Tytuł oryginału

EVERYTHING I NEVER TOLD YOU

Copyright © 2014 by Celeste Ng

All rights reserved

First published by The Penguin Press,

a member of Penguin Group (USA) LLC, 2014

Projekt okładki

Magdalena Zawadzka

Zdjęcie na okładce

© fztommy/Shutterstock.com; tomertu/Shutterstock.com

Redaktor prowadzący

Monika Kalinowska

Redakcja

Maria Talar

Korekta

Katarzyna Kusojć

Maciej Korbasiński

ISBN 978-83-8097-462-3

Warszawa 2016

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

Rozdział 1

Lydia nie żyje. Jeszcze tego jednak nie wiedzą. Trzeciego maja tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego siódmego roku o wpół do siódmej rano nikt nie wie nic oprócz tego niewinnego faktu: Lydia spóźnia się na śniadanie. Obok jej miseczki matka jak zawsze położyła zaostrzony ołówek i pracę domową Lydii z fizyki, sześć zadań odhaczonych ptaszkami. Ojciec Lydii w drodze do pracy kręci gałką radia w poszukiwaniu stacji WXKP, Najlepszego Źródła Wiadomości W Północno-Zachodnim Ohio, poirytowany trzaskami zakłóceń. Brat Lydii ziewa na schodach, jeszcze opleciony rzedniejącymi oparami snu. A siostra Lydii siedzi z szeroko otwartymi oczami na swoim krześle w kącie kuchni, zgarbiona nad płatkami kukurydzianymi, które ssie jeden po drugim, aż się rozpadną, i czeka, kiedy Lydia się zjawi. To ona w końcu mówi:

– Lydia coś się dzisiaj guzdra.

Marilyn idzie na górę, otwiera pokój córki i widzi łóżko, w którym nikt nie spał: rogi prześcieradła wciąż starannie wsunięte pod materac, przetrzepana, wypukła poduszka. Na oko wszystko jest na swoim miejscu. Musztardowe sztruksy niedbale rzucone na podłogę, jedna skarpetka w paski w kolorach tęczy. Odznaki zwycięzcy konkursu naukowego w rzędzie na ścianie, pocztówka z Einsteinem. Zmięta torba sportowa na podłodze garderoby. Zielony tornister oparty o biurko. Butelka Baby Soft na komodzie, w powietrzu wciąż wyczuwalny słodki, pudrowy zapach, zapach kochanego dziecka. Ale Lydii nie ma.

Marilyn zamyka oczy. Może kiedy je otworzy, Lydia będzie tutaj, jak zwykle z naciągniętą na głowę kołdrą, spod której wystają tylko pojedyncze kosmyki włosów. Marudny kształt zagrzebany w pościeli, który za pierwszym razem jakoś przeoczyła. Byłam w łazience, mamo. Poszłam na dół napić się wody. Cały czas tu leżę. Oczywiście kiedy otwiera oczy, nic się nie zmieniło. Zaciągnięte zasłony świecą jak pusty ekran telewizora.

Schodzi na dół i staje w drzwiach kuchni, oparta rękami o boki futryny. Jej milczenie mówi wszystko.

– Sprawdzę na dworze – stwierdza wreszcie. – Może z jakiegoś powodu… – Idąc do drzwi domu, wzrok ma utkwiony w podłodze, jakby ślady Lydii mogły być odciśnięte w przykrywającym ją chodniku.

Nath zwraca się do Hannah:

– Wieczorem była w swoim pokoju. Słyszałem, jak grało jej radio. O wpół do dwunastej. – Milknie, przypominając sobie, że nie powiedział „dobranoc”.

– Mogą cię porwać, jak masz szesnaście lat? – pyta Hannah.

Nath gmera łyżką w miseczce. Płatki rozmiękają i toną w mętnym mleku.

Mama wraca do kuchni i przez jeden cudowny ułamek sekundy Nath wzdycha z ulgą: oto i ona, Lydia, cała i zdrowa. To się czasem zdarza – ich twarze są tak do siebie podobne, że łatwo pomylić jedną z drugą, kiedy zobaczyć je kątem oka: ten sam drobny podbródek, wydatne kości policzkowe, dołek w lewym policzku, wąskie ramiona. Różnią się tylko kolorem włosów: Lydia ma atramentowoczarne, mama jasne, miodowe. On i Hannah wrodzili się w ojca – raz jakaś kobieta zaczepiła ich w spożywczym i zapytała „Chińczycy?”, a gdy odpowiedzieli, że tak, nie chcąc wchodzić w kwestie, kto jest w połowie taki, a w połowie inny, pokiwała głową z mądrą miną. „Wiedziałam”, powiedziała. „Po oczach”. I czubkami palców rozciągnęła kąciki oczu. Lydia, wbrew genetyce, jakimś cudem ma jednak niebieskie oczy matki i oboje wiedzą, że między innymi dlatego jest mamy ulubienicą. Ojca też.

Wtedy Lydia unosi dłoń do czoła i na powrót zmienia się w jego matkę.

– Samochód jest – mówi, ale to akurat Natha nie dziwi. Lydia nie umie prowadzić; nie ma nawet tymczasowego prawa jazdy. W zeszłym tygodniu, ku zaskoczeniu ich wszystkich, oblała egzamin i tata nie pozwoliłby jej nawet usiąść w fotelu kierowcy. Nath miesza płatki, które zmieniły się w szlam na dnie miseczki. Zegar w przedpokoju tyka, po czym wybija wpół do ósmej. Nikt się nie rusza.

– Czy mimo wszystko mamy iść do szkoły? – pyta Hannah.

Marilyn waha się. Potem podchodzi do swojej torebki i ostentacyjnie pewnym ruchem wyciąga kluczyki.

– Oboje już jesteście spóźnieni na autobus. Nath, weź mój samochód i po drodze podrzuć Hannah. – A potem: – Nie martwcie się. Dowiemy się, co się dzieje. – Nie patrzy na nich. Oni na nią też nie.

Po wyjściu dzieci wyjmuje kubek z szafki, usiłując opanować drżenie rąk. Dawno temu, kiedy Lydia była mała, miała raptem jedenaście miesięcy, Marilyn raz zostawiła ją w salonie, bawiącą się na kołdrze, i poszła do kuchni zrobić sobie herbatę. Zdjęła czajnik z kuchenki, odwróciła się i zobaczyła Lydię stojącą w drzwiach. Aż podskoczyła z zaskoczenia i oparła się ręką o gorący palnik. Patrząc na córkę wilgotniejącymi oczami, podniosła do ust dłoń, na której wyskoczył czerwony, spiralny ślad. Lydia była dziwnie czujna, jakby pierwszy raz w życiu oglądała kuchnię. Marilyn nie pomyślała wtedy o tym, że przegapiła jej pierwsze kroki ani że córka tak szybko rośnie. Przez głowę przebiegło jej nie: „Jak mogłam to przeoczyć?”, tylko: „Co jeszcze przede mną ukrywasz?”. Nath podnosił się, chwiał, przewracał i raczkował na jej oczach, nie przypominała sobie jednak, by choć raz widziała Lydię choćby próbującą wstać. A tu proszę, jej córka, z paluszkami wystającymi z falbaniastego rękawa pajacyka, pewnie trzymała się na swoich bosych nogach. Marilyn często się od niej odwracała, bo a to szukała czegoś w lodówce, a to wyjmowała pranie z pralki. Lydia mogła zacząć chodzić bez jej wiedzy wiele tygodni wcześniej, w czasie, kiedy ona stała nad garami.

Wzięła wtedy Lydię na ręce, przygładziła jej włosy i powiedziała jej, jakie mądre z niej dziecko, jak dumny będzie tata, kiedy wróci z pracy. Czuła się jednak, jakby znalazła zamknięte drzwi w znajomym pokoju: Lydia, jeszcze tak mała, że dało się ją kołysać w ramionach, miała tajemnice. Marilyn może i ją karmiła, kąpała i wsuwała jej nóżki w nogawki piżamy, ale w życiu córki już działy się rzeczy, o których nic nie wiedziała. Pocałowała Lydię w policzek i przyciągnęła do siebie, próbując ogrzać się małym ciałkiem dziecka.

Teraz Marilyn sączy herbatę i wspomina tamtą niespodziankę.

Numer telefonu szkoły średniej jest zapisany na karteczce przyczepionej do tablicy korkowej obok lodówki. Marilyn zdejmuje karteczkę i dzwoni. Czekając, aż ktoś odbierze, okręca kabel wokół palca.

– Szkoła średnia w Middlewood – mówi sekretarka po czwartym sygnale. – Przy telefonie Dottie.

Marilyn przypomina sobie Dottie: kobieta zbudowana jak poducha na kanapę, o niemodnie wysoko upiętych, przyblakłych rudych włosach.

– Dzień dobry – zaczyna niepewnie. – Czy moja córka jest dziś w szkole?

Dottie cmoka z dyskretnym zniecierpliwieniem.

– Przepraszam, kto mówi?

Przez chwilę nie pamięta własnego imienia.

– Marilyn. Marilyn Lee. Moja córka to Lydia Lee. Jest w dziesiątej klasie.

– Niech zajrzę do jej planu. Pierwsza lekcja… – Pauza. – Fizyka z jedenastą klasą?

– Tak, zgadza się. Z panem Kellym.

– Wyślę kogoś, żeby sprawdził. – Słychać głuchy huk, kiedy sekretarka kładzie słuchawkę na biurku.

Marilyn wpatruje się w swój kubek, w kałużę wody wokół niego. Przed kilkoma laty mała dziewczynka wczołgała się do szopy i udusiła. Policja potem rozesłała po wszystkich domach ulotki treści: Jeśli zaginie Wam dziecko, od razu zacznijcie go szukać. Zajrzyjcie do pralek i suszarek, bagażników samochodów, szop na narzędzia, we wszystkie miejsca, gdzie mogłoby się schować. Jeśli nigdzie dziecka nie znajdziecie, natychmiast wezwijcie policję.

– Pani Lee? – mówi sekretarka. – Pani córki nie było na pierwszej lekcji. Dzwoni pani, żeby usprawiedliwić jej nieobecność?

Marilyn bez słowa odkłada słuchawkę. Przyczepia karteczkę z powrotem do tablicy. Jej wilgotne palce rozmazują atrament, cyfry rozmywają się jak na silnym wietrze albo pod wodą.

Sprawdza wszystkie pokoje, otwiera wszystkie szafy. Zagląda do pustego garażu: nic, tylko plama oleju na betonie i słaby, odurzający zapach benzyny. Nie jest pewna, czego szuka: Śladów stóp złoczyńcy? Szlaku z okruszków chleba? Kiedy miała dwanaście lat, zaginęła starsza dziewczyna z jej szkoły. Ginny Barron. Nosiła półbuty, których Marilyn jej strasznie zazdrościła. Poszła do sklepu po papierosy dla ojca i dwa dni później znaleźli ją nagą i uduszoną na poboczu w połowie drogi do Charlottesville.

Myśli kotłują się w głowie Marilyn. Od zeszłego lata grasuje Syn Sama – choć prasa dopiero niedawno tak go ochrzciła – i nawet w Ohio nagłówki gazet krzyczą o najnowszej zbrodni. Za kilka miesięcy policja schwyta Davida Berkowitza i kraj znów skupi się na innych sprawach: śmierci Elvisa, nowym atari, skoku Fonziego przez rekina. W tej chwili jednak, w czasie, kiedy ciemnowłose nowojorki wykupują blond peruki, świat wydaje się Marilyn przerażający, rządzony przez przypadek. Takie rzeczy tu się nie zdarzają, mówi sobie. Nie w Middlewood, które mieni się miastem, a w rzeczywistości jest małym, trzytysięcznym ośrodkiem uniwersyteckim o godzinę drogi od Toledo, miejscem, gdzie w sobotnie wieczory ma się do wyboru wrotkowisko, kręgielnię i kino samochodowe, gdzie nawet położone w centrum jezioro Middlewood tak naprawdę jest tylko sadzawką pod szumną nazwą. (Co do tego Marilyn się myli: jezioro ma szerokość trzystu metrów i jest głębokie). Mimo to czuje mrowienie w krzyżu. Jakby chrabąszcze chodziły jej po plecach.

Marilyn odciąga zasłonę prysznica – kółka, na których wisi, zgrzytają o karnisz – i wbija wzrok w białą krzywiznę wanny. Przeszukuje wszystkie szafki w kuchni. Zagląda do spiżarki, szafy w przedpokoju, piekarnika. Potem otwiera lodówkę. Oliwki. Mleko. Kurczak w różowym, styropianowym pojemniku, głowa kapusty lodowej, kiść winogron w kolorze jadeitu. Dotyka chłodnego szkła słoika z masłem orzechowym i zamyka drzwi, kręcąc głową. Jakby Lydia jakimś cudem miała być w środku.

Poranne słońce jak krem cytrynowy wsącza się do domu, oświetlając wnętrza kredensów, puste szafy i czyste, nagie podłogi. Marilyn spogląda w dół, na swoje dłonie, też puste i niemal jaśniejące w słońcu. Podnosi słuchawkę i wykręca numer męża.

Dla Jamesa, który siedzi w swoim gabinecie, to wciąż jest wtorek jak każdy inny. Stuka długopisem w zęby. Linijka rozmazanego maszynopisu odchyla się nieco ku górze: Serbia należała do najpotężniejszych państw bałtyckich. Przekreśla bałtyckich, wpisuje bałkańskich, przewraca kartkę. Arcyksiążę Frank Ferdynand został zamordowany przez członków Ciemnej Ręki. Franciszek, myśli. Czarnej Ręki. Czy ci studenci w ogóle zaglądają do podręczników? Wyobraża sobie siebie w sali wykładowej ze wskaźnikiem w ręku i rozwieszoną za plecami mapą Europy. To kurs wprowadzający, „Ameryka a wojny światowe”; James nie oczekuje głębokiej wiedzy ani krytycznych analiz. Tylko prostego rozumienia faktów i żeby choć jeden student potrafił bez błędu napisać „Czechosłowacja”.

Zamyka pracę, wpisuje liczbę punktów na pierwszej stronie – sześćdziesiąt pięć na sto możliwych – i zakreśla kółkiem. Co roku, im bliżej lata, tym trudniej studentom wysiedzieć na miejscach; iskry niezadowolenia rozpalają się i gasną na pozbawionych okien ścianach sali wykładowej. Prace są odbębniane na odwal się, akapity urywają się nagle, czasem w pół zdania, jakby autor nie był w stanie dłużej się skupić na jednej myśli. Czy to była strata czasu, zastanawia się James. Te wszystkie starannie szlifowane notatki do wykładów, kolorowe slajdy pokazujące MacArthura, Trumana, mapy Guadalcanal. Ot, zabawne nazwiska, z których można się pośmiać, jeszcze jeden kurs do odfajkowania przed ukończeniem studiów. Czego innego się spodziewać na takiej uczelni? Odkłada pracę na stertę i upuszcza na wierzch długopis. Przez okno widzi mały zielony dziedziniec i trzech młodych ludzi w dżinsach, którzy rzucają do siebie frisbee.

Kiedy był młodszy i niższy rangą, jego samego często brali za studenta. Nie zdarzyło się to od lat. Następnej wiosny skończy czterdzieści sześć lat; ma stały etat i pierwsze srebrne nitki w swoich czarnych włosach. Czasem jednak nadal biorą go za kogoś, kim nie jest. Raz recepcjonistka z biura prorektora, przekonana, że ma przed sobą goszczącego na uczelni japońskiego dyplomatę, zapytała go, jak mu się leciało z Tokio. Lubi widzieć zaskoczenie na twarzach ludzi, kiedy mówi im, że jest profesorem historii amerykańskiej. „Było nie było, jestem Amerykaninem”, dodaje urażonym tonem, kiedy rozmówcy mrugają oczami.

Ktoś puka: jego asystentka, Louisa, ze stosem prac.

– Profesorze Lee, nie chciałam przeszkadzać, ale drzwi były otwarte. – Kładzie prace na jego biurku i nieruchomieje. – Wszystkie są dość marne.

– Fakt. Moje też. Miałem nadzieję, że te na piątkę przypadły tobie.

Louisa śmieje się. Kiedy pierwszy raz ją zobaczył, na seminarium w zeszłym semestrze, zaskoczyła go. Widziana od tyłu do złudzenia przypominała jego córkę: prawie identyczne włosy, ciemne, lśniące, opadające na łopatki, ten sam sposób siedzenia, z łokciami blisko ciała. Gdy jednak się odwróciła, okazało się, że twarz ma swoją i tylko swoją: wąską, nie szeroką jak twarz Lydii, o brązowych, spokojnych oczach. „Profesor Lee?”, powiedziała, wyciągając rękę. „Jestem Louisa Chen”. Osiemnaście lat w Middlewood College, pomyślał, i oto jego pierwsza studentka azjatyckiego pochodzenia. Uśmiechnął się bezwiednie.

Tydzień później przyszła do jego gabinetu.

– To pańska rodzina? – spytała, przechylając zdjęcie na jego biurku w swoją stronę. Oglądała je w milczeniu. Tak robili wszyscy i dlatego trzymał tę fotografię na widoku. Patrzył, jak jej oczy wędrowały po zdjęciu z jego twarzy na twarze jego żony, dzieci i z powrotem. – Och – dodała po chwili i poznał, że próbowała ukryć zmieszanie. – Pana żona… nie jest Chinką?

To samo mówili wszyscy. Po niej jednak spodziewał się czegoś innego.

– Nie – powiedział i wyprostował ramkę tak, żeby była trochę bardziej na wprost niej, pod kątem dokładnie czterdziestu pięciu stopni do przedniej krawędzi biurka. – Nie, nie jest Chinką.

Mimo to pod koniec jesiennego semestru poprosił Louisę, żeby pomagała mu sprawdzać prace studentów z jego grupy wykładowej. A w kwietniu zaproponował, by została jego asystentką na kursie letnim.

– Mam nadzieję, że letni studenci będą lepsi – mówi Louisa w tej chwili. – Kilku upiera się, że kolej Kapsztad–Kair była w Europie. Jak na studentów mają zadziwiające trudności z geografią.

– Cóż, Harvard to nie jest, na pewno – komentuje James. Układa dwa stosy prac w jeden i wyrównuje. – Czasem się zastanawiam, czy to wszystko nie jest stratą czasu.

– Nie pana wina, że studenci się nie przykładają. Poza tym nie wszyscy są do niczego. Jest kilka piątek. – Louisa patrzy na niego i mruga nagle spoważniałymi oczami. – Pańskie życie nie jest stratą czasu.

Jamesowi chodziło tylko o kurs wprowadzający, o to, że rok po roku uczy studentów, którym nawet nie chce się przyswoić najbardziej podstawowych faktów historycznych. Dziewczyna ma dwadzieścia trzy lata, myśli; nic nie wie o życiu, straconym czy nie. Ale zawsze to miło usłyszeć takie rzeczy.

– Nie ruszaj się – mówi. – Masz coś we włosach. – Jej włosy są chłodne i nieco wilgotne, jeszcze nie wyschły po porannym prysznicu. Louisa stoi bez ruchu, z otwartymi oczami utkwionymi w jego twarzy. To nie płatek kwiatu, jak pomyślał w pierwszej chwili. To biedronka. Kiedy bierze ją w palce, owad smyrga na cienkich nóżkach na jego paznokieć i zwisa z niego głową w dół.

– O tej porze roku wszędzie pełno tego cholerstwa – odzywa się głos od strony drzwi. James podnosi wzrok i widzi, że do jego gabinetu zagląda Stanley Hewitt. Nie lubi Stana; to wiecznie rumiany spaślak, który mówi do niego powoli i głośno, jakby miał go za przygłuchego, i opowiada głupie dowcipy zaczynające się: „George Washington, Buffalo Bill i Spiro Agnew wchodzą do baru…”.

– Chcesz czegoś, Stan? – pyta James. Jest dotkliwie świadom tego, że jego kciuk i palec wskazujący ułożone są w pukawkę wymierzoną w ramię Louisy, i cofa rękę.

– Mam tylko pytanie w związku z najnowszą notatką od dziekana – mówi Stanley, pokazując odbitkę powielaczową. – Nie chciałem w niczym przeszkodzić.

– I tak muszę już iść – stwierdza Louisa. – Miłego ranka, profesorze Lee. Do zobaczenia jutro. Do widzenia, profesorze Hewitt. – Kiedy przeciska się obok Stanleya na korytarz, James widzi, że jest zarumieniona, i jego też zaczyna palić twarz. Po wyjściu Louisy Stanley sadowi się na rogu biurka Jamesa.

– Ładna dziewczyna – mówi. – Latem też będzie twoją asystentką, zgadza się?

– Tak. – James rozkłada dłoń i biedronka przechodzi na czubek jego palca, po czym krąży po zawijasach i zakrętasach linii papilarnych. Ma ochotę przyłożyć Stanleyowi pięścią w ten szeroki uśmiech, poczuć, jak skóra na knykciach rozcina się o jego lekko przekrzywiony przedni ząb. Zamiast tego rozgniata biedronkę kciukiem. Pancerzyk pęka jak łuska prażonego ziarna kukurydzy. Stanley dalej przesuwa palcem po grzbietach książek Jamesa. Później James będzie tęsknił do płynącego z niewiedzy spokoju tej chwili, do tej ostatniej sekundy, kiedy największym jego problemem był obleśny uśmiech Stana. Na razie jednak, gdy dzwoni telefon, odczuwa tylko ulgę, że coś przerwało im rozmowę. Ulgę tak wielką, że z początku nie słyszy niepokoju w głosie Marilyn.

– James? – mówi żona. – Mógłbyś przyjechać do domu?

Policjanci informują ich, że wielu nastolatków opuszcza dom bez uprzedzenia. Często się zdarza, tłumaczą, że dziewczęta są złe na rodziców, a rodzice nawet nie zdają sobie z tego sprawy. Nath patrzy, jak krążą po pokoju jego siostry. Spodziewał się sproszkowanego talku i miotełek z piór, psów tropiących, szkieł powiększających. Tymczasem policjanci tylko patrzą: na plakaty przypięte pinezkami nad jej biurkiem, buty na podłodze, rozchylony tornister. Młodszy policjant kładzie dłoń na zaokrąglonym, różowym korku butelki perfum Lydii, jakby głaskał dziecko po głowie.

Przypadki zaginięć dziewcząt, mówi im starszy policjant, najczęściej wyjaśniają się w ciągu dwudziestu czterech godzin. Zaginione same wracają do domu.

– Co to znaczy? – pyta Nath. – „Najczęściej”? Co to znaczy?

Policjant patrzy znad okularów dwuogniskowych.

– W ogromnej większości przypadków – odpowiada.

– Osiemdziesięciu procentach? – docieka Nath. – Dziewięćdziesięciu? Dziewięćdziesięciu pięciu?

– Nathan – odzywa się James. – Wystarczy. Daj posterunkowemu Fiske’owi robić, co do niego należy.

Młodszy funkcjonariusz zapisuje szczegóły w notesie: Lydia Elizabeth Lee, lat szesnaście, ostatnio widziana w poniedziałek drugiego maja, ubrana w sukienkę w kwiatki z odkrytymi plecami, nazwiska rodziców James i Marilyn Lee. Na dźwięk ostatniego imienia posterunkowy Fiske coś sobie przypomina i uważnie przygląda się Jamesowi.

– Zdaje się, że kiedyś zaginęła też pańska żona? – mówi. – Pamiętam tę sprawę. W sześćdziesiątym szóstym, zgadza się?

Fala ciepła rozlewa się po karku Jamesa jak pot ściekający zza uszu. Teraz jest zadowolony, że Marilyn czeka przy telefonie na dole.

– To była pomyłka – odpowiada sztywno. – Nieporozumienie z żoną. Sprawa rodzinna.

– Rozumiem. – Starszy funkcjonariusz wyjmuje notes i coś zapisuje, a James stuka knykciem w róg biurka Lydii.

– Coś jeszcze?

W kuchni policjanci przeglądają rodzinne albumy, szukając wyraźnego zdjęcia Lydii.

– To – mówi Hannah, pokazując palcem. To fotka z ostatniego Bożego Narodzenia. Lydia była wtedy nie w sosie i Nath próbował ją rozweselić, aparatem fotograficznym wymusić na niej uśmiech. Nie udało się. Lydia siedzi przy choince, oparta plecami o ścianę, sama w kadrze. Jej twarz rzuca wyzwanie. Patrzy prosto w obiektyw, bez choćby lekkiego odwrócenia głowy, spojrzeniem pytającym „Na co się gapisz?”. Nath nie może na tym zdjęciu odróżnić błękitu jej tęczówek od czerni źrenic, oczy Lydii przypominają ciemne dziury w błyszczącym papierze. Kiedy odebrał wywołane zdjęcia, żałował, że uchwycił ten moment, tę twardą minę na twarzy siostry. Teraz jednak, patrząc na fotografię w ręku Hannah, musi przyznać, że rzeczywiście tak wyglądała – przynajmniej wtedy, kiedy ją ostatnio widział.

– Nie to. Nie z taką miną. Ludzie pomyślą, że zawsze tak wygląda. Wybierz ładniejsze. – James przewraca kilka kart albumu i wyjmuje ostatnie zdjęcie. – To jest lepsze.

Z ubiegłego tygodnia, z jej szesnastych urodzin – Lydia siedzi przy stole z podkreślonym szminką uśmiechem. Choć twarz ma zwróconą w stronę obiektywu, jej oczy patrzą na coś za białą obwódką zdjęcia. Co ją tak rozbawiło? – zastanawia się Nath. Nie pamięta, czy on, czy coś, co powiedział ojciec, czy może Lydia śmiała się do siebie z czegoś, czego nie wiedział nikt inny. Wygląda jak modelka z reklamy w kolorowym czasopiśmie, jej wargi są ciemne i ostro zarysowane, na delikatnej dłoni trzyma talerzyk z pięknie lukrowanym ciastem. Nieprawdopodobnie dobrze się bawi.

James popycha urodzinowe zdjęcie po stole w stronę policjantów. Młodszy z nich wsuwa je do teczki i wstaje.

– To będzie w sam raz – stwierdza. – Przygotujemy ulotki na wypadek, gdyby do jutra nie wróciła. Proszę się nie martwić. Na pewno wróci. – Zostawia kropelkę śliny na karcie albumu i Hannah wyciera ją palcem.

– Nie wyszłaby bez uprzedzenia – mówi Marilyn. – A jeśli to jakiś szaleniec? Psychol, który porywa dziewczynki? – Jej dłoń wędruje do porannego wydania gazety, wciąż leżącego na środku stołu.

– Niech pani spróbuje się nie martwić – odpowiada posterunkowy Fiske. – Takie rzeczy praktycznie się nie zdarzają. W ogromnej większości przypadków… – Zerka na Natha i odchrząkuje. – Dziewczęta prawie zawsze wracają do domu.

Po wyjściu policjantów Marilyn i James siadają ze świstkiem papieru. Policjanci zasugerowali, żeby zadzwonili do wszystkich przyjaciół Lydii, każdego, kto mógłby wiedzieć, gdzie ona jest. Razem sporządzają listę: Pam Saunders, Jenn Pittman, Shelley Brierley. Nath nie wyprowadza ich z błędu, ale te dziewczyny nigdy nie były przyjaciółkami Lydii. Znają się z Lydią od przedszkola; od czasu do czasu dzwonią, rozchichotane i hałaśliwe, a ona woła przez drugi telefon: „To do mnie”. W niektóre wieczory godzinami siedzi w oknie na podeście schodów, z telefonem na kolanach i słuchawką przyciśniętą ramieniem do ucha. Kiedy przechodzą rodzice, zniża głos do konfidencjonalnego szeptu i okręca kabel wokół małego palca, dopóki nie pójdą. Nath wie, że to dlatego jego rodzice z takim przekonaniem wpisują nazwiska tych dziewczyn na listę.

Nath jednak na co dzień widzi Lydię w szkole; widzi, że na stołówce siedzi cicho wśród roztrajkotanych dziewczyn, widzi, jak bez słowa wkłada zeszyt z powrotem do tornistra, kiedy kończą przepisywać od niej pracę domową. Po lekcjach chodzi sama do autobusu i w milczeniu wsuwa się na miejsce obok niego. Raz nie odłożył słuchawki drugiego telefonu, kiedy odebrała, i usłyszał nie plotki, lecz głos siostry sumiennie recytujący, co jest zadane – „Przeczytać pierwszy akt Otella, zrobić nieparzyste zadania z piątego rozdziału…” – i milknący po trzasku przerwanego połączenia. Następnego dnia, kiedy Lydia siedziała skulona w oknie na podeście, z telefonem przyciśniętym do ucha, podniósł słuchawkę aparatu w kuchni i usłyszał tylko ciche brzęczenie sygnału. Lydia nigdy tak naprawdę nie miała przyjaciół, ale rodzice o tym nie wiedzą. Kiedy ojciec pyta: „Lydio, co nowego u Pam?”, Lydia odpowiada: „Och, wszystko super, właśnie została czirliderką”, a Nath nie zaprzecza. Zadziwia go spokój na jej twarzy, to, jak potrafi kłamać bez choćby uniesienia brwi.

Tyle że nie może tego teraz powiedzieć rodzicom. Patrzy, jak matka wypisuje nazwiska na odwrocie starego paragonu, a kiedy pyta jego i Hannah: „Przychodzi wam do głowy ktoś jeszcze?”, Nath myśli o Jacku i mówi, że nie.

Przez całą wiosnę Lydia kręciła się koło Jacka – a raczej on koło niej. Praktycznie każdego popołudnia jeździli tym jego garbusem i wracała do domu dopiero na kolację, twierdząc, że w tym czasie była w szkole. Ta przyjaźń – Nath nie chciał inaczej tego nazywać – zrodziła się znienacka. Jack od pierwszej klasy mieszka z matką na rogu ulicy i Nath kiedyś nawet myślał, że zostaną przyjaciółmi. Tak się nie stało. Jack upokorzył go przy innych dzieciach, śmiał się, kiedy matka Natha zniknęła, kiedy Nath myślał, że może jej więcej nie zobaczyć. Sam nie ma ojca, a innym przygaduje, myśli Nath w tej chwili. Wszyscy sąsiedzi szeptali o tym, kiedy Wolffowie się wprowadzili: że Janet Wolff jest rozwiedziona, że pracuje na nocnych zmianach, a Jack w tym czasie zostaje sam i rozrabia. Tamtego lata szeptali też o rodzicach Natha – ale matka Natha wróciła. Matka Jacka nadal była rozwiedziona. A Jack nadal rozrabiał.

A teraz? Raptem w zeszłym tygodniu, wracając do domu po załatwieniu jakiejś sprawy, widział Jacka spacerującego z tym jego psem. Właśnie wyjechał zza jeziora i już miał skręcić w swoją wąską ślepą uliczkę, kiedy go dostrzegł; wysoki i chudy, szedł nadbrzeżną ścieżką, a przed nim pies gnał wielkimi susami w stronę drzewa. Jack miał na sobie stary wypłowiały T-shirt, jego nieuczesane piaskowe kędziory sterczały w górę. Podniósł wzrok, kiedy Nath przejeżdżał obok, i lekko skinął głową, z papierosem w kąciku ust. Ten gest, pomyślał wtedy Nath, to było nie tyle pozdrowienie, ile znak rozpoznania. Pies stojący obok Jacka spojrzał mu w oczy i niedbale zadarł nogę. I Lydia spędziła z tym chłopakiem całą wiosnę.

Jeśli teraz coś powiem, myśli Nath, zapytają: Dlaczego nie wiedzieliśmy o tym wcześniej? Będzie musiał wytłumaczyć, że w te wszystkie popołudnia, kiedy mówił: „Lydia uczy się z koleżanką” lub „Lydia została po szkole, żeby podciągnąć się z matmy”, tak naprawdę miał na myśli: „Jest z Jackiem” albo „Jack zabrał ją na przejażdżkę”, albo: „Pojechała z nim Bóg wie gdzie”. To nie wszystko: wypowiadając imię Jacka, przyzna coś, czego przyznać nie chce. Że Jack był częścią życia Lydii, i to od kilku miesięcy.

Po drugiej stronie stołu Marilyn wyszukuje numery w książce telefonicznej i czyta je na głos; James powoli, ostrożnie przekręca palcem tarczę telefonu. Z każdą kolejną rozmową w jego głosie słychać coraz większe zakłopotanie. Nie? O niczym nie wspomniała, nie mówiła, czy ma jakieś plany? Aha. Rozumiem. Cóż. Mimo wszystko dziękuję. Nath wpatruje się w słoje w drewnie stołu kuchennego, w otwarty album. Po zabranym zdjęciu została luka, pod folijką widać pustą białą wyklejkę okładki. Mama przesuwa dłoń w dół kolumny nazwisk w książce telefonicznej, brudząc sobie czubek palca na szaro. Hannah wyciąga nogi schowane pod obrusem i palcem jednej dotyka stopy Natha. Żeby dodać mu otuchy. On nie podnosi głowy. Zamyka tylko album, podczas gdy po drugiej stronie stołu jego matka wykreśla kolejne nazwisko z listy.

Zadzwoniwszy na ostatni numer, James odkłada słuchawkę. Bierze świstek papieru od Marilyn i przekreśla Karen Adler, dzieląc K na dwa równe V. Pod kreską wciąż widać nazwisko. Karen Adler. W weekendy Marilyn nigdzie Lydii nie puszczała, dopóki nie odrobi lekcji – a wtedy zwykle było już niedzielne popołudnie. W te niedzielne popołudnia Lydia czasem umawiała się z koleżankami w centrum handlowym, po czym przymilnie prosiła o podwózkę: „Idziemy w parę osób do kina. Na Annie Hall. Karen bardzo chce to obejrzeć”. On wtedy wyciągał z portfela banknot dziesięciodolarowy i pchał go przez stół w jej stronę, co znaczyło: W porządku, idź i baw się dobrze. Teraz uświadamia sobie, że nie widział ani jednego przedartego biletu kinowego, że odkąd pamięta, Lydia zawsze czekała przy krawężniku sama, kiedy po nią przyjeżdżał. W dziesiątki wieczorów stawał u podnóża schodów i z uśmiechem słuchał płynącego z podestu głosu Lydii rozmawiającej przez telefon: „O Boże, wiem, to dopiero, co? I co ona na to?”. Teraz jednak wie, że od lat nie dzwoniła do Karen, Pam ani Jenn. Myśli o tych długich popołudniach, kiedy myśleli, że zostawała po lekcjach, żeby się uczyć. O tych przepastnych dziurach w czasie, w trakcie których mogła być wszędzie, robić wszystko. Po chwili James zauważa, że całkowicie zakreskował nazwisko Karen Adler czarnym tuszem.

Znów podnosi słuchawkę i wybiera numer.

– Proszę z posterunkowym Fiske’em. Tak, tu James Lee. Zadzwoniliśmy do wszystkich… – Waha się. – Koleżanek Lydii ze szkoły. Nie, nic. Dobrze, dziękuję. Tak, oczywiście.

– Wyślą kogoś na poszukiwania – informuje, odkładając słuchawkę na widełki. – Mamy nie blokować telefonu, na wypadek gdyby zadzwoniła.

Pora kolacji przychodzi i przemija, ale nie wyobrażają sobie, by mogli cokolwiek zjeść. Cały ten rytuał podnoszenia widelca do ust wydaje się czymś, co ogląda się tylko w filmach, uroczym, czysto estetycznym aktem. Bezcelowym ceremoniałem. Telefon milczy. O północy James posyła dzieci do łóżek i choć nie protestują, stoi u podnóża schodów, aż wejdą na górę.

– Stawiam dwie dychy, że Lydia do rana zadzwoni – mówi z trochę zbyt dużą werwą. Nikt się nie śmieje. Telefon wciąż milczy.

Nath zamyka drzwi swojego pokoju na piętrze i waha się. Przede wszystkim chce znaleźć Jacka – który, jest tego pewien, wie, gdzie jest Lydia. Nie może jednak wymknąć się z domu, dopóki rodzice nie zasną. Jego matka i bez tego jest spięta, podskakuje, ilekroć silnik lodówki uruchamia się lub gaśnie. Tak czy tak, z okna widzi, że u Wolffów jest ciemno. Podjazd, na którym zwykle stoi stalowoszary volkswagen Jacka, jest pusty. Matka Jacka, jak zawsze, przed wyjściem zapomniała zapalić światło na ganku.

Próbuje pomyśleć: czy Lydia dziwnie się zachowywała zeszłego wieczoru? Nie było go w domu całe cztery dni, pierwszy raz w życiu wyjechał bez rodziców, i to na Harvard – Harvard! – gdzie jesienią zacznie naukę. W tych ostatnich dniach zajęć przed okresem przygotowawczym do sesji – „Dwa tygodnie zakuwania i imprez przed egzaminami”, wyjaśnił Andy, student, u którego się zatrzymał – na kampusie panowało wręcz świąteczne ożywienie. Przez cały weekend snuł się jak w transie i podziwiał wszystko: żłobkowane filary ogromnej biblioteki, mury z czerwonej cegły na tle soczystej zieleni trawników, słodki zapach kredy w salach wykładowych. Pewny, zdecydowany chód wszystkich napotkanych osób; jakby wiedziały, że pisana jest im wielkość. Z piątku na sobotę nocował w śpiworze na podłodze u Andy’ego i obudził się o pierwszej, kiedy współlokator jego gospodarza, Wes, przyszedł ze swoją dziewczyną. Zapaliło się światło i Nath, zastygły w bezruchu, patrzył, mrugając oczami, na drzwi, aż z oślepiającej jasności powoli wyłonił się wysoki, młody brodacz trzymający dziewczynę za rękę. Miała długie rude włosy, okalające falami twarz. „Sorry”, powiedział Wes i zgasił światło, po czym Nath usłyszał ich ciche kroki, kierujące się przez wspólny salon do sypialni Wesa. Leżał potem z otwartymi oczami, czekając, aż na nowo oswoją się z ciemnością, i myślał: A więc tak to jest na studiach.

Teraz wraca pamięcią do zeszłego wieczoru. Kiedy przyjechał zaraz przed kolacją, Lydia siedziała w swoim pokoju. Potem przy stole zapytał ją, jak jej minęły ostatnie dni. Wzruszyła ramionami i tylko przelotnie podniosła wzrok znad talerza. Uznał, że to znaczy – nic nowego. Teraz nie może sobie przypomnieć, czy w ogóle się z nim przywitała.

W swoim pokoju na poddaszu Hannah wychyla się za krawędź łóżka i spod osłaniającej jego boki falbany wyciąga książkę. Właściwie to książka Lydii Wściekłość i wrzask. Lektura z angielskiego na poziomie zaawansowanym. Nie dla piątoklasistów. Świsnęła ją z pokoju Lydii kilka tygodni temu. Lydia nawet nie zauważyła. Od dwóch tygodni Hannah mozolnie czyta tę powieść, co wieczór po kawałku, delektując się słowami jak wiśniowym cukierkiem trzymanym w policzku. Tej nocy książka wydaje się jakaś inna. Hannah pojmuje dlaczego, dopiero kiedy otwiera ją w miejscu, w którym wczoraj przerwała czytanie. Lydia podkreślała niektóre słowa i gdzieniegdzie notowała na marginesie uwagi zasłyszane na lekcji. Porządek kontra chaos. Upadek arystokratycznych wartości Południa. Poczynając od tej strony, książka jest nietknięta. Hannah wertuje dalszą część: żadnych notatek, rysuneczków, ani śladu niebieskiego tuszu urozmaicającego czerń druku. Doszła do miejsca, w którym Lydia przestała czytać, uświadamia sobie, i nie ma ochoty czytać dalej.

Zeszłej nocy leżała z otwartymi oczami i patrzyła na księżyc sunący po niebie jak niesiony leniwym wiatrem balon. Nie widziała jego ruchu, ale za każdym razem, kiedy na chwilę odwracała wzrok i ponownie wyglądała przez okno, poznawała, że się przemieścił. Wkrótce, myślała, nadzieje się na cień wielkiego świerka na podwórku. Długo nie mogła się tego doczekać. Już prawie zasypiała, kiedy usłyszała cichy trzask. W pierwszej chwili pomyślała, że księżyc rzeczywiście wpadł na drzewo. Gdy jednak wyjrzała za okno, księżyca nie było widać, niemal w całości przesłoniła go chmura. Fosforyzujący zegar pokazywał drugą w nocy.

Leżała cicho, nie ruszając nawet palcami u nóg, i nasłuchiwała. To musiał być dźwięk zamykanych drzwi domu. Zawsze jest z tym kłopot; trzeba docisnąć je biodrem, żeby zatrzask zaskoczył. Włamywacze! – pomyślała. Przez okno zobaczyła samotną postać idącą przez trawnik przed domem. Nie włamywacz, tylko chuda sylwetka oddalająca się pośród mroku nocy. Lydia? Przed oczami mignęła jej wizja życia bez siostry. Miałaby najlepsze miejsce przy stole, to z widokiem na bzy w ogródku, przeniosłaby się do dużej sypialni na dole, blisko reszty rodziny. Na kolacji to jej pierwszej podawaliby ziemniaki. To z nią żartowałby tata, to jej brat mówiłby swoje tajemnice, a mama posyłała swoje najcieplejsze uśmiechy. Wtedy postać dotarła na ulicę i zniknęła, a Hannah zaczęła się zastanawiać, czy to nie było przywidzenie.

Teraz, w swoim pokoju, patrzy w dół, na gąszcz tekstu. To była Lydia, jest tego pewna. Powiedzieć komuś? Mama byłaby na nią zła o to, że pozwoliła Lydii, jej ukochanej córce, odejść bez słowa. A Nath? Hannah przypomina sobie, że przez cały wieczór miał ściągnięte brwi, że bezwiednie przygryzał wargę, aż zaczęła pękać i krwawić. On też by się gniewał. Powiedziałby: „Dlaczego za nią nie pobiegłaś?”. Ale ja nie wiedziałam, dokąd ona idzie, szepcze Hannah w mrok. Nie wiedziałam, że w ogóle dokądś idzie.

W środę rano James znów dzwoni na policję. Czy mają jakieś tropy? Sprawdzają wszystkie możliwości. Czy pan władza mógłby coś, cokolwiek powiedzieć? Wciąż liczą na to, że Lydia sama wróci. Badają sprawę, oczywiście będą informować rodzinę na bieżąco.

James słucha tego wszystkiego i kiwa głową, choć wie, że posterunkowy Fiske go nie widzi. Odkłada słuchawkę i siada z powrotem do stołu, nie patrząc na Marilyn, Natha ani Hannah. Nie musi niczego wyjaśniać: po jego minie poznają, że nie ma nowych wieści.

Jakoś nie sposób robić nic innego, jak tylko czekać. Dzieci nie idą do szkoły. Telewizja, prasa, radio: wszystko wydaje się błahe w obliczu ich strachu. Na zewnątrz świeci słońce, powietrze jest chłodne i rześkie, ale nikt nie proponuje wyjścia na ganek lub na podwórko. Nie można nawet posprzątać w domu: jeszcze zatarliby jakieś ślady, gdyby zaczęli odkurzać czy podnieśli książkę z podłogi i odstawili z powrotem na półkę. Rodzina więc czeka. Zbierają się przy stole i bojąc się spojrzeć sobie w oczy, patrzą na słoje w drewnie blatu, jakby układały się w wielki odcisk palca albo mapę wskazującą miejsce ukrycia tego, czego szukają.

Dopiero w środę po południu przypadkowy przechodzień zauważa łódkę dryfującą na środku jeziora w bezwietrzny dzień. Przed laty, zanim zbudowano wieżę ciśnień, jezioro to było zbiornikiem rezerwowym Middlewood. Dziś jego brzegi zarosły trawą i latem ludzie się w nim kąpią; dzieci skaczą do wody z drewnianego pomostu, a przy okazji imprez urodzinowych i pikników pracownik parku odcumowuje trzymaną tam łódkę. Nikt nie przywiązuje do tego większej wagi: puściła cuma, nieszkodliwy psikus. Nie jest to sprawa priorytetowa. Dyżurny sporządza notatkę z poleceniem, żeby jeden z policjantów sprawdził, co się stało; podobną dostaje komendant służby parkowej. Dopiero późnym wieczorem w środę, tuż przed północą, porucznik przeglądający meldunki z tego dnia kojarzy fakty i dzwoni do państwa Lee z pytaniem, czy Lydia kiedykolwiek pływała łódką po jeziorze.

– Oczywiście, że nie – mówi James. Lydia stanowczo odmówiła zapisania się na lekcje pływania w YMCA. Sam za młodu był zapalonym pływakiem; Natha nauczył pływać w wieku trzech lat. Z Lydią za długo zwlekał, miała już pięć lat, gdy pierwszy raz zabrał ją na basen. Wszedł do wody ledwo po pas i czekał. Lydia nawet nie chciała się zbliżyć do basenu. Położyła się w kostiumie kąpielowym na brzegu i w płacz; James w końcu wydźwignął się z wody w ociekających kąpielówkach, ale od pasa w górę suchy, i obiecał, że nie każe jej wskoczyć. Nawet teraz, choć jezioro jest tak blisko, Lydia wchodzi do wody tylko po kostki, żeby spłukać ziemię ze stóp.

– Oczywiście, że nie – powtarza James. – Lydia nie umie pływać. – Dopiero kiedy mówi te słowa do słuchawki telefonu, dociera do niego, dlaczego policja o to pyta. A całą przysłuchującą się rodzinę przechodzi zimny dreszcz, jakby doskonale wiedzieli, czym policyjne poszukiwania się zakończą.

Dopiero w czwartek bladym świtem policja przeszukuje jezioro i ją znajduje.

POZOSTAŁE ROZDZIAŁY DOSTĘPNE W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI

Spis treści

Rozdział 1