROZDZIAŁ I:

ŚWIAT

PRZEWODNIK PO PAŃSTWACH EUROPY ZACHODNIEJ, WSCHODNIEJ, A TAKŻE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ, ALE NIE TYLKO, BO JESZCZE PÓŁNOCNEJ I POŁUDNIOWEJ, I W OGÓLE CAŁEGO ŚWIATA

Czyli o tym, jak zacząć książkę, aby nikt się nie zorientował, że jest już w połowie pierwszego tekstu

Jeśli wierzyć naukowcom z NASA, na świecie istnieją inne kraje poza Polską. Wiemy, co sobie pomyśleliście: Przecież znam wszystkie trzy: Niemcy, Rosja i Słowacja. I już błąd, bo wbrew powszechnej opinii okazuje się, że Słowacja to nie kraj, tylko rodzaj słodkiej bułki z makiem. Nie wiadomo, jakie są źródła tej konfuzji. Podobno jest to związane z historią pewnego węgierskiego geografa, który jadąc pociągiem do Polski, zobaczył w polu bułkę i pomyślał sobie: „O, to musiała być Słowacja”. Sami Słowacy od lat na arenie ONZ-etu protestują, argumentując, że to przecież niemożliwe, aby 5,5 miliona ludzi mieszkało na bułce, ale międzynarodowi eksperci nadal są sceptyczni i proponują, żeby posmarować Słowację dżemem, zjeść i zobaczyć, co się stanie.

Niech ta anegdota będzie srogą nauczką dla wszystkich tych, którzy myślą, że wiedzą coś o świecie, a tak naprawdę nie mają pojęcia, jaka jest różnica między państwem a produktem na półce w piekarni. Dlatego zanim przejdziemy do bardziej szczegółowych tekstów o polityce, proponujemy ogólną typologię państw według Make Life Harder. Jej znajomość w przyszłości zaoszczędzi nam wszystkim wstydu i kompromitacji.

Kraje typu „Starsza dama w słomkowym kapeluszu przechadza się brzegiem rzeki i wspomina lata młodości”

Francja. Paryskie bulwary, winnice Prowansji, obrazy Renoira, książki Houellebecqa i bramka Zinédine’a Zidane’a na 2:0 w finale z Brazylią w ‘98.

Francja jest jak dystyngowana starsza pani, która jeszcze kilka lat temu opalała się topless w Tuluzie, ale dziś głównie zwraca młodym ludziom uwagę na brak manier. Ubiera się w kremowe garsonki z falbanami i w kapelusz z szerokim rondem. Chwali się tym, że bąki puszcza tylko raz w roku, stojąc na szczycie Mont Blanc. Każdą niedzielę spędza w Luwrze, przechadzając się alejkami pomiędzy obrazami Delacroix a sarkofagami ukradzionymi z Egiptu.

W praktyce współczesna Francja bardziej jednak przypomina najebaną winem starszą, markotną babę, która mieszka w bloku na przedmieściach Lyonu, codziennie na rauszu pokazuje przez okno dupę sąsiadom i nie przepuści żadnej okazji, żeby nie wziąć prysznica. Każdy, kto kiedyś odwiedził Francję, wie, że to kraj złożony z resentymentów, żalów i tęsknot za wielką przeszłością, który wciąż nie może pogodzić się z faktem, że nie gra już pierwszych skrzypiec w europejskiej filharmonii zajebistości.

Mimo wszystko nadal dobrze być Francuzem. Gdziekolwiek na świecie nie powiesz, że jesteś z Francji, twój rozmówca będzie miał wrażenie, że właśnie usłyszał dobrą nowinę. Oczami wyobraźni zobaczy skąpane w słońcu wzgórza Montmartre’u i kołyszące się na wietrze platany przy Polach Elizejskich, a w powietrzu poczuje łagodny zapach owoców morza, przełamany lekkim smrodkiem spoconej pachy.

Anglia. Elżbieta II, Westminster, białe klify w Dover, Big Ben, Tate Modern, polska żulernia na Victoria Station.

O ile Francja to starsza pani w falbanach, Anglia z zewnątrz przypomina raczej dystyngowanego pana pod muchą, w meloniku i z laseczką. Za młodu słuchał Beatlesów, teraz słucha głównie transmisji z filharmonii Grand Opera House w Belfaście na BBC 3, pali cygara z Harrodsa, pije whisky i kolekcjonuje biografie Churchilla. Większość dni spędza, siedząc na ławce w Hyde Parku albo rozwiązując zagadki kryminalne na terenie Londynu.

W praktyce przeciętny Angol to najebany, ryży i ogorzały od słońca dres bez koszulki, który cały dzień gra w bilard i ogląda Premier League. Na widok fajnej laski wydaje z siebie głośne dziwne dźwięki, przypominające ryk zarzynanego wołu. Oficjalnie najwięksi wieśniacy na świecie. Podobno nawet Elżbieta II po każdym meczu Arsenalu każe się wozić bentleyem po centrum Londynu i na światłach intonuje przez szyberdach kibolskie przyśpiewki.

Po dziś dzień Anglia uchodzi za kolebkę współczesnej kultury Zachodu, ale jak miałbyś wymienić jakieś nazwisko, to właściwie kojarzysz tylko Harry’ego Pottera i Banksy’ego.

Największym plusem bycia Anglikiem jest to, że mówisz po angielsku i umiesz wypić 25 browarów w godzinę. Niestety wrodzona nadwrażliwość na słońce i uzębienie przypominające nieudany remont mieszkania będą źródłem wiecznych problemów w relacjach interpersonalnych.

Kraje wakacyjne

To te kraje, o których słysząc, czujesz w ustach smak lodów sokowych, a między pośladkami zalegające ziarenka piasku. Do niedawna kraje typu wakacyjnego tworzyły tzw. Zjednoczoną Ligę Złotego Daktyla na Półmisku Polskich Wakacji (w skrócie: ZLZDnPPW), ale od czasu Arabskiej Wiosny państwa te dzielimy na trzy podtypy:

A. Turystyka dla odważnych, czyli państwa typu Tunezja, Egipt, Turcja, Maroko. Ceny są przystępne, słoneczko gwarantowane, a prawdopodobieństwo tego, że w trakcie kąpieli w hotelowym basenie ktoś odetnie ci głowę maczetą, wynosi zaledwie 60%. Dlatego nie dziwi fakt, że od lat państwa te są popularnym kierunkiem turystycznym dla Polaków, którzy mają matiza i przynajmniej raz w miesiącu jedzą na mieście. Z reguły zapiekanki, ale czasami też bułkę z jogurtem na ławce w parku.

Poza warstwą turystyczną państwa tego typu znane są z dwóch rzeczy: 1) z gwałtownych przemian społecznych, które regularnie destabilizują politykę w kraju, oraz z tego, że 2) na każdym rogu możesz kupić „oryginalne” ray-bany za 4 euro.

Miłym bonusem jest wywiad na lotnisku, którego udzielasz zaraz po wylądowaniu i w którym, spocony i jeszcze trochę najebany, opowiadasz reporterowi TVN24 o tym, jakim cudem uniknąłeś śmierci.

B. „Turystyka typu dobrze wysmażony antrykot z frytkami i zestawem surówek, a do tego zimne piwko”, czyli państwa typu Chorwacja, Czarnogóra, Bułgaria, Grecja, Albania. Co prawda Dubrownik jest troszkę droższy niż Szarm el-Szejk i cenowo bardziej przypomina Monako, ale za to prawdopodobieństwo, że zginiesz w zamachu, wynosi praktycznie 0%, a szansa, że taplając się w Adriatyku, przez przypadek połkniesz pływający swobodnie klocek gówna – wynosi zaledwie 20%. Nikogo więc nie dziwi fakt, że od lat kierunki te cieszą się popularnością wśród Polaków, którzy co prawda mają czterdziestocalową plazmę i kilka razy w życiu widzieli ludzi jedzących pałeczkami, ale dobrze wiedzą, że nigdy na własne oczy nie zobaczą Nowej Zelandii.

Gdyby nie dostęp do morza i sprzyjające warunki atmosferyczne, państwa te byłyby wysypiskiem śmieci dla okolicznych krajów. Poza tym ciężko cokolwiek powiedzieć o takim kraju jak Bułgaria. Czasami człowiek się skupi i już mu się wydaje, że ma na końcu języka jakieś przemyślane słowo, ale wtedy się okazuje, że to resztka szczypioru z wczorajszej jajecznicy.

C. „Turystyka typu dobrze schłodzony szampan otwierany na jachcie po całym dniu dyscyplinarnego zwalniania ludzi”. Wiadomo, że Kryspin, który jest właścicielem dużej warszawskiej agencji reklamowej, nie pojedzie na wakacje do bułgarskich Złotych Piasków. Równie dobrze mógłby wejść na spotkanie rady zarządu w swojej firmie, spierdzieć się głośno kalafiorem i poprosić o oklaski. Tacy ludzie jeżdżą do państw typu Australia, Nowa Zelandia, RPA. Odwiedzanie takich miejsc jest dla nich nie tylko potwierdzeniem statusu społecznego, ale też ostatecznym dowodem na to, że pogłoski, jakoby ich dziadek pochodził z Sierpca, a babcia była główką kapusty – są głęboko przesadzone.

Poza byciem wakacyjną destynacją dla zblazowanych prezesów, którzy sami już nie wiedzą, jak zaimponować swoim zblazowanym znajomym, kraje te mają niezwykle ciekawą i bogatą kulturę, którą można podsumować słowami: „surferzy” i „duże pająki”.

Kraje typu pralina

Holandia, Belgia, Luksemburg, Austria, Szwajcaria, Norwegia, Szwecja. Gdyby te kraje miały być delicją, byłyby ferrero rocher; gdyby miały być serem, byłyby roquefortem podawanym na połówkach winogron; a gdyby miały być wyrazem twarzy, byłyby tym, który masz, gdy wracasz na chatę ze słoikami od mamy i na miejscu orientujesz się, że zapakowała ci dodatkową suchą krakowską.

Każdy, kto spotkał obywatela któregoś z tych państw, miał wrażenie, jakby obcował z idealną wersją samego siebie: spokojny, zadowolony, wypoczęty, z fortepianem białych zębów. Po przeciętnym mieszkańcu kraju typu pralina od razu widać, że jego ostatnie zmartwienie miało miejsce w 1996 roku, kiedy przez chwilę wydawało mu się, że zgubił kluczyki do swojego nowiutkiego mercedesa, ale po szybkim telefonie do żony okazało się, że leżą na marmurowym stoliku nocnym w sypialni obok sztabki złota.

Oczywiście od czasu do czasu wyjdzie na jaw, że w Austrii ktoś wykorzystuje seksualnie własne dzieci po piwnicach, ale widocznie to jest cena, jaką trzeba zapłacić za punktualne pociągi i równo przystrzyżone trawniki. Nie zmienia to jednak faktu, że przeciętny Polak co wieczór onanizuje się do pocztówek z Salzburga, a przeciętny Węgier całymi nocami fantazjuje o tym, że razem z rodziną wprowadza się do szeregowego domku na przedmieściach Karlskrony.

Kraje typu buteleczka wina do śniadania

Hiszpania i Portugalia. Emerytowana instruktorka paso doble. Szanuje się, ale nie na tyle, żeby od czasu do czasu nie zapiąć jakiegoś studenta z Europy Wschodniej na Erasmusie. Regularne problemy finansowe i szarpanie się z komornikiem na klatce schodowej nie burzą rytmu jej dnia, który wyznaczają chlanie wina z kartonu i pokazywanie dupy na La Rambli zdziwionym skandynawskim turystom.

Dla przeciętnego Polaka Hiszpania równa się Barcelona – a ta od lat stanowi najpopularniejszą destynację urlopową wśród Polaków klasy średniej. Szacuje się, że tylko w ciągu ostatniego roku Barcelonę odwiedziło ponad ćwierć miliona Polaków. W trakcie tych podróży przywieziono do Polski pół miliarda kubków FC Barcelony i 150 miliardów długopisów z napisem „Messi”.

Entuzjazm wobec Hiszpanii został nieco ostudzony w 2006 roku, kiedy w Europa da się lubić Conrado Moreno, ku zaskoczeniu wszystkich, wjechał rozpędzonym skuterem w publiczność. Jednak w 2009 roku Barça znów wygrała Ligę Mistrzów i Polacy znowu dostali pierdolca.

Ludzie, którzy oglądają za dużo Almodóvara, żyją w przekonaniu, że większość Hiszpanów to transseksualiści z nierozwiązanym kompleksem Edypa, podczas gdy w rzeczywistości 90% ma na imię José, pracuje w Santander Banku, a na obiad je głównie rozmrażaną pizzę. Na podstawie hiszpańskiego kina można też odnieść wrażenie, że co druga Hiszpanka wygląda jak Penélope Cruz, podczas gdy każdy, kto miał okazję odwiedzić Hiszpanię, wie, że przeciętna Hiszpanka bardziej przypomina chupacabrę, a spotkanie z nią kończy się niewypowiedzianym zdziwieniem, które daje się podsumować w zdaniu: „Hm, tyle włosów na jednym człowieku. Ciekawe, po co...”.

Od lat Hiszpanie próbują wciągnąć wszystkich w swój „wielki dramat”, że niby w kraju panują separatystyczne napięcia między dostatnim Madrytem a dostatnią Barceloną a dostatnim Bilbao, ale politolodzy są zgodni, że nikogo to nie obchodzi.

Gdyby nie fado, ciężko byłoby powiedzieć, czym różni się Portugalia od Hiszpanii. Podobno nawet sam Ronaldo czasami przez pomyłkę jeździ na zgrupowania reprezentacji Hiszpanii i przygotowuje dla wszystkich gazpacho. Od lat konflikt między Portugalią a Hiszpanią przejawia się głównie w momencie, gdy turysta z Holandii z rozpędu zamawia w knajpie piwo po hiszpańsku. Wielki dramat narodu portugalskiego.

Kraje typu Włochy

Przede wszystkim Włochy. Pośród leciwych, dostojnych dam Europy Zachodniej Włochy przypominają starą, zboczoną, zdeprawowaną wariatkę. Co prawda w społeczeństwie krążą pogłoski o jej wspaniałej przeszłości, wypełnionej splendorem, wytworną sztuką i wystawnymi bankietami, ale większość współczesnych ludzi zna ją z tego, że regularnie stoi na wylotówce z Mediolanu i daje dupy tirowcom.

Włochy wydały na świat największych artystów, jacy stąpali po dywanie tej ziemi: Leonardo da Vinci, Caravaggio, Michelangelo Buonarroti, ale to nic w porównaniu ze sławą, jaką przyniósł Włochom Eros Ramazzotti, zwany włoską odpowiedzią na Luciana Pavarottiego.

Rytm życia politycznego we Włoszech wyznaczają takie wydarzenia jak afera korupcyjna w rządzie, afera korupcyjna w Serie A, afera bunga bunga i chirurgiczna redukcja kurzych łapek u Berlusconiego.

Włosi są na tyle postępowym narodem, że przez dziesięć lat regularnie na premiera wybierali skazanego za sutenerstwo alfonsa. Włoskie kobiety uwielbiają modę, błyskotki, nadmierną gestykulację i darcie ryja na środku ulicy bez powodu. Włoscy mężczyźni natomiast uwielbiają Juventus Turyn, dobre calzone i jak mama o trzynastej budzi ich na śniadanie ciepłym pocałunkiem w usta.

Obecność Włochów w polskiej kulturze to głównie pizzerie zakładane przez pacjentów, którzy kiedyś pojechali do Włoch, zjedli pizzę, potem wrócili do Zgierza, założyli pizzerię Di Parma i od lat serwują swoim klientom rozmrażaną riggę, a do tego się dziwią, że nikt nie chce jeść tego gówna. Do pracy do Włoch Polacy jeżdżą relatywnie rzadko, ale i na tym polu odnosimy sukcesy. Najbardziej znanym Polakiem na saksach był oczywiście Jan Paweł II, ale zawrotną karierę zrobił również kardynał Dziwisz, który na emeryturę wrócił do Polski, a odłożone pieniądze zainwestował w pizzerię Rimini w Krakowie.

Najbardziej znanym Włochem w Polsce jest Paolo Cozza – ekspert od piłki nożnej, który słynie głównie z tego, że chociaż od dwudziestu lat mieszka w Polsce, nadal nie potrafi sklecić po polsku poprawnego zdania.

Kraje afrykańskie

Poza krajami typu Tunezja i Egipt na północy i RPA na południu właściwie nikt nie wie, jakie państwa znajdują się w Afryce. Co prawda niektórzy entuzjaści geografii potrafią wymienić takie kraje jak Nigeria, Etiopia i Sudan, ale gdy słyszą słowo „Gabon”, myślą, że chodzi o rodzaj małpy z rodziny człekokształtnych z charakterystycznym białym futerkiem wokół mordy. Nawet jeśli interesujesz się polityką, to zapytany o sytuację polityczną w Demokratycznej Republice Kongo, możesz co najwyżej pośmierdzieć pod nosem, że kiedyś widziałeś film o Nelsonie Mandeli, w którym Matt Damon grał rugbistę, i bardzo ci się podobało. Aby przeciętny Europejczyk usłyszał o Afryce, to albo jakaś afrykańska drużyna piłkarska musi dojść do ćwierćfinałów na Mundialu, albo milion osób w sto dni musi zostać wyrżniętych maczetami na oczach ONZ-etu. A i tak 90% Europejczyków jest przekonanych, że typowy mieszkaniec Afryki całymi dniami pali haszysz i gra na didgeridoo, ewentualnie przygotowuje się do maratonu.

Każdy Polak, który był w Tunezji i zapuścił się poza hotelowy basen, czuje się jak Ryszard Kapuściński jadący łazikiem przez ogarnięty wojną kontynent i wydaje mu się, że uczestniczy w wojnie domowej, podczas gdy to tylko końska mucha usiadła mu na czole. Później przez lata zamęcza znajomych opowieściami o tym, jak między pizzerią a lodziarnią przed hotelem widział przejeżdżający patrol policji i jak biegł do hotelu, to zgubił lewego klapka.

W kontekście Afryki wszyscy bardzo chętnie wyrażamy ubolewanie nad cierpiącymi narodami Czarnego Lądu, co w praktyce sprowadza się do wypowiadania zdań typu: „50 tysięcy dzieci zmarło z głodu? Ach, jakie to straszne. To co, zamawiasz kurczaka w sosie teriyaki czy po prostu idziemy w sushi?”.

Afrykańczycy w Polsce zjawiają się rzadko, ale jak już przyjeżdżają, to występują w teledyskach Big Cyca albo grają w polskiej reprezentacji i strzelają bramkę na mistrzostwach świata w Korei. Dlatego wciąż dziwi, że tak mało ich przyjeżdża. Pojawiają się właściwie tylko na maratonach, żeby dziesięć tysięcy dobrze odżywionych, różowych korpoświnek musiało patrzeć, jak trzech Kenijczyków świętuje na podium.

Kraje Ameryki Łacińskiej

O krajach Ameryki Łacińskiej krąży wiele negatywnych stereotypów: narkotyki, fawele, gangi, skrajna bieda. Ale nie przesadzajmy, Ameryka Łacińska to również korupcja, zamachy na polityków i terroryzm. Gdyby Ameryka Łacińska miała być jakimś krajem, zapewne byłaby Meksykiem.

Kraje latynoamerykańskie to politycznie peryferie świata, które w sumie nikogo nie obchodzą. Coś tam, że Wenezuela, coś tam, że Fidel Castro, ale ostatecznie i tak nikt nie odróżnia Paragwaju od Boliwii, więc nie ma co się wysilać. Właściwie jedyną płaszczyzną, na której Ameryka Łacińska ma jakiekolwiek znaczenie, jest piłka nożna. Argentyna, Brazylia, Urugwaj, Kolumbia – na dźwięk tych słów każdy fan futbolu czuje przyjemne łaskotanie w kroczu. Wystarczy, że zapytasz Tomasza Wołka o to, czym się różni gra Brazylijczyków od gry Argentyńczyków, a pierwszy raz w życiu będziesz miał okazję zobaczyć szczytowanie siedemdziesięciolatka.

Popularny jest też karnawał w Rio. I nie chodzi tu o piątkową najebkę w pizzerii Rio pod twoim blokiem, tylko o legendarną paradę z pióropuszami w Rio de Janeiro. Nikt tam wprawdzie nie był, ale wszyscy widzieliśmy zdjęcia roznegliżowanych Brazylijek z pióropuszem w dupie i psychotycznym uśmiechem na twarzy.

Turystycznie świetna lokalizacja dla ludzi, którzy lubią przygodę i życie na krawędzi, ale nie na tyle, żeby pojechać na długi weekend do Afganistanu. W praktyce przygoda w Ameryce Łacińskiej przypomina capoeirę, czyli niby się bijemy, ale tak naprawdę tylko tańczymy rumbę. Popularna destynacja dla lasek, które z wyjazdu przywożą czapkę z nausznikami i imbryczek do parzenia mate, o którym to mate będziesz słyszał przez następny rok za każdym razem, ilekroć ktoś w towarzystwie zaproponuje kawę, herbatę, spacer albo wspólny wyjazd do Jastarni. Podróżując z plecakiem po Ameryce Łacińskiej, będziesz się rozpływać nad gościnnością jej mieszkańców i nawet się nie zorientujesz, że cztery razy przewiozłeś przez granicę 50 kilo kokainy.

Kraje typu sushi

Japonia. Gdy przeciętny Polak słyszy słowo „Japonia”, widzi miasto zbudowane z sushi, zjadane przez gigantyczną Godzillę surfującą na tsunami. Od czasu Między słowami każdy polski romantyk chce pojechać do Japonii, zagubić się w zatłoczonych uliczkach Shibui, pójść na karaoke i ze słowami More than this na ustach zakochać się w Scarlett Johansson. Prawda jest jednak taka, że nikogo nie stać na bilety, więc większości z nas pozostaje jedynie sushi all you can eat w galerii Korona w Kielcach, gdzie nucąc pod nosem Celinę Kultu, zakochasz się w Sabinie z Rossmanna.

Japonia jest dla Polaków wielką zagadką. Właściwie gdyby nie vlogi Krzysia Gonciarza, przeciętny Polak nie wiedziałby, czym się różni Japonia od Mongolii, a ta od wietnamskiej restauracji A Dong w wózkarni twojego bloku. I trudno się dziwić − podobno nawet Japończycy zapytani, czym się różni Japonia od Korei Południowej, odpowiadają: „Bardzo dobre pytanie, ale nie mogę teraz rozmawiać, bo śpieszę się na karate”.

Osobny akapit należy poświęcić japońskim teleturniejom telewizyjnym, które przypominają połączenie kinderbalu z maratonem LSD. Przeciętny obcokrajowiec po obejrzeniu odcinka, w którym koleś uciekający przez rzekę żelków i pomost zrobiony z klocków gówna ostatecznie trafia między pośladki karła przebranego za zapaśnika sumo – ma wielką ochotę wziąć prysznic i nigdy więcej nie jechać do tego kraju.

Warto też wspomnieć o narodowym sporcie japońskim, czyli dziwnej pornografii dziecięcej, ale zgodnie z wyrokiem sądu nie możemy w tej sprawie zabierać publicznie głosu.

Polska nie cieszy się specjalnym zainteresowaniem wśród Japończyków. Niektórzy twierdzą, że wynika to z faktu, iż Polacy przypominają Japończykom duże, gadające ziemniaki, których Japończycy bardzo się boją, co bierze się z narodowej legendy o wielkim ziemniaku, który dawno temu na wyspie Okinawa porywał japońskie dzieci i przerabiał je na omlety tamago. Naukowcy natomiast twierdzą, że wynika to z innego zmyślonego faktu − a mianowicie, że 87% Japończyków ma alergię na skrobię. Tak czy inaczej, właściwie jedynym Japończykiem w Polsce jest Bilguun Ariunbaatar z TVN, który zresztą jest z Mongolii.

Kraj typu Rosja

Mówi się, że Rosja to stan umysłu. Ale rzadko się mówi, czyj stan umysłu. Otóż według naszych obserwacji Rosja to stan umysłu trzydziestodwuletniego Borysa, który mieszka z matką i siostrą w bloku na przedmieściach Kazania, a wolny czas dzieli między picie wódki, wąchanie kleju i wchodzenie na bombie, za to bez zabezpieczenia, na bardzo wysokie budynki. Gdyby nie seks z siostrą, jego życie właściwie nie miałoby większego sensu. Dotychczas najpiękniejszym momentem w jego życiu był dzień, gdy w drodze do swojego przyjaciela, Iwana, do Niżnego Nowogrodu, zobaczył, jak meteoryt uderza w przedszkole i zabija wszystkie dzieci. Borys razem z Iwanem godzinami słuchają rosyjskiego dance’u, a potem grają w rosyjską ruletkę i najebani kładą głowy na torach kolejowych. Mimo że jako niemowlę Borys własnoręcznie ładował pozostałości reaktora jądrowego w Czarnobylu na żuka swojego starego, zdrowie mu dopisuje. Z niezdiagnozowaną marskością wątroby przeżywa kolejnych czterdzieści lat tylko po to, żeby przeżyć następnych pięćdziesiąt z niezdiagnozowanym HIV, którego nabawił się na wycieczce do Kaliningradu, której zresztą nie pamięta. Umiera w wieku stu dwudziestu pięciu lat, gdy przejeżdża po nim osiemnastokołowa ciężarówka. Nie umiera jednak na miejscu, ale w drodze do szpitala, kiedy karetka prowadzona przez pijane dziecko wpada do rzeki pełnej krokodyli.

Rosja to też wielcy pisarze, najwybitniejsi kompozytorzy i twórcy baletu, filmy Tarkowskiego, Zwiagincewa, książki Pielewina, Jerofiejewa, ale i tak wszyscy kojarzą tylko zespół Tatu, czyli dwie skąpo ubrane nastolatki, które w każdym teledysku liżą się w strugach deszczu. Aktualnie to najniebezpieczniejsze państwo regionu, rządzone przez psychopatę z 90-procentowym poparciem społecznym. Jednocześnie jedyny kraj, w którym minister sportu w asyście ministra zdrowia robią rosyjskim sportowcom zastrzyki z anabolikami.

Rosjanie bardzo chętnie przyjeżdżają do Polski. Z reguły duże ławice Rosjan można zaobserwować w sklepach ze skandynawskimi meblami, gdzie przepasani saszetkami, chodzą między regałami i wyglądają na Rosjan.

Stosunki między Rosją a Polską spierdoliły się w X wieku, tuż po powstaniu państwa polskiego. Przez kolejne tysiąc lat było już tylko gorzej. Wprawdzie po katastrofie tupolewa w Smoleńsku rozpaczliwą próbę pojednania obu narodów podjął Daniel Olbrychski, który przepraszał w imieniu Rosjan, wybaczał w imieniu Polaków i na odwrót, ale tak do końca nikt nie skumał, o co mu chodzi. Mówi się jednak, że jest to jeden z powodów, dla których nasze kraje znalazły się na skraju wojny. Tak że ten… wielkie dzięki, Daniel.

Kraj typu Chiny

Największy eksperyment na żywym organizmie, jaki widział świat. Chińczycy słyną z tego, że lubią ryż, grę w ping-ponga i wieczorne partyjki w domino przy herbacie. A teraz czas na kilka popularnych stereotypów:

Chińczycy są mali. − Otóż nieprawda. Przeciętny Chińczyk ma 286 cm wzrostu. Ten przykry stereotyp bierze się z tego, że Chińczycy są po prostu bardzo daleko i dlatego wydają się tacy mali.

Chińczycy są sympatyczni i gościnni. − Otóż nic bardziej mylnego. Przeciętny Chińczyk jest strasznym gburem, a jeśli już kogoś zaprasza na chatę, to tylko po to, żeby pod pretekstem słuchania chińskich przebojów oskubać go na kasę.

Chińczycy są ponadprzeciętnie pracowici. − Też nieprawda. Przeprowadzono eksperyment: w jednym pokoju zamknięto Chińczyka z Polakiem i kazano im składać długopisy. Okazało się, że Chińczyk nie chciał nic składać i tylko krzyczał, żeby go wypuścić, podczas gdy Polak złożył dwa długopisy.

Każdy Chińczyk ćwiczy kung-fu. − Nieprawda. 5% Chińczyków trenuje aikido.

Wszyscy chińscy aktorzy obsadzani są w rolach karateków. − Nieprawda, kolejny rasistowski stereotyp. Dotyczy to właściwie tylko Bruce’a Lee, Jackiego Chana, Jeta Li i Lucy Liu, ale już np. znany chiński aktor Ping Wu regularnie grywał rolę dostawcy chińskiego jedzenia w serialu Seinfeld.

Chińczycy wszystko podrabiają. − Bardzo krzywdzący stereotyp, który nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. To, że Chińczycy podrabiają ubrania, buty, elektronikę, a czasami nawet całe sieci restauracji czy miasta, nie znaczy, że nie dorobili się własnych marek, takich jak piwo Heimekem, sieć restauracji King Burger, popularna kawiarnia Bucksstar Coffee, firma odzieżowa Dolce & Banana czy firma produkująca buty Nake.

Chińczyków jest na świecie tak dużo, że właściwie wszystkie kraje cieszą się u nich popularnością. W tym Polska. Najpopularniejszym chińskim imigrantem w Polsce jest Sajgonka, serwowana w budach przy Puławskiej w Warszawie. Sajgonka jest bardzo sympatyczna i rozmowna, uczy się polskiego i planuje pójść na studia pedagogiczne na UW. Pieniądze, które sobie dorabia jako stróż nocny w Castoramie, wysyła do dziadków w Szanghaju. Bardzo sympatyczna rolka papieru ryżowego z warzywami i mięsem. Jej największym marzeniem jest wrócić kiedyś do Szanghaju, otworzyć małą, klimatyczną restauracyjkę serwującą bigos i w końcu przestać się martwić o pieniądze i o to, że ktoś z rozpędu wpierdoli ją z sosem sojowym. (Jeśli chcesz poznać więcej przygód Sajgonki, skontaktuj się z naszym wydawcą − mamy już pomysł na książkę).

Kraje typu raj

Kanada. Niebo na ziemi. Każdy Kanadyjczyk ma golden retrievera, miliard dolarów na koncie i mieszka w domu z sekwoją w ogrodzie. Do tego nie płaci za leki, a jego ubezpieczenie zdrowotne obejmuje dentystę. Co prawda czasem w Winnipeg przymrozi na przełęczy, ale za to nie ma przestępstw i nikt nie choruje na raka. Wszyscy są sympatyczni, uśmiechnięci, chętnie obdarowują się diamentami i nieruchomościami. Kiedy nie grają w hokeja, to po prostu kręcą ósemki na łyżwach. Narodowa potrawa Kanadyjczyków to pudding z nerkowców z posypką z białego złota. Zdarza się wprawdzie, że ktoś zapatrzy się na swój nowy samochód na podjeździe i przypali tosta na śniadanie, ale takie są koszty życia w raju.

Mieszkańcy Stanów Zjednoczonych chętnie żartują sobie z Kanadyjczyków, ale wszyscy dobrze wiemy, że przypomina to sytuację, w której bezzębny parobek ze wsi stoi za płotem i śmieje się z panicza leżącego w cieniu akacji i czytającego Anię z Zielonego Wzgórza.

Jest jednak elementarna sprawiedliwość we wszechświecie − powszechnie uwielbiani Kanadyjczycy kilka lat temu wydali na świat Justina Biebera, który jest najbardziej znienawidzonym człowiekiem od czasu Hitlera. Poza Bieberem inni znani Kanadyjczycy to Bryan Adams, czyli kanadyjski Ryszard Rynkowski, i Leonard Cohen, u którego – jak zwracają uwagę krytycy muzyczni – widać wyraźne inspiracje wczesną twórczością Krzysztofa Krawczyka.

Wisienką na torcie kanadyjskiego snu jest premier Justin Trudeau, który jest tak zajebisty, że występuje w komiksach z superbohaterami Marvela − i to nie jest żart.

Kraje typu USA

Gdyby Stany Zjednoczone miały być batonem, byłyby snickersem. Podobno gdzieś w Stanach istnieją Dakoty i Arizony, w których ludzie kopulują z kozami na parkingu za Walmartem, a na lunch jedzą syrop kukurydziany, ale ogólnie na dźwięk słów „Stany Zjednoczone” każdy widzi z jednej strony surferów na łamiących się falach w Santa Monica, z drugiej strony – idealnie przystrzyżonych biznesmenów na Manhattanie, stojących w kolejce po tacos z furgonetki, w tle Empire State Building mieni się w słońcu, jeszcze dalej dzieciaki na przedmieściach New Jersey kręcą kółka na rowerach, a na Florydzie policjant strzela do nieuzbrojonego czarnego małżeństwa. Ach, american dream. Zdecydowana większość Polaków nigdy nie była w USA, ale każdy Rysiek z Zielonej Góry, obudzony w środku nocy, potrafi zaśpiewać amerykański hymn, wymienić 47 z 50 stanów i przynajmniej 15 filmów z Willem Smithem.

Pułaski, Kościuszko, Miłosz, Gołota, Krupa i zdeterminowana Weronika Rosati, która żadnej roli się nie boi, pod warunkiem że będzie to rola prostytutki z Europy Wschodniej – to tylko niektórzy z wielkich Polaków kontynuujący tradycję wyjeżdżania do USA za kasą. Do dziś największym polskim sukcesem w USA jest kariera Alicji Bachledy-Curuś, która na trzeciej randce pozwoliła się zapłodnić Colinowi Farrellowi, dzięki czemu nie tylko uszczęśliwiła swoich rodziców, którzy podobno zawsze marzyli o zięciu alkoholiku, ale słowo „Polska” nabrało w Hollywood zupełnie nowego znaczenia. W Stanach Zjednoczonych Polakom najbardziej imponuje nie tylko to, że możesz zarobić pięć dolarów na godzinę, ale przede wszystkim to, że jak się oblejesz gorącą kawą, dostaniesz milion dolarów odszkodowania, podczas gdy w Polsce co najwyżej dostaniesz zjeby i szmatę, żebyś po sobie posprzątał.

Stany to od lat największa potęga militarna świata. Nie tylko mają najwięcej myśliwców i lotniskowców, ale też są świetne w torturowaniu niewinnych ludzi i rozpoczynaniu wojen, których nie potrafią skończyć. To wszystko nie ma jednak żadnego znaczenia, bo potem robią o tym świetne filmy z Tomem Hanksem i w głębi serca wszyscy z niecierpliwością czekamy na kolejną wojnę.

Nikomu nie trzeba mówić, że w Stanach wszystko jest większe i bardziej spektakularne. Od coca-coli serwowanej w McDonaldzie po zamachy terrorystyczne. Dzięki temu jest to jedyne miejsce na ziemi, gdzie możesz odnieść autentyczny, bezwarunkowy sukces. Umówmy się − możesz być popularnym aktorem w Warszawie, możesz grywać w serialach TVN-u, występować w Teatrze Narodowym, możesz nawet zarabiać lepiej niż szef lokalnego oddziału BZ WBK, ale prawda jest taka, że nikogo poza tobą, twoimi zatroskanymi rodzicami i garstką amatorów twojego talentu – nikogo to, kurwa, nie obchodzi. W USA dla przeciętnego zjadacza chleba równie dobrze mógłbyś być cieciem na parkingu w Bratysławie. A jeśli myślisz, że jest inaczej, pojedź do Los Angeles, stań na środku Hollywood Boulevard, powiedz: „Cześć, jestem Tomek Karolak, w Polsce gram w znanym serialu Rodzinka.pl” i zaczekaj, aż starsze małżeństwo z Japonii zbeka ci się w twarz.

Kraje typu żart

Słowenia, Słowacja, Łotwa, Macedonia, Mołdawia. Kraje te są tak nijakie, że podobno nawet ludzie, którzy się urodzili i wychowali na Słowacji, regularnie myślą, że są ze Słowenii, a Słoweńcy zapytani, co jest stolicą ich kraju, odpowiadają, że Bratysława. Zasadniczo kraje żarty słyną z tego, że z niczym się nie kojarzą. Europejczycy pytani w ankietach, co to jest Mołdawia, regularnie odpowiadają, że to bakteryjne zapalenie jelita grubego. Do historii przeszła anegdota o tym, jak grupa brytyjskich turystów pojechała na wakacje na Łotwę i już w trakcie kołowania samolotu na płycie lotniska w Rydze umarła z nudów.

Urodzić się w jednym z tych krajów to tak, jakby nie urodzić się wcale. Niby masz akt urodzenia i dowód, rysy twarzy i ciało, ale kiedy przyjeżdżasz do Francji i na pytanie: „Skąd jesteś?” odpowiadasz: „Ze Słowenii”, nagle rozmazujesz się na horyzoncie jak puszczony cichaczem śmierdzący bąk.

Moglibyśmy wiele jeszcze opowiedzieć o tych krajach, ale i tak nic z tego nie zapamiętacie i nadal będziecie uważać, że stolicą Macedonii jest Kosowo, a Lublana to imię niewysokiej, wiejskiej dziewczyny, która co prawda ma ładne oczy, ale po biodrach widać, że trochę za bardzo lubi chlebek z masełkiem i całe dnie spędza na przerzucaniu widłami gnoju. Dlatego nie ma co pierdolić. Idziemy dalej.

Kraje typu Polska

O ile łatwo jest zamknąć Szwajcarię w jednym krótkim żarcie o myszy i serze, o tyle o Polsce należałoby napisać całą książkę żartów. Dla jednych kraj w ruinie, dla innych największy cud gospodarczy od czasu Lehman Brothers. Dla jednych mekka antysemityzmu i prawicowego fundamentalizmu, dla innych dumny kraj wąsatych bohaterów. Dla jednych żenada na kółkach i Andrzeje szczający do basenu na wakacjach w Hurghadzie, dla innych prawdziwa ojczyzna Jezusa Chrystusa i jedyny sens życia. Gdyby Polska miała być tematem do rozmów, byłaby aborcją.

Mówi się, że mieszkanie w Polsce jest jak mieszkanie w Bytowie: wszystkie minusy miasta i jednocześnie żadnych plusów wsi. Mieszkasz w bloku, pracujesz w Biedrze, a nie masz nawet galerii handlowej. A kiedy na koniec tygodnia chcesz wreszcie się wykąpać w jeziorze na golasa przy blasku księżyca, to sąsiedzi z klatki C regularnie dzwonią po suki.

Podobnie jest z Polakami: dla ludzi z Zachodu jesteśmy ziemniakami z rosyjskim akcentem − lepiej niż w zachodnich realiach odnajdujemy się na Stadionie Dziesięciolecia, sprzedając bieliznę i płyty DVD; dla całej reszty świata jesteśmy po prostu biedniejszą, nudniejszą kuzynką Zachodu, taką z lekkim wąsikiem i nieapetycznym uzębieniem, która wprawdzie bywa za granicą, ale nadal jej nie stać na remont łazienki.

I właśnie o tym jest ta książka.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI

PEŁNY SPIS TREŚCI:

WSTĘP

MAKE LIFE HARDER

ROZDZIAŁ I: ŚWIAT

PRZEWODNIK PO PAŃSTWACH EUROPY ZACHODNIEJ, WSCHODNIEJ, A TAKŻE ŚRODKOWO--WSCHODNIEJ, ALE NIE TYLKO, BO JESZCZE PÓŁNOCNEJ I POŁUDNIOWEJ, I W OGÓLE CAŁEGO ŚWIATA, czyli o tym, jak zacząć książkę, aby nikt się nie zorientował, że jest już w połowie pierwszego tekstu

PRZEWODNIK PO TYPACH POLITYKÓW, czyli o tym, czego w KGB nauczył się Władimir Putin i co ma wspólnego Orla Perć z Hillary Clinton

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „Mężczyznę poznaje się nie po tym, jak zaczyna, ale jak kończy”

ROZDZIAŁ II: POLSKA

PRZEWODNIK PO POLSKICH PARTIACH POLITYCZNYCH, czyli o tym, do kogo podobny jest Grzegorz Schetyna i co łączy Adriana Zandberga z amerykańskim komikiem z Saturday Night Live

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „Czy minister Siwiec całował już ziemię kaliską?”

HISTORIA POLSKI WEDŁUG PARTII POLITYCZNYCH, czyli o tym, kto tak naprawdę dostał Pokojową Nagrodę Nobla w 1983 roku, czyj labrador wabi się NASDAQ i dlaczego jest to labrador Ryszarda Petru

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „Spieprzaj, dziadu!”

FAQ: Jak histeryzować na Fejsie?

FAQ: Jak skonstruować rząd?

QUIZ: Którym posłem jesteś i co to dla ciebie oznacza?

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „Pan jest zerem, panie Ziobro”

ROZDZIAŁ III: MEDIA

PRZEWODNIK PO POLSKICH MEDIACH, czyli o tym, jaką szkołę kończył łokieć Piotra Kraśki, jak bardzo zblazowana jest Dominika Wielowieyska i co słychać u Wojtka Jagielskiego

ODMIANA NEWSA, czyli o tym, co mówią i czego nie mówią polskie media

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „Jak można prostytutkę zgwałcić? Hehe he hehe he hehehe. Natomiast pewnie też można”

FAQ: Kontrowersja w Polsce, czyli jak zrobić wokół siebie zamieszanie

FAQ: Jak nie zabierać zdania?

QUIZ: Jakim sortem Polaka jesteś?

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „Żadne krzyki i płacze nas nie przekonają, że białe jest białe, a czarne jest czarne”

ROZDZIAŁ IV: PAŁAC PREZYDENCKI

PRZEWODNIK PO POLSKICH PREZYDENTACH ‒ KLASYFIKACJA, SPECYFIKACJA, STYLIZACJA I AKACJA, czyli o tym, kto najchętniej świruje na Twitterze i czyj mózg jest większą zagadką niż Enigma

FAQ: Jak zajmować stanowisko w sprawie ewentualnej współpracy Lecha Wałęsy ze Służbą Bezpieczeństwa?

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „Zwyciężymy!”

FAQ: Jak rozwiązać spór wokół Trybunału Konstytucyjnego?

QUIZ: Jaką decyzją Andrzeja Dudy jesteś?

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „Ratujcie mnie, biją mnie Niemcy, ratujcie mnie!”

ROZDZIAŁ V: IDEOLOGIE

PRZEWODNIK PO IDEOLOGIACH. Czyli o tym, kto gardzi Robertem Lewandowskim, kto pierze wkładki do butów, a kto jest zwykłym żulem

FAQ: Jak świętować 11 listopada? Poradnik dla nazioli

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „Komorowski musiałby po pijanemu przejechać na pasach niepełnosprawną zakonnicę w ciąży, żeby nie wygrać tych wyborów”

FAQ: O czym rozmawiać z rodziną przy stole?

FAQ: Po czym poznać, że jesteś materiałem na polityka?

Z CYKLU „HISTORIA POLSKI W CYTATACH”: „W Polsce jest fatalna tradycja zdrady narodowej. To jest w genach niektórych ludzi, tego najgorszego sortu Polaków”

ZAKOŃCZENIE

PODZIĘKOWANIA, KTÓRYCH NIKT NIE PRZECZYTA