O książce

„Opowiem wam, co się stało, bo to dobry sposób, aby przedstawić mojego brata. Ma na imię Simon. Myślę, że go polubicie – ja naprawdę go lubię. Ale za kilka stron Simon będzie martwy”.

Simon zginął w nieszczęśliwym wypadku przed dziesięcioma laty. Nie opuścił jednak młodszego brata, Matthew – przynajmniej nie do końca. Poruszał jego ręką, rysując niekończące się labirynty. Zostawiał mu listy ukryte w książkach należących do obcych ludzi. I mówił.

Matthew został zdiagnozowany, doskonale wie, że jest wariatem. Ale wie dużo lepiej, że jeśli trochę – tylko odrobinę – bardziej się postara, będzie w stanie sprowadzić brata z powrotem. Wie już jak. Wie też, jak boli to jego babcię i matkę, jak zawstydza ojca. Nieważne.

Wszystko będzie dobrze.

Arcyporuszający portret ludzkiego umysłu pogrążonego przez lata w żałobie. Wzruszający, ani trochę sentymentalny, obraz obłędu, który nigdy nie dotyka tylko jednej osoby. Bolesny i zabawny.

NATHAN FILER

Dyplomowany pielęgniarz psychiatryczny, a także poeta performatywny regularnie występujący na najważniejszych festiwalach i wieczorach poetyckich w Wielkiej Brytanii. Jego pierwsza powieść – Zapytaj księżyc – została wydana w 2013 roku. Natychmiast zdobyła liczne nagrody, m.in. The Costa Book of the Year, i stała się bestsellerem „Sunday Timesa”. Nathan Filer został nagrodzony przez University of the West England za zasługi w szerzeniu poprzez literaturę wiedzy na temat problematyki chorób psychicznych.

Tytuł oryginału:
THE SHOCK OF THE FALL

Copyright © Nathan Filer 2013
All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros Andrzej Kuryłowicz s.c. 2015

Polish translation copyright © Anna Jęczmyk 2015

Redakcja: Ewa Pawłowska

Ilustracje na okładce: jannoon028/Shutterstock, MANSILIYA YURY/Shutterstock,lecosta/Shutterstock, Ratana21/Shutterstock, Ira Shumejko/Shutterstock

Projekt graficzny okładki: HarperCollins Publishers Ltd 2014

Opracowanie graficzne okładki polskiej: Wydawnictwo Albatros Andrzej Kuryłowicz sc.

ISBN 978-83-7985-269-7

Wydawca
WYDAWNICTWO ALBATROS ANDRZEJ KURYŁOWICZ S.C.
Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa
www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Przygotowanie wydania elektronicznego: Michał Nakoneczny, 88em

Dla Emily

dziewczynka i jej lalka

Nie jestem miły. Czasem się staram, ale zwykle mi nie wychodzi. Dlatego oszukiwałem, kiedy to ja miałem zasłonić oczy i policzyć do stu.

Stałem w miejscu, w którym stawał ten, który miał odliczać, czyli za pojemnikami na odpady do recyklingu, obok sklepu z jednorazowymi grillami i zapasowymi śledziami do namiotów, schowany za ujęciem wody z kranem.

Tyle tylko, że nie pamiętam, jak tam stałem. Niezupełnie. Nie zawsze pamiętasz takie szczegóły, prawda? Nie pamiętasz, czy stałeś przy pojemnikach do recyklingu, czy dalej, na ścieżce obok kabin prysznicowych, i czy rzeczywiście był tam jakiś kran.

Nie słyszę teraz maniakalnego krzyku mew i nie czuję słonego posmaku w powietrzu. Nie czuję żaru popołudniowego słońca, przez które pocę się pod czystym białym opatrunkiem na kolanie, ani swędzenia w pęknięciach na moich strupach posmarowanych kremem do opalania. Nie potrafię doprowadzić się do takiego stanu, żeby ponownie odczuć niejasne wrażenie opuszczenia. I nie pamiętam też – jeśli ma to jakieś znaczenie – chwili, w której postanowiłem zagrać nieuczciwie, i otworzyłem oczy.

*

Wyglądała na moją rówieśnicę. Miała rude włosy i twarz usianą setkami piegów. Rąbek jej kremowej sukienki był zakurzony od klęczenia na ziemi. A do piersi przyciskała małą szmacianą lalkę o umorusanej różowej buzi, włosach z brązowej włóczki i oczach z lśniących czarnych guzików.

Najpierw położyła lalkę obok siebie, najdelikatniej jak można, w wysokiej trawie. Lalka leżała wygodnie z rozrzuconymi na bok ramionami i lekko uniesioną głową. W każdym razie ja miałem wrażenie, że jest jej wygodnie.

Byliśmy tak blisko siebie, że słyszałem drapanie i skrobanie, gdy zaczęła grzebać patykiem w suchej ziemi. Ale ona mnie nie zauważyła, nawet kiedy rzuciła niepotrzebny patyk wprost pod moje nogi, całkiem gołe w tych głupich japonkach. Założyłbym adidasy, ale wiesz, jaka jest moja mama. Adidasy w taki piękny dzień jak dziś. Nie ma mowy. Taka jest moja mama.

Nad głową bzyczała mi osa. Normalnie w takiej sytuacji od razu zacząłbym wymachiwać rękoma jak szalony, ale tym razem się powstrzymałem. Stałem w bezruchu, bo nie chciałem przeszkadzać tej małej dziewczynce, a może nie chciałem, by mnie zauważyła. Grzebała teraz w ziemi gołymi rękoma i odrzucała piach garściami, aż wykopała odpowiedni dołek. Wtedy starannie otarła dłonie, podniosła lalkę i pocałowała ją dwa razy.

Tę część wciąż widzę najwyraźniej: te dwa pocałunki, jeden w czoło, a drugi w policzek.

Zapomniałem powiedzieć, że lalka miała na sobie płaszczyk. Jaskrawożółty z czarną plastikową klamrą na przodzie. To ważne, bo zaraz potem dziewczynka odpięła klamrę i zdjęła płaszczyk. Zrobiła to bardzo szybko, po czym położyła płaszczyk na swoim podołku.

Czasami – tak jak teraz – gdy myślę o tych dwóch pocałunkach, to jest tak, jakbym sam je poczuł.

Jeden w czoło.

Drugi w policzek.

To, co wydarzyło się później, nie jest już tak klarowne w mojej głowie, ponieważ zlało się z tyloma innymi wspomnieniami i tyle razy na ten temat fantazjowałem, że nie potrafię oddzielić rzeczywistości od tego, co sobie wyobrażałem, ani nawet nie jestem pewien, czy między jednym a drugim istnieje jakaś różnica. Więc nie wiem dokładnie, kiedy zaczęła płakać, czy może płakała już wcześniej. I nie wiem, czy się zawahała, nim rzuciła ostatnią garść ziemi. Ale wiem, że gdy lalka była już zasypana, a ziemia wyrównana, dziewczynka klęczała i przyciskając do piersi żółty płaszczyk, łkała.

Dziewięcioletniemu chłopcu nie jest łatwo pocieszyć dziewczynkę. Zwłaszcza gdy jej nie zna i nie wie, o co chodzi.

Dałem z siebie wszystko.

Zamierzałem objąć ją delikatnie ramieniem – tak jak tata obejmował mamę na rodzinnych spacerach – i zacząłem powoli iść w jej stronę, lecz nie mogłem zdecydować, czy powinienem przy niej uklęknąć, czy stanąć. Gdy tak zamarłem w dziwnej pozie, wahając się między jednym a drugim, straciłem równowagę i runąłem na nią jakby w zwolnionym tempie, lecz nieuchronnie, więc pierwszą rzeczą, dzięki której zapłakana dziewczynka uświadomiła sobie moją obecność, był cały ciężar mojego ciała, łagodnie wgniatający jej twarz w świeżo wykopany grób.

Do dziś nie wiem, co w tamtej chwili powinienem powiedzieć, by naprawić sytuację, a sporo o tym rozmyślałem. Wtedy, gdy tak leżeliśmy niemal nos w nos, zacząłem w taki sposób:

– Cześć, jestem Matthew. Jak masz na imię?

Nie odpowiedziała od razu. Przechyliła głowę, żeby lepiej mnie widzieć, a gdy to zrobiła, poczułem, jak kosmyk jej włosów muska brzeg mojego języka, docierając aż do kącika ust.

– Annabelle – odpowiedziała.

Miała na imię Annabelle.

Rudowłosa dziewczynka o twarzy usianej setkami piegów nazywała się Annabelle. Postaraj się to zapamiętać, jeśli możesz. Zachowaj to poprzez wszystko inne, co będzie się działo w twoim życiu, poprzez rzeczy, które mogą sprawić, że chciałbyś zapomnieć – zachowaj to gdzieś w bezpiecznym miejscu.

*

Wstałem. Opatrunek na moim kolanie miał teraz brunatny kolor. Zacząłem mówić, że bawiliśmy się w chowanego, że ona też może się z nami pobawić, jeśli chce. Ale dziewczynka mi przerwała. Przemówiła spokojnym głosem i nie brzmiało to tak, jakby była zła czy smutna. A powiedziała coś takiego:

– Nie zapraszałam cię, Matthew.

– Co?

Nie spojrzała na mnie. Uniosła się, opierając na rękach i kolanach, i całą uwagę skupiła na małym kopcu spulchnionej ziemi, który znów zaczęła starannie uklepywać.

– To kemping mojego taty. Mieszkam tu i wcale ciebie nie zapraszałam. Idź do domu.

– Ale…

– Wynoś się!

W jednej chwili wstała i ruszyła w moją stronę nastroszona jak mały zwierzak, który chce zrobić wrażenie większego. Znów powtórzyła:

– Wynoś się. Już ci mówiłam. Nie zapraszałam cię.

Jakaś mewa zaśmiała się szyderczo, a Annabelle krzyknęła:

– Wszystko zepsułeś!

Było za późno na wyjaśnienia. Gdy dotarłem z powrotem do ścieżki, znów klęczała na ziemi, przyciskając do twarzy żółty płaszczyk lalki.

Dzieci wołały, że mam je znaleźć. Ale ja ich nie szukałem. Minąłem kabiny prysznicowe, minąłem sklep i na skróty przez park biegłem najszybciej, jak mogłem, a moje japonki klapały na rozgrzanym asfalcie. Nie zatrzymałem się, nie zwolniłem nawet na chwilę, dopóki nie znalazłem się blisko naszej przyczepy i nie zobaczyłem mamy, która siedziała na leżaku. Uśmiechnęła się i pomachała do mnie, ale ja wiedziałem, że nadal mam u niej złe notowania. Kilka dni temu doszło między nami do spięcia. To głupie, bo tak naprawdę tylko ja się pokaleczyłem, a rany już się prawie zagoiły, ale czasem moi rodzice tak łatwo nie odpuszczają.

Zwłaszcza mama potrafi długo chować urazę.

Ja pewnie też.

Opowiem wam, co się stało, bo to dobry sposób, by przedstawić mojego brata. Ma na imię Simon. Myślę, że go polubisz. Ja naprawdę go lubię. Ale kilka stron dalej Simon będzie martwy. A od tamtej pory nigdy już nie był taki sam.

Gdy przyjechaliśmy do Ocean Cove Holiday Park – znudzeni podróżą i ciekawi nowej okolicy – usłyszeliśmy, że możemy chodzić po całym terenie, ale nie wolno nam schodzić bez opieki na plażę, ponieważ ścieżka jest stroma i nierówna. I ponieważ trzeba przejść kawałek główną drogą, żeby do niej dojść. Nasi rodzice tacy już byli, niepokoiły ich strome ścieżki, główne drogi i tym podobne sprawy. Postanowiłem, że i tak dostanę się na plażę. Często robiłem rzeczy, które były zabronione, a mój brat mnie naśladował. Postanowiłem, że zatytułuję tę część mojej opowieści dziewczynka i jej lalka, ale mógłbym ją zatytułować szok po upadku i krew na moim kolanie, bo to również miało duże znaczenie.

Był szok po upadku i krew na moim kolanie. Zawsze źle znosiłem ból. Tego w sobie nienawidzę. Jestem strasznym mięczakiem. Nim Simon mnie dogonił na zakręcie ścieżki, gdzie wystające z ziemi korzenie łapały w sidła niczego niespodziewające się kostki, płakałem jak małe dziecko.

Był tak zmartwiony, że aż śmieszny. Miał dużą okrągłą twarz, która zawsze się uśmiechała i przywodziła mi na myśl księżyc w pełni. Ale teraz wyglądał na cholernie przerażonego.

Oto co zrobił Simon. Wziął mnie na ręce i niósł przez całą drogę powrotną ścieżką wzdłuż klifu i jeszcze jakieś ćwierć mili dalej, aż do naszej przyczepy. Zrobił to dla mnie.

Zdaje się, że kilku dorosłych chciało pomóc, ale musicie wiedzieć, że Simon był trochę inny od ludzi, których mogliście dotąd spotkać. Chodził do szkoły specjalnej, gdzie uczono takich podstawowych rzeczy, jak na przykład to, że nie wolno rozmawiać z obcymi, więc zawsze, gdy nie czuł się pewnie albo był przestraszony, trzymał się tych zasad, bo wtedy czuł się bezpiecznie. Tak sobie radził Simon.

Przyniósł mnie zupełnie sam. Ale Simon nie był silny. Taki był jeden z objawów jego choroby, słabość mięśni. Ma to jakąś specjalną nazwę, której teraz nie mogę sobie przypomnieć, ale poszukam jej przy najbliższej okazji. Więc gdy wróciliśmy do przyczepy, musiał spędzić resztę dnia w łóżku.

Oto trzy rzeczy, które zapamiętałem najwyraźniej, gdy Simon mnie niósł:

1/ Sposób, w jaki mój policzek obijał się o jego ramię, gdy Simon szedł naprzód. Martwiłem się, że go to boli, ale byłem zbyt przejęty własnym cierpieniem, by coś powiedzieć.

2/ Więc pocałowałem go w ramię, tak jak to robią małe dzieci, które wierzą, że coś takiego naprawdę pomoże. Ale chyba nawet tego nie poczuł, bo przy każdym kroku mój policzek obijał się o to jego ramię, a gdy go pocałowałem, dla odmiany uderzyłem go zębami, co zapewne zabolało jeszcze bardziej.

3/ Ćśś, ćśś. Wszystko będzie dobrze. Tak powiedział, gdy położył mnie przed przyczepą, zanim pobiegł po mamę. Nie wiem, czy wyraziłem się dość jasno: Simon naprawdę nie był silny. Dźwiganie mnie na rękach przez całą drogę było najcięższym zadaniem, jakie wykonał w swoim życiu, a mimo to starał się mnie uspokoić. Ćśś, ćśś. Wszystko będzie dobrze. Po raz pierwszy w życiu naprawdę miałem poczucie, że mam starszego brata. Przez kilka krótkich sekund, gdy czekałem, aż przyjdzie mama, gdy obejmowałem swoje kolano i wpatrywałem się w brud i piasek na skórze, wmawiając sobie, że widzę kość, przez tych kilka krótkich sekund czułem się absolutnie bezpiecznie.

Mama oczyściła i opatrzyła ranę, a potem skrzyczała mnie za to, że postawiłem Simona w takiej okropnej sytuacji. Tata również mnie skrzyczał. W pewnym momencie krzyczeli oboje równocześnie, tak że nie wiedziałem już, na kogo mam patrzeć. Tak to już było. Chociaż mój brat był ode mnie starszy o trzy lata, to ja ponosiłem za wszystko odpowiedzialność. Często miałem mu to za złe. Ale nie tym razem. Tym razem był moim bohaterem.

Oto moja opowieść, w której przedstawiłem swojego brata. A także powód, dla którego wciąż miałem złe notowania u mamy, kiedy przybiegłem bez tchu do naszej przyczepy, starając się zrozumieć, o co chodziło z dziewczynką i jej szmacianą lalką.

– Kochanie, jesteś taki blady.

Moja mama zawsze mówi, że jestem blady. Zwłaszcza ostatnio. Ale zapomniałem już, że wtedy też tak powiedziała. Całkiem zapomniałem, że zawsze tak mówiła.

– Przykro mi z powodu tego, co się wydarzyło, mamo. – I naprawdę było mi przykro. Dużo o tym rozmyślałem. Jak Simon mnie niósł i jaką miał zmartwioną minę.

– W porządku, kochanie. Jesteśmy na wakacjach. Postaraj się dobrze bawić. Tata poszedł na plażę z Simonem puszczać latawce. Może do nich dołączymy?

– Chyba trochę tu posiedzę. Na dworze jest gorąco. Może pooglądam telewizję.

– W taki piękny dzień? Naprawdę, Matthew, co z tobą począć?

Zadała to pytanie w taki przyjazny sposób, jakby tak naprawdę wcale nie czuła, że coś musi ze mną począć. Potrafiła być miła. Zdecydowanie potrafiła być miła.

– Nie wiem, mamo. Przepraszam za to, co się stało tamtego dnia. Przepraszam za wszystko.

– To już poszło w niepamięć, kochanie. Naprawdę.

– Naprawdę?

– Naprawdę. Chodźmy popuszczać tego latawca, co ty na to?

– Nie mam ochoty.

– Nie będziesz teraz oglądał telewizji, Matt.

– Jestem w trakcie zabawy w chowanego.

– Ty się chowasz?

– Nie. Szukam. A przynajmniej powinienem.

Ale dzieci znudziło czekanie. Podzielili się na mniejsze grupy i zajęli czymś innym. I tak nie miałem ochoty na zabawę. Pokręciłem się trochę po terenie i jakoś tak wyszło, że znów znalazłem się w miejscu, gdzie spotkałem tę dziewczynkę. Ale jej już tam nie było. Został tylko mały kopiec ziemi udekorowany kilkoma świeżo zerwanymi jaskrami i stokrotkami oraz – dla oznaczenia miejsca – dwoma patykami, ułożonymi równo w znak krzyża.

Ogarnął mnie smutek. I zawsze na myśl o tym ogarnia mnie lekki smutek. Ale teraz muszę już iść. Jeanette z Grupy Artystycznej odstawia tę swoją nerwową parodię ptaka: trzepocze rękoma na końcu korytarza, żeby zwrócić moją uwagę.

Papier mâché sam się nie zrobi.

Muszę iść.

portrety rodzinne

Następną rzeczą, której byłem świadom, to że mama podkręciła głośność w radiu, żebym nie słyszał jej płaczu. To było głupie. I tak ją słyszałem. Siedziałem tuż za nią w samochodzie, a ona naprawdę głośno płakała. Podobnie zresztą jak tata. Płakał i równocześnie prowadził samochód. Prawdę powiedziawszy, nie wiedziałem, czy ja też płaczę, ale uznałem, że pewnie tak. Zresztą wyglądało na to, że powinienem płakać. Więc dotknąłem policzków, ale okazało się, że były suche. Wcale nie płakałem.

To mają na myśli ludzie, kiedy mówią o stanie odrętwienia, prawda? „Byłem zbyt odrętwiały, by płakać” – mówi czasem ktoś w telewizji. Na przykład w trakcie tych przedpołudniowych talk-show czy tym podobnych programów. „Zupełnie nic nie czułem” – tłumaczą. Byłem całkiem odrętwiały. A ludzie na widowni kiwają ze współczuciem głowami, jakby ich również to dotyczyło, jakby doskonale wiedzieli, jakie to uczucie. Myślę, że tak właśnie było ze mną, ale wtedy miałem z tego powodu poczucie winy. Schowałem głowę w ramionach, na wypadek gdyby mama czy tata się odwrócili. Żeby pomyśleli, że ja też płaczę.

Nie odwrócili się. Nigdy nie poczułem uspokajającego uścisku dłoni na swojej nodze, nigdy nie powiedzieli, że wszystko będzie dobrze. Nikt nie szeptał: ćśś, ćśś.

Wtedy zrozumiałem – zostałem zupełnie sam.

Dziwnie było dowiedzieć się o tym w taki sposób.

W radiu DJ zapowiadał jakiś nowy przebój takim naprawdę radosnym głosem, jakby nigdy niczego lepszego nie nagrano i tylko tej zapowiedzi brakowało mu w życiu do pełni szczęścia. Ale to wszystko nie miało dla mnie sensu. Nie potrafiłem zrozumieć, dlaczego DJ jest taki szczęśliwy, skoro wydarzyło się coś tak strasznego. Pamiętam, że o tym właśnie myślałem, kiedy się ocknąłem. I tylko tak potrafię to najlepiej opisać, choć naprawdę wcale nie spałem.

Wspomnienia umykały jak sen tuż po przebudzeniu. W dużej mierze tak to było. Rozróżniałem jedynie same zarysy: noc, bieganina, jacyś policjanci.

A Simon nie żył.

Mój brat nie żył.

Ale ja nie mogłem nic z tego zachować, zapamiętać. Przez bardzo długi czas nie byłem w stanie do tego wrócić.

Teraz też nie umiem jeszcze o tym mówić. Mam tylko jedną szansę, żeby zrobić to jak należy. Muszę być ostrożny. Wszystko starannie odpakować, tak żebym wiedział, jak to z powrotem zapakować, gdyby zrobiło się tego za dużo. A każdy wie, że najstaranniej można coś zapakować, składając po już istniejących liniach zagięcia.

*

Moja babcia (mama mamy, którą nazywamy bunią) czyta książki Danielle Steel i Catherine Cookson i zawsze, kiedy dostaje nową książkę, od razu zagląda na koniec, żeby przeczytać ostatnią stronę.

Zawsze tak robi.

Pojechałem do niej na pewien czas. Tylko na pierwszy tydzień czy coś koło tego. Był to bardzo smutny tydzień i chyba najbardziej samotny w całym moim życiu. Myślę, że bardziej samotnym nie można już być, nawet jeśli dziadek i bunia dotrzymują ci towarzystwa.

Pewnie nigdy nie poznałeś mojego dziadka, ale gdybyś go jednak poznał, wiedziałbyś, że jest zapalonym ogrodnikiem. Tyle że dziadek nie ma ogrodu. Jak się tak nad tym głębiej zastanowić, to nawet śmieszne. Ale wcale nie jest aż tak śmieszne, bo dziadek dzierżawi małą działkę niedaleko swojego mieszkania, gdzie uprawia warzywa i trochę ziół, takich jak rozmaryn i inne, których nazw nigdy nie pamiętam.

W tamtym tygodniu spędziliśmy na działce całą wieczność. Czasem pomagałem mu przy pieleniu, a czasem siedziałem sobie po prostu na skraju grządki i grałem w Donkey Konga na moim game boyu z kolorowym wyświetlaczem, tyle że musiałem ściszać głośnik. Ale przez większość czasu kręciłem się po działce, podnosząc kamienie w poszukiwaniu owadów. Najbardziej lubiłem mrówki. Z Simonem zawsze szukaliśmy gniazd mrówek w naszym ogrodzie. Uważał, że mrówki są kapitalne, i błagał mamę, żeby mu pozwoliła założyć fermę mrówek w pokoju. Zwykle dostawał, co chciał. Ale nie w tym przypadku.

Dziadek pomógł mi unieść ciężkie płyty chodnikowe, żebym mógł obejrzeć gniazda. Ledwie unieśliśmy taką płytę, mrówki wpadały w szał i zmykały na wszystkie strony, przekazując sobie tajne wiadomości i przenosząc maleńkie żółtobiałe jajka pod ziemię, w bardziej bezpieczne miejsce.

Po kilku minutach powierzchnia ziemi była opustoszała, nie licząc kilku stonóg, które wałęsały się niezdarnie, sprawdzając, skąd to całe zamieszanie. Czasem wtykałem gałązkę w jedną z małych dziurek i po chwili jakiś oddział mrówek żołnierzy znów ruszał do ofensywy, gotów oddać życie za swoją kolonię. Nigdy bym ich nie skrzywdził. Ja tylko je obserwowałem.

Kiedy dziadek kończył pielenie albo wyrywanie warzyw czy sadzenie nowych, ostrożnie kładliśmy płyty na miejsce i wracaliśmy do domu na herbatę. Nie pamiętam, żebyśmy kiedykolwiek rozmawiali. Wiem, że musieliśmy o czymś rozmawiać. Ale słowa, które między nami padły, całkiem uciekły z mojej pamięci jak te mrówki w dziurkach pod ziemią.

*

Bunia dobrze gotowała. Należy do tych osób, które karmią cię już od chwili, gdy przekroczysz próg ich drzwi, i nie przestają, dopóki nie wyjdziesz. Jest nawet w stanie zrobić ci kanapkę z szynką na drogę.

To miłe. Uważam, że ludzie, którzy nie skąpią jedzenia, mają w sobie wiele dobroci. Ale w tamtym tygodniu, czy ile tam u nich byłem, nie miała ze mną łatwo, bo nie dopisywał mi apetyt. Często miałem mdłości i kilka razy naprawdę się pochorowałem. Dla buni również było to trudne, bo kiedy nie mogła rozwiązać jakiegoś problemu przez żołądek – na przykład miską zupy albo pieczonym kurczakiem czy kawałkiem ciasta Battenberg – traciła grunt pod nogami. Raz przyłapałem ją w kuchni, jak stała nad nietkniętym jedzeniem i popłakiwała.

Najtrudniejsza była pora snu. Spałem w pokoju gościnnym, w którym nigdy nie jest całkiem ciemno, bo na zewnątrz pod oknem stoi latarnia, a zasłony są cienkie. Każdej nocy leżałem bardzo długo z otwartymi oczami, wpatrując się w mrok, żałując, że nie mogę zwyczajnie pójść sobie do domu, i zastanawiając się, czy kiedykolwiek będę mógł to zrobić.

– Pozwolisz mi tu spać tej nocy, buniu?

Nie poruszyła się, więc wszedłem powolutku i uniosłem brzeg jej kołdry. Bunia miała jedną z tych elektrycznych kołder z powodu łamania w kościach. Ale noc była ciepła, więc bunia nie podłączyła kołdry do kontaktu, i pamiętam, że zaraz cicho pisnąłem, bo stanąłem bosą stopą na wtyczce.

– Co, kochanie?

– Nie śpisz, buniu?

Zrobiła mi miejsce, a ja położyłem się obok niej.

– Stanąłem na wtyczce – powiedziałem. – Trochę zabolało.

Czułem ciepły oddech buni na moim uchu. Słyszałem miarowe chrapanie dziadka.

– Niczego nie pamiętam – bąknąłem wreszcie. – Nie wiem, co się stało. Nie wiem, co zrobiłem.

Przynajmniej to właśnie chciałem z siebie wyrzucić. Tylko o tym mogłem myśleć i rozpaczliwie chciałem to powiedzieć, ale to nie to samo. Czułem oddech buni na moim uchu.

– Stanąłeś na wtyczce, mój ty biedny aniołku. Ukłułeś się w stopę.

*

Kiedy wróciłem do domu, była tam tylko mama, tata i ja. Pierwszego wspólnego wieczoru usiedliśmy na dużej zielonej kanapie jak zwykle, bo Simon zawsze wolał siedzieć po turecku na dywanie – z twarzą przyklejoną do ekranu telewizora.

To taki nasz rodzinny portret. Nie spodziewasz się, że kiedyś będziesz za tym tęsknił. Może nawet wcale tego nie zauważasz, kiedy tysiące razy siadasz między mamą i tatą na dużej zielonej kanapie, a twój starszy brat na dywanie, zasłaniając ekran. Może nawet wcale tego nie zauważasz.

Ale zauważasz, kiedy jego już tam nie ma. Zauważasz wtedy mnóstwo miejsc, w których go już nie ma, i słyszysz wiele rzeczy, których on nie mówi.

Ja tak mam.

Słyszę je przez cały czas.

Mama włączyła telewizor w porze serialu EastEnders. To było jak rytuał. Nagrywaliśmy nawet odcinki na wideo, jeśli w porze nadawania musieliśmy dokądś wyjść. To było zabawne, bo Simon kochał się w Biance. Żartowaliśmy sobie z tego, mówiąc mu, że Ricky go ubiegnie. Tak tylko dla zabawy. Simon śmiał się głośno, tarzając po dywanie. Śmiał się w taki sposób, który ludzie nazywają zaraźliwym. Ilekroć się śmiał, od razu wszystko stawało się lepsze.

Nie wiem, czy oglądacie EastEnders, ale nawet jeśli tak, pewnie nie pamiętacie odcinka, który leciał tak dawno temu. Jednak mnie ten odcinek zapadł w pamięć. Siedziałem na kanapie i patrzyłem, jak te wszystkie kłamstwa i zdrady Bianki, która sypiała z chłopakiem matki, i inne tym podobne intrygi znajdują swój gorzki finał. To był ten odcinek, w którym Bianca wyjeżdża z Walford.

Po zakończeniu przez dłuższy czas nie rozmawialiśmy. Nikt z nas nawet się nie poruszył. Zaczęły się inne programy, które leciały aż do późnej nocy. To był nasz nowy rodzinny portret – we troje siedzimy obok siebie i wpatrujemy się w miejsce, które zazwyczaj zajmował Simon.

PROSZĘ, PRZESTAŃ MI CZYTAĆ PRZEZ RAMIĘ

Stale czyta mi przez ramię. I tak w tym miejscu trudno się skupić, a tu jeszcze ktoś czyta mi przez ramię.

Musiałem napisać to drukowanymi literami, żeby wbić jej to do głowy. Poskutkowało, ale teraz źle się przez to czuję. Przez ramię zaglądała mi studentka wydziału opieki społecznej, ta młoda z miętowym oddechem i dużymi złotymi kółkami w uszach. Jest naprawdę miła.

W każdym razie teraz w podskokach przebiegła przez korytarz, tak lekko i radośnie. Ale ja wiem, że wprawiłem ją w zakłopotanie, ponieważ ludzie tylko wtedy biegną w podskokach korytarzem, tak lekko i radośnie, kiedy są zakłopotani. Nie musimy tak podskakiwać, kiedy nie jesteśmy zakłopotani – wtedy wystarczy zwyczajnie przejść.

Ale i tak dobrze, że mogę korzystać z tego komputera. Miałem na nim lekcje z terapeutą zajęciowym. Ma na imię Steve i chyba więcej o nim nie wspomnę. Był zadowolony, bo wykazałem dość rozsądku i nie starałem się zjeść klawiatury czy coś w tym stylu, czego oni tu boją się najbardziej. Więc powiedział, że mogę używać tego komputera i na nim pisać. Tyle że wciąż nie dał mi hasła, więc za każdym razem muszę o to prosić i dostaję komputer tylko na czterdzieści minut. Tutaj tak jest. Czterdzieści minut na to, czterdzieści minut na tamto. Jednak przykro mi, że wprawiłem w zakłopotanie tę studentkę wydziału opieki społecznej. Naprawdę mi przykro. Nie cierpię takich rzeczy.

kopiąc i płacząc

Nie miałem prawa uczestniczyć w pogrzebie mojego brata, a jednak w nim uczestniczyłem. Miałem na sobie białą koszulę z poliestru, przez co strasznie swędziała mnie szyja, i czarny przypinany krawat. W kościele za każdym razem, kiedy ktoś zakaszlał, rozlegało się echo. A potem były kremowe babeczki z dżemem. Tylko tyle zapamiętałem.

Ale teraz powinienem trochę zwolnić. Mam skłonność do pośpiechu, kiedy jestem zdenerwowany. Robię tak również wtedy, gdy mówię, co jest dziwne, bo zwykle uważa się, że tylko tacy mali, wiecznie nakręceni faceci mówią szybko. A ja mam nieco ponad metr osiemdziesiąt wzrostu i mogę jeszcze urosnąć. Mam dziewiętnaście lat, więc może już nie urosnę. Ale zdecydowanie rosnę wszerz. Jestem za gruby. Co może być winą leków – to częsty efekt uboczny.

W każdym razie mówię za szybko. Przyspieszam przy słowach, które mi nie leżą. Właśnie teraz tak robię.

Muszę zwolnić, bo chcę wyjaśnić, jak zwolnił mój świat. Muszę również opowiedzieć o tym, w jaki sposób świat, który ma kształt i rozmiar, można dopasować do czegoś mniejszego – na przykład domu.

Ale najpierw chciałbym opowiedzieć, jak nagle zrobiło się cicho. To była pierwsza rzecz, którą zauważyłem. Tak jakby ktoś przyszedł i zredukował głośność do zera i od tej pory wszyscy uważali, że muszą mówić szeptem. Nie tylko mama i tata, ale również ludzie, którzy przychodzili nas odwiedzić – jakby coś strasznego spało w kącie pokoju i nikt nie miał odwagi tego czegoś obudzić.

Mówię tu o krewnych, takich osobach jak moje ciotki czy dziadkowie. Rodzice nigdy nie mieli wielu znajomych. Ja miałem kilku. Ale oni byli w szkole. To jest kolejna rzecz, która się wtedy wydarzyła. Chyba znów za bardzo się spieszę, ale opowiem tylko szybko o tym, jak przestałem chodzić do szkoły, ponieważ to jest ważne, a także dlatego, że to było coś, co rzeczywiście się wydarzyło. Większość życia to nie jest nic. Większość życia to po prostu przemijanie czasu, a i tak spory kawał życia przesypiamy.

Kiedy znajduję się pod silnym działaniem leków, śpię nawet po osiemnaście godzin na dobę. Wówczas dużo bardziej interesują mnie sny niż rzeczywistość, bo pochłaniają mnóstwo mojego czasu. Kiedy mam ładne sny, uważam, że moje życie jest całkiem niezłe. Kiedy leki nie działają właściwie – albo gdy postanawiam ich nie brać – więcej czasu spędzam na jawie. Ale wtedy moje sny znajdują sposób, by za mną podążyć.

To jest tak, jakby każdy z nas miał taki mur, który oddziela nasze sny od rzeczywistości, ale w moim murze są pęknięcia. Sen może się przez nie wsączyć i przecisnąć na drugą stronę, aż w końcu nie sposób odróżnić jedno od drugiego.

Czasem

ten

mur

całkiem

się

wali.

A wtedy

nadchodzą

koszmary.

Ale teraz się rozproszyłem.

Wiecznie się rozpraszam. Muszę się skupić, bo chcę napisać o masie rzeczy – takich jak sprawa mojej szkoły. Lato się skończyło. Zbliżał się koniec września, a ja wciąż nie wróciłem do mojej klasy. Więc trzeba było podjąć jakąś decyzję.

Zadzwonił dyrektor szkoły, a ja ze schodka obserwacyjnego przysłuchiwałem się tej połowie rozmowy, która należała do mamy. Choć to nie była żadna rozmowa. W zasadzie mama powtórzyła tylko wiele razy słowo dziękuję. Po czym wezwała mnie do telefonu.

To było dziwne, bo właściwie nigdy nie rozmawiałem z dyrektorem szkoły. To znaczy zwykle rozmawia się z nauczycielami. Nie jestem pewien, czy w ogóle kiedykolwiek odezwałem się do mojego dyrektora, a teraz miałem go po drugiej stronie telefonu.

– Dzień dobry, Matthew. Mówi pan Rogers – usłyszałem.

– Dzień dobry panu – zdołałem odpowiedzieć. Nagle mój głos zabrzmiał bardzo cicho. Czekałem, aż dyrektor coś powie, mama ścisnęła mnie za ramię.

– Przed chwilą rozmawiałem z twoją mamą, ale z tobą też chciałbym porozmawiać. Dobrze?

– Tak.

– Wiem, że przechodzisz przez bardzo trudny i smutny okres. Mogę sobie jedynie wyobrazić, jakie to dla ciebie trudne.

Milczałem, bo nie wiedziałem, co odpowiedzieć, więc zapadła naprawdę długa cisza. Wreszcie zacząłem przyznawać mu rację, że to rzeczywiście jest trudne, ale w tym samym czasie zaczął również mówić pan Rogers. Więc obaj zamilkliśmy, pozwalając, żeby ten drugi coś powiedział, ale żaden z nas się nie odzywał. Mama pogładziła mnie po plecach. Nigdy nie byłem dobry w rozmowach przez telefon.

– Matthew, nie będę cię zatrzymywał, bo wiem, że to dla ciebie trudne. Ale chciałem ci powiedzieć, że wszyscy o tobie myślą i że za tobą tęsknimy. Zawsze będziesz tu mile widziany, bez względu na to, ile czasu to potrwa, ile czasu będziesz potrzebował. Więc nie musisz się niczego obawiać.

Dziwne, że to powiedział, bo aż do tamtej pory niczego się chyba nie obawiałem. Miałem różne odczucia – wielu z nich właściwie nie rozumiałem – ale się nie obawiałem. Lecz gdy pan Rogers to powiedział, nagle zacząłem się bać. Więc powtórzyłem tylko kilka razy słowo dziękuję, a mama posłała mi słaby uśmiech, którego nie było w jej oczach.

– Czy chciałby pan jeszcze raz porozmawiać z mamą?

– Dziś już raczej nie – odparł pan Rogers. – Chciałem tylko zamienić kilka słów z tobą. Mam nadzieję, że wkrótce zobaczymy cię w szkole.

Z głośnym hukiem opuściłem słuchawkę na widełki aparatu.

Wcale mnie wkrótce nie zobaczył. Przez długi czas nie chodziłem do szkoły, a do tej nigdy już nie wróciłem. Nie wiem, w jaki sposób podejmowane są takie decyzje. Tak to już jest, kiedy masz dziewięć lat. Niczego ci właściwie nie mówią. Na przykład gdy zabierają cię ze szkoły, nikt nie musi ci wyjaśnić dlaczego. Ludzie w ogóle niczego nie muszą ci mówić. Jednak ja uważam, że większość rzeczy robimy pod wpływem lęku. Uważam, że mama bardzo się bała, że mnie straci. Uważam, że o to chodziło. Nie chciałbym jednak, żebyś się sugerował moimi przemyśleniami.

Jako rodzic możesz przestać prowadzać dzieci do szkoły i w zamian posadzić je przy stole kuchennym z podręcznikiem. Wystarczy, że napiszesz list do dyrektora, i już. Nie musisz nawet być nauczycielem, chociaż mama akurat była. Tak jakby. Muszę opowiedzieć ci o mojej mamie, bo pewnie nigdy jej nie spotkałeś.

Jest szczupła i blada i ma zimne ręce. Ma szeroki wyrazisty podbródek, którego się wstydzi. Wącha mleko, zanim je wypije. Kocha mnie. I jest szalona. Na razie tyle wystarczy.

Powiedziałem, że była tak jakby nauczycielką, bo kiedyś zamierzała nią zostać. W tamtym okresie starała się zajść w ciążę, ale miała z tym jakieś problemy i lekarze powiedzieli, że być może nigdy jej się to nie uda. Wiem o tym, choć nie przypominam sobie, żeby kiedykolwiek mi o tym mówiono. Myślę, że postanowiła zostać nauczycielką, by jej życie nabrało sensu albo po to, by odwrócić uwagę od problemu.

Więc zapisała się na uniwersytet i chodziła na zajęcia. A potem zaszła w ciążę z Simonem i sens jej życia pojawił się, kopiąc i płacząc, w zwyczajny sposób.

Ale nauczycielką jednak została. Moją. W każdy dzień powszedni, po wyjściu taty do pracy, siadaliśmy razem przy stole w kuchni, a talerze i miski piętrzyły się przy zlewie, czekając, aż mama je umyje, gdy ja zabiorę się za stos zadań z książki do ćwiczeń Key Stage. Byłem wtedy bystrym dzieciakiem. Myślę, że to zaskoczyło mamę.

Za życia Simon był trochę jak gąbka, absorbował całą uwagę. Wcale nie miał takiego zamiaru, ale tak to już jest z dziećmi specjalnej troski – wymagają więcej zachodu. Mnie jakby nie zauważano. Ale wtedy przy stole kuchennym mama jak najbardziej mnie zauważyła. Pewnie byłoby jej łatwiej, gdybym był głupi. Pomyślałem o tym dopiero teraz, pisząc te słowa, ale to może być prawda. Na końcu każdego rozdziału podręcznika Key Stage do nauk ścisłych, matematyki czy francuskiego były takie testy i zawsze, gdy wszystko rozwiązałem prawidłowo, mama milkła i przez całe wieki się nie odzywała. Ale wystarczyło, żebym nie rozwiązał jednego czy dwóch zadań, od razu dodawała mi otuchy i łagodnie wyjaśniała błędy. To było dziwne. Więc zacząłem celowo popełniać błędy.

Nigdy nie wychodziliśmy i nigdy nie rozmawialiśmy o niczym, co nie miało związku z nauką. To też było dziwne, bo mama wcale nie zachowywała się jak nauczyciel. Czasem całowała mnie w czoło albo gładziła po głowie czy coś w tym stylu. Tyle że nie rozmawialiśmy o niczym, czego nie byłoby w podręcznikach. I tak przez długi czas upływały nam dni, choć nie potrafię wam powiedzieć, ile to trwało tygodni czy miesięcy. Wszystko zlało się w jedną trwającą całe wieki chwilę, kiedy to ja siedziałem przy stole kuchennym, mama zaś omawiała umyślnie popełnione przeze mnie błędy.

To właśnie mam na myśli, mówiąc, że mój świat zwolnił, ale trudno to wyjaśnić, bo wystarczyły dwie strony, żebym opowiedział, jak to wyglądało dzień po dniu. Ale właśnie takie „dzień po dniu” trwa niezwykle długo.

Po skończonych lekcjach oglądałem kreskówki albo grałem w gry Nintendo. Albo wchodziłem na górę po schodach i delikatnie przyciskałem ucho do drzwi pokoju Simona, nasłuchując. Czasem zabijałem w ten sposób sporo czasu. O tym też nigdy nie rozmawialiśmy. Mama parzyła herbatę i czekaliśmy, aż tata wróci do domu. Powinienem opowiedzieć wam o moim tacie, bo pewnie nigdy go nie poznaliście.

Jest wysoki, barczysty i trochę utyka. Nosi skórzaną kurtkę, bo kiedyś jeździł na motorze. Nazywa mnie mon ami. I mnie kocha. Na razie tyle wystarczy.

*

Powiedziałem, że mama jest szalona. Tak powiedziałem. Mogłeś to jednak przeoczyć. To znaczy mogłeś uznać, że nic z tego, co mówiłem, o tym nie świadczy. Ale istnieją różne rodzaje szaleństwa. Czasem szaleństwo nie zachowuje się od początku jak szalone, czasem uprzejmie puka do drzwi, a gdy je wpuścisz, siada sobie cichutko w kącie, nie robiąc wokół siebie szumu – i rośnie. A potem pewnego dnia, być może wiele miesięcy po tym, jak podjąłeś decyzję, by zabrać swego syna ze szkoły i izolować go w domu z przyczyn, które zagubiły się gdzieś w twoim smutku i żałobie, pewnego dnia to szaleństwo zacznie wiercić się na krześle i powie do twojego dziecka:

– Jesteś taki blady.

– Co takiego?

– Jesteś taki blady. Źle wyglądasz, kochanie. Dobrze się czujesz?

– Nic mi nie jest. Może trochę boli mnie gardło.

– Sprawdzę ci temperaturę. – Przyłożyła dłoń do mojego czoła. – Och, kochanie, jesteś rozpalony.

– Czuję się dobrze. Naprawdę.

– Już od kilku dni jesteś taki blady. Chyba brak ci słońca.

– Bo my nigdy nie wychodzimy na dwór! – burknąłem ze złością. Nie zrobiłem tego celowo, jakoś tak samo mi się powiedziało. I nie było to z mojej strony w porządku, bo czasem wychodziliśmy. Nie byłem więźniem czy coś w tym stylu.

Choć dużo też nie wychodziliśmy. A jak już, to zawsze z tatą. To właśnie mam na myśli, mówiąc, że życie może się skurczyć i zamknąć w czterech ścianach. Pewnie jestem niewdzięczny. Mama też tak pewnie pomyślała, bo nagle spojrzała na mnie, jakbym ją opluł czy coś. Ale zaraz potem zaproponowała słodkim głosem:

– Wyjdziemy na spacer? Po drodze możemy zajrzeć do doktora Marlowa, żeby obejrzał twoje gardło.

Nie było zimno, ale mama zdjęła z wieszaka moją pomarańczową kurtkę zimową, zasunęła mi zamek błyskawiczny aż pod samą szyję i założyła na głowę kaptur. Potem wyszliśmy na zewnątrz.

Droga do naszej rejonowej przychodni lekarskiej prowadzi obok mojej szkoły. A raczej mojej dawnej szkoły. Kiedy przechodziliśmy przez jezdnię, mama wzięła mnie za rękę, a zaraz za rogiem usłyszałem dalekie krzyki i śmiechy, dobiegające ze szkolnego dziedzińca. Musiałem stawiać opór. Nie pamiętam, żebym to robił specjalnie, ale na pewno tak było, bo gdy podeszliśmy bliżej, mama ścisnęła mnie mocniej za rękę, złapała za nadgarstek i zaczęła ciągnąć.

– Mamo, wracajmy.

Nie wróciliśmy. Przeszliśmy tuż obok szkoły, wzdłuż całego parkanu, ja w zasadzie wleczony na siłę, z głupim kapturem opadającym na oczy.

– Czy to ty, Matthew? Dzień dobry, pani Homes. Dzień dobry, Matthew.

Nie przypominam sobie teraz jej imienia. Gemma czy coś w tym stylu. Zresztą to bez znaczenia.

– Hej, to Matthew!

Chodzi o to, że w szkole cieszyłem się nawet pewną popularnością. Dzieci, które zebrały się przy parkanie, przybiegły, bo naprawdę mnie lubiły. Ci moi szkolni koledzy i koleżanki na pewno byli wstrząśnięci tym, co się wydarzyło, a także moim niespodziewanym odejściem ze szkoły. Ale nie odezwałem się do nich. Nie potrafię tego wyjaśnić. Patrzyłem prosto przed siebie, chowając twarz w kapturze, a mama powiedziała:

– Matthew nie czuje się dziś najlepiej. Wracajcie do zabawy.

Doktor Marlow poprosił, żebym szeroko otworzył usta. Zajrzał mi do gardła, chuchając na mnie ciepłym, pachnącym kawą oddechem. Z moim gardłem nie działo się nic takiego, czemu nie mogło zaradzić kilka pastylek do ssania i przeciwgrypowe saszetki Lemsip. Powiedział, że powinienem wypocząć. I na tym się skończyło. Tyle że to nie był koniec.

To był dopiero początek.

hipotonia – stan zmniejszonego napięcia mięśniowego

Był szok po upadku i krew na moim kolanie, a Simon niósł mnie przez całą drogę do przyczepy zupełnie sam, bez niczyjej pomocy, choć omal go to nie zabiło, ale mimo wszystko to zrobił, zrobił to dla mnie, ponieważ mnie kochał.

Już wam to mówiłem.

A potem powiedziałem, że istnieje właściwe słowo na określenie słabych mięśni i że przy najbliższej okazji odszukam to słowo. Być może całkiem o tym zapomniałeś. Ale nie ja. Ja nie zapomniałem.

Na ostatnim piętrze, w gabinecie usytuowanym w pobliżu tylnych schodów, jest Słownik medyczny. Zobaczyłem go na stole, kiedy poszedłem do gabinetu spytać, czy mogę skorzystać z komputera, bo chciałem trochę popisać.

Zresztą to było dość zabawne, bo dziewczyna, którą spytałem (ta młoda z miętowym oddechem i dużymi złotymi kolczykami, która wiecznie próbuje czytać mi przez ramię), zamarła. Była jedyną osobą w gabinecie i całkiem zamarła, jakby Słownik medyczny zawierał wszystkie tajemnice, których pacjenci nie mogą poznać. Poważnie, nie była nawet w stanie ust otworzyć.

A potem wydarzyła się naprawdę śmieszna rzecz. Pamiętacie Steve’a? Wspomniałem o nim tylko raz. To ten, który prowadził ze mną zajęcia na komputerze. Powiedziałem, że pewnie więcej o nim nie wspomnę. No więc Steve wszedł zaraz potem do gabinetu, a dziewczyna odwróciła się do niego i spytała z autentycznym wahaniem, czy pacjenci mogą zaglądać do słownika? Tak właśnie się wyraziła. Spytała:

– Hm, hm, czy to dopuszczalne, żeby pacjenci pożyczali słownik, Stevenie?

I nigdy byście nie zgadli, co zrobił Steven. Wyminął ją i jednym zamaszystym ruchem rzucił mi ten słownik w powietrzu, jak rugby, prosto w moje ręce. I równocześnie odparł:

– O co się pytasz?

A potem odwrócił się w moją stronę i mrugnął do mnie okiem. Ale to nie było takie sobie ciche mrugnięcie, bo kląsknął przy tym językiem o podniebienie w taki specyficzny sposób, jakby chciał powiedzieć: ty i ja, dzieciaku, trzymamy sztamę.

Wiecie, o co mi chodzi? Nie wiem, czy dobrze to tłumaczę. Ale chyba rozumiecie, dlaczego to jest śmieszne. Jest śmieszne, bo dziewczyna naprawdę nie wiedziała, czy wolno mi choćby zajrzeć do tego słownika, czy nie. A potem zrobiło się podwójnie śmiesznie, bo Steve zrobił z niej kompletną idiotkę, kiedy potraktował całą sprawę zupełnie normalnie i bez ceregieli rzucił mi słownik.

A teraz pora na to, co było naprawdę zabawne. Tak zabawne, że na myśl o tym głośno się śmieję. Naprawdę zabawne jest to, że Steve kląsknął językiem i równocześnie mrugnął do mnie, jakby chciał pokazać, że jest po mojej stronie czy coś w tym stylu. Tyle że ty nie jesteś po mojej stronie, prawda, Steve? Bo gdybyś był po mojej stronie, to po prostu podałbyś mi ten słownik jak dorosły człowiek. Bo jak robisz z tego jakiś wielki pieprzony gest, Steve, to robi się z tego jakaś wielka pieprzona sprawa. Ale tak właśnie postępują tacy ludzie – ci wszyscy Steve’owie, których pełno jest na świecie – wszyscy starają się robić z igły widły. I wszyscy robią to dla siebie samych.

*

Simon miał hipotonię. Miał również mikrogenię, makroglosję, zmarszczki nakątne oka, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej i piękną uśmiechniętą twarz, która wyglądała jak księżyc w pełni. Nienawidzę tego pieprzonego miejsca.