Tytuł oryginału

LA RAGAZZA CHE TOCCAVA IL CIELO

Tytuł pierwszego wydania

das Mädchen, das den Himmel berührte

Copyright © Bastei Lübbe GmbH & KG, Köln 2013

All rights reserved

Projekt okładki

Kristin Osenau by Bastei Lübbe GmbH & KG, Köln 2013

Zdjęcia na okładce

Special Photographers Archive/The Bridgeman Art Library

Shutterstock/Antonio Abrignani

Opracowanie graficzne okładki

Ewa Wójcik

Redaktor prowadzący

Katarzyna Rudzka

Redakcja

Ewa Charitonow

Korekta

Bożena Maliszewska

Grażyna Nawrocka

ISBN 978-83-7961-790-6

Warszawa 2014

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

Przede wszystkim chciałbym podziękować mojej wydawczyni Iris Gehrmann, która pewnym krokiem ruszyła ze mną w podróż, jaką jest ta powieść.

Dziękuję też Carli Vangeliście, nie tylko za to, że oddała mi do dyspozycji swój niezwykły talent, ale też za jej ciągłą obecność w moim życiu.

CZĘŚĆ PIERWSZA

Anno Domini 1515

Rzym – Narni – Środkowe Apeniny – Adriatyk – Delta Padu – Terytoria Adrii – Mestre – Wenecja – Rimini

1

Wózek z gównem, jak nazywano go w dzielnicy Angelo, przejeżdżał raz w tygodniu.

W poniedziałki.

W ten poniedziałek, po pięciu dniach nieprzerwanego deszczu, wózek z gównem toczył się powoli po wąskiej via della Pescheria, ledwie się mieszcząc, od czasu do czasu zahaczając kołami o ściany domów. Sześciu niewolników, przykutych do niego łańcuchami, tonęło w błocie aż po łydki i jęczało z wysiłku, próbując wyciągnąć koła z dziur, w których grzęzły co chwila. Ich ciężkie, dziurawe, płócienne ubrania były zachlapane aż po pachwiny. Przed wozem kroczyli, przykuci jeden do drugiego, kolejni dwaj galernicy, których zadaniem było zbieranie kubłów pełnych odpadów i ekskrementów sprzed drzwi domów i z podwórek, a następnie opróżnianie ich do gigantycznego cebra na platformie. Ośmiu galerników pilnowali czterej zbrojni – dwaj otwierali, a dwaj zamykali obrzydliwą procesję.

Za wozem utknął niewielki tłumek, złożony w większej części z obcych niż z Rzymian, jak to się często zdarzało w Świętym Mieście. Znaleźli się w nim dwaj mówiący po niemiecku uczeni z ciężkimi księgami pod pachą, trzy zakonnice w wielkich, spiczastych kapturach, które kroczyły przed siebie z opuszczonymi głowami, mężczyzna z północnej Afryki, o skórze koloru prażonych orzechów, dwaj hiszpańscy żołnierze w rajtuzach o jednej nogawce żółtej, a jednej czerwonej, idący z przymkniętymi oczami, próbujący pokonać ból głowy (skutek nocy spędzonej w karczmie), cali w strachu, że po powrocie do towarzyszy zostaną uznani za dezerterów. Był tam nawet Hindus w turbanie na głowie, prowadzący drżącego z zimna wielbłąda, śpieszący do cyrku po drugiej stronie Tybru, i żydowski kupiec, rozpoznawalny dzięki żółtemu nakryciu głowy, które prawo nakazywało mu nosić. Wszyscy oni mieli wymalowane na twarzy to samo obrzydzenie wywołane wstrętnym fetorem, który czuć było coraz mocniej z każdym krokiem prowadzącym ku Sant’Angelo in Pescheria. Tam do smrodu wozu z gównem dołączał ten z resztek po rybnym targu, gnijących na ziemi już szósty dzień.

Na placu minęli wreszcie platformę i rozpierzchli się w małej ludzkiej wieży Babel, która wypełniała Sant’Angelo in Pescheria.

Także kupiec Szymon Baruch przyśpieszył kroku, nerwowo rozglądając się dokoła i zdradzając tym samym swoją strachliwą naturę. Na pobliskim targu sznurów zrobił świetny interes, sprzedając dużą partię powiązanych lin, które dopiero co przypłynęły statkiem zakotwiczonym w porcie Ripa Grande. Co więcej: nie sprzedał ich, jak zazwyczaj, na kredyt, lecz całą kwotę otrzymał w gotówce. Szedł teraz naprzód, przygarbiony, obiema rękami ściskając pelerynę, przerażony perspektywą pokonywania rzymskich uliczek ze skórzanym, pełnym monet woreczkiem u pasa.

Szymon Baruch zauważył dygnitarza z jakiegoś egzotycznego kraju, o wielkich podkręconych wąsach, eskortowanego przez dwóch ogromnych mężczyzn o czarnych włosach, wyposażonych w ozdobne jatagany o uchwytach z kości słoniowej. Zobaczył żonglerów o oliwkowej skórze – być może z Macedonii czy Albanii – i staruszków siedzących przed domami na plecionych krzesłach, którzy grali w kości, rzucając je do stojącej na ziemi drewnianej skrzynki.

I jeszcze trzy żebraczki, kręcące się wokół marmurowych ław, na których leżały nieliczne już wiklinowe kosze pełne makreli z Isola Sacra i okoni z Bracciano. Kobiety grzebały wśród poniewierających się na ziemi resztek w poszukiwaniu głowy czy ogona, które można by dodać do bulionu z polnych ziół – jedynego posiłku tego wieczoru. Dwie z nich, około czterdziestoletnie, miały zaciśnięte z zimna, nienaturalnie wygięte wargi, zdradzające poważne braki w uzębieniu, trzecia natomiast była bardzo młoda. Miała ciemnorude włosy i skórę, której alabastrową biel skrywała warstwa brudu. Szymon Baruch pomyślał, że dziewczyna przypomina Zuzannę wśród starców z Księgi proroka Daniela.

– Odsuńcie się, ladacznice, bo inaczej też wylądujecie na wozie! – warknął jeden z galerników od platformy z gównem, zbliżając się do rybnych resztek z szuflą w dłoni.

Żołnierze roześmiali się i gestem nakazali kobietom odejść.

Szymon Baruch z opuszczoną głową szedł ku Teatro Marcello, gdzie będzie mógł wreszcie odłożyć w bezpieczne miejsce sakiewkę z denarami. Odwrócił się jeszcze, by po raz ostatni spojrzeć na atrakcyjną dziewczynę o miedzianych włosach, i zauważył, że zerka ona na chłopaka w łachmanach, o żółtawej skórze i długich, brudnych, niemal przyklejonych do głowy włosach, siedzącego kawałek dalej, między ruinami Portyku Oktawii, i rzucającego kamienie w stronę kozy, która podgryzała liście pokrzywy i astrów. Szymonowi wydało się przez chwilę, że widział już kiedyś tego młodzika, być może właśnie dzisiejszego poranka, na targu sznurów. Kiedy tak się wpatrywał, garbiąc się coraz bardziej, chłopak odwzajemnił spojrzenie.

– Toż to czapka z drogiego materiału, panie żydzie! – zawołał. – Dobrobyt! Dobrobyt!

Szymon Baruch nie odpowiedział, tylko odwrócił się gwałtownie i w tej samej chwili dostrzegł drugiego chłopaka, o bezmyślnej twarzy, opartego dotąd o murek po drugiej stronie placu, a teraz biegnącego w jego stronę z wyciągniętą przed siebie ręką. Był to potężny dryblas o gęstych, wyblakłych jak pasza dla osłów włosach i zwierzęcej grzywie, która niemal całkiem zasłaniała mu czoło. Ubrany w strzępy odzienia, niezdarnie poruszał krótkimi mocnymi nogami, przechylając krępy tułów z boku na bok. Ramiona miał krótkie, nieproporcjonalne. Kupiec pomyślał nawet, że przypomina gigantycznego karła, lecz jeden rzut oka wystarczył, by rozpoznać w nim szaleńca. Upewnił się co do tego, kiedy olbrzym, mrużąc powieki, jakby obawiał się uderzenia, odezwał się gardłowym, pozbawionym odcieni głosem, w przedziwnym języku, w którym sylaby walczyły z sobą nawzajem.

– Daj grosik, panie… Miejże dobroć dać grosik jałmużny, panie czcigodny.

– Zejdź mi z drogi! – odpowiedział pośpiesznie kupiec, machając dłonią, jakby chciał odgonić muchę.

Wystraszony wielkolud zakrył twarz, ale nie wykonał polecenia.

– Grosik, najczcigodniejszy panie… – powtórzył. – Zaledwie jeden grosik.

Po czym przed fasadą kościoła Sant’Angelo z przesadną gorliwością chwycił Szymona za ramię.

– Zabieraj te brudne łapy! – zagrzmiał kupiec, odwróciwszy się. Próbował ukryć strach, który ściskał go za gardło.

Zza rogu świątyni wybiegł mniej więcej szesnastoletni, niezdarny i chudy chłopak o ciemnej skórze i włosach czarnych jak smoła, w przekrzywionym żółtym berecie na głowie. Potknął się i wpadł na mężczyznę, przytrzymując się go, żeby nie upaść.

– Wybaczcie, panie – przeprosił pośpiesznie. Zauważając żółty beret, dodał: – Szalom alejchem!

Pochylił głowę na znak szacunku.

– Alejchem szalom – odparł odruchowo Szymon Baruch, z jednej strony uspokojony widokiem współwyznawcy, z drugiej wciąż zdenerwowany, jako że nie udało mu się uwolnić z uchwytu szaleńca.

– Nie, najpierwej spotkałeś mnie! – zaprotestował poczerwieniały ze złości olbrzym, zwracając się do młodego żyda. – Dobry pan mnie obdarzy jałmużną! – Wciąż trzymając kupca za ramię, odepchnął chłopaka w żółtej czapce. – Idź sobie!

– Zostaw mnie, obrzydliwcze! – wykrzyknął Szymon z nutą lęku w głosie.

– Zostaw go! – zawołał chłopak, odważnie stając naprzeciwko olbrzyma, który zgiął go wpół jednym uderzeniem w brzuch.

Młodzieniec nie miał zamiaru się poddawać. Rzucił się na napastnika i uderzył go w twarz.

Olbrzym wydał z siebie gardłowy, niemal niedźwiedzi ryk. Puścił kupca i z wściekłością natarł na chłopaka. Podrzucił go, a następnie popchnął prosto na Barucha.

Obaj żydzi wylądowali na ziemi.

Strażnicy, którzy początkowo zbliżyli się, by przerwać bójkę, roześmiali się na widok dwóch mężczyzn w żółtych beretach, którzy leżeli w błocie, jakby z sobą walczyli. Śmiechem zanosiły się również handlujące rybami kobiety, biorąc się pod boki i falując biustami. Śmiali się też przedstawiciel wielkiego wezyra i dwaj bruneci z białą bronią. Albańscy żonglerzy przestali podrzucać swoje piłeczki, a hiszpańscy żołnierze nie zwolnili wprawdzie kroku, lecz zawrócili, by nie przegapić przedstawienia. Zatrzymali się nawet uczeni mężowie.

– Zabij ich! – krzyknął chłopak, który rzucał kamienie kozie, zachęcając szaleńca.

Galernicy wybuchnęli śmiechem.

– Pokaż im! – zawołał jeden do olbrzyma. – Sprzedaj im parę kopniaków!

Wariat kopnął w brzuch młodzika, który właśnie pomagał wstać Baruchowi. Chłopak jęknął. Odwrócił się do kupca z oczami pełnymi strachu.

– Proszę uciekać! – powiedział.

Po czym, wrzeszcząc desperacko, natarł na olbrzyma. Uderzył go raz i drugi i rzucił się do ucieczki.

Szaleniec popędził za nim ku brzegowi Tybru. Pod nogami wielkoluda plątał się żebrak o żółtaczkowej karnacji.

– Gówniany żydek! – wrzeszczał. – Już nie żyjesz, gówniany żydku!

Szymonowi Baruchowi przemknęło przez myśl, że być może powinien pomóc młodszemu bratu w wierze, myśl jednak znikła równie szybko, jak się pojawiła. Tyrania strachu, której poddane było jego życie, wzięła górę. Kupiec uciekł w przeciwną stronę, ku Teatro Marcello.

Handlarki rybami, więźniowie, żołnierze i wszyscy zgromadzeni na Sant’Angelo in Pescheria rechotali, przyglądając się, jak chłopak od kóz i olbrzym gonią młodzieńca w żółtym berecie.

W ogólnym zamieszaniu dziewczyna o alabastrowej skórze, która grzebała pomiędzy odpadkami, wyciągnęła dłoń w stronę wiklinowego kosza stojącego przy krawędzi marmurowej ławy. Chwyciła tyle makreli, ile dała radę, wstrzymując oddech i chowając je do rękawa w obawie przed straganiarkami, po czym oddaliła się w milczeniu.

Tymczasem chłopak w żółtym berecie skręcił za róg. Prześladowcy podążali tuż za nim, nie przestając wykrzykiwać obelg na żydów. Pośrodku ulicy szeroko rozłożył ramiona jakiś pijak na chwiejnych nogach.

– Zatrzymaj się, wstrętny Iskarioto! – wrzasnął w kierunku uciekającego.

Ten przystanął.

– Odpowiedz mi na jedno pytanie – zwrócił się do tamtego. – Jak w skali od jednego do dziesięciu oceniłbyś swoją głupotę?

Pijak stał nieruchomo, z tępym wyrazem twarzy.

Chłopak zdjął z głowy beret i ze śmiechem uderzył go nim po głowie.

– Zamiast się zastanawiać, lepiej się jeszcze trochę napij – poradził. Odłożył beret i zwrócił się do olbrzyma i młodzieńca o żółtawej twarzy, którzy już zdążyli go dogonić. – Ruszajcie się! – rozkazał.

Pijak patrzył, nic nie rozumiejąc.

– Kretyn! – fuknął chłopak od kóz. Splunął na ziemię.

Wszyscy trzej w milczeniu ruszyli przed siebie szybkim krokiem. Skręcili w kolejną ulicę. Uciekający szturchnął olbrzyma łokciem.

– Naucz się lżej mnie bić, idioto! – powiedział.

Zagubiony olbrzym zrobił przestraszoną minę.

– Przepraszam! – załkał.

– A ty naucz się kontrolować tę swoją bestię! – zwrócił się do mniejszego. Zgiął się wpół. – Tym kopniakiem zgniotła mi żołądek. Tuman jeden!

– Przeproś go! – rozkazał mały wariatowi.

– Przepraszam, Mercurio – zaskomlał olbrzym. – Nie wbijaj noża w Ercole. Proszę.

– Nie zasztyletuję cię przecież, kretynie – odparł Mercurio, podnosząc się.

Chłopak od kóz szturchnął olbrzyma.

– Czy kiedyś wreszcie zapamiętasz, że jesteś silny jak słoń? – zapytał.

– Tak, Zolfo. – Pokiwał głową zawstydzony wielkolud. – Ercole idiota.

– Jasne! – mruknął Zolfo. – Zobaczysz, jeszcze się nauczy – powiedział do Mercuria.

W tej samej chwili na placu Sant’Angelo in Pescheria rozległ się wrzask.

– Okradli mnie! Łapać złodzieja! – krzyczał kupiec.

Wśród tłumu, który zorientował się, co się stało, wybuchł śmiech. Zgromadzeni wydawali się jeszcze bardziej rozbawieni niż wcześniej.

– Jestem zrujnowany! Łapać złodzieja! Przeklęci! Bądźcie przeklęci!

Z im większą desperacją krzyczał Szymon Baruch, tym większą wzbudzał wesołość. Zupełnie jak w teatrze.

– Zabieramy się stąd! – powiedział Mercurio.

Pokonali nasyp przed Wyspą Tyberyjską. Gdy schodzili do włazu ukrytego między krzakami jeżyn, dołączyła do nich dziewczyna o miedzianych włosach i alabastrowej skórze.

– Mamy kolację – powiedziała z dumą, pokazując pięć ukradzionych makreli.

– Mamy znacznie więcej, Benedetto – odparł Zolfo.

Mercurio wyciągnął zwiniętą kupcowi sakiewkę pełną monet. Na miękkiej skórze namalowana była czerwona dłoń. Rozwiązał sznurek, ukucnął i wysypał zawartość woreczka na ziemię. W świetle zachodzącego słońca monety rozbłysły niczym iskrzący się żar.

– Są złote! – zawołał Zolfo.

Mercurio przyglądał się łupowi z otwartymi ustami. Przeliczył szybko monety i podzielił: dwie części dla niego, jedna dla pozostałych.

– Ale nas jest troje… – słabo zaprotestował Zolfo.

– Pomysł był mój! – odparł stanowczo Mercurio. – To ja jestem szalbierzem. Gdyby nie ja, złapano by was od razu. – Zerknął na towarzyszy z wyższością. – Jesteście zaledwie moimi pomocnikami. A właściwie to półtora z was pomagiera, bo kretyn jest wart tylko połowę. I do tego jeszcze baba stojąca na czatach! – Włożył monety do woreczka i zawiązał. Wstał, wskazując dłonią na te, które zostały na ziemi. – To wasza dola. Byłem bardziej niż hojny. Jeśli nie pasuje, możecie działać na własny rachunek. – Popatrzył wyzywająco.

– W porządku – powiedziała Benedetta, wytrzymując spojrzenie.

Zolfo schylił się po monety.

– Przynajmniej wiem, kto z waszej trójki jest przywódcą – roześmiał się Mercurio.

– Zjesz z nami rybę? – zapytała Benedetta.

Zolfo popatrzył z nadzieją.

– Nie lubię jadać w towarzystwie – odparł sucho Mercurio. – Jeśli będziecie mi potrzebni, będę wiedział, gdzie was szukać. – Otworzył właz. – I nie mówcie nic Scavamortowi, bo na pewno znajdzie sposób, żeby was okraść.

– Moglibyśmy zostać z tobą… – powiedział Zolfo.

– Plątalibyście się tylko pod nogami. Mnie jest dobrze samemu. A to jest moje miejsce – odparł Mercurio, zamykając za sobą właz i przechodząc do tej części rynsztoka, która była jego domem.

2

Kiedy usłyszał chlupot błota pod nogami oddalających się w milczeniu towarzyszy, zagłębił się w kryjówce i podążył na czworakach przez ciasny, niski tunel o śliskim dnie. Drobną kamienną kostkę pokrywały śliskie glony. Mercurio poczuł pod palcami dobrze znaną gładką płytę, więc wstał i odchylił głowę w lewo, wiedząc, że w sklepieniu jest wypukłość, którą należy ominąć.

Na dół nie docierał zgiełk Świętego Miasta. Wszystko tutaj było ciszą. Gęstą, przerywaną jedynie przez nieustanne kapanie wody i pośpieszne dreptanie szczurów. Mercurio poczuł w duszy pustkę i dziwny chłód. Zawrócił do włazu, by zaprosić towarzyszy na wspólny nocleg, lecz Benedetty, Zolfa i Ercolego nie było już widać. Jesteś dumnym kretynem, pomyślał. Odwrócił się i ponownie ruszył kanałem o sklepieniu z tufu, co dziesięć kroków mijając kamienne filary. Środkiem leniwie płynęła rzeka ścieków. Za trzecim filarem Mercurio przecisnął się przez wąską szczelinę. Wyjął z kieszeni krzemień, skrzesał ogień i zapalił wciśniętą w skalny mur pochodnię.

Usmołowane szmaty rozbłysły drżącym płomieniem, rozświetlając kwadratowe pomieszczenie, wysokie na więcej niż pręt[1]. Pośrodku tej przestrzeni wznosiło się chybotliwe, niezbyt stabilne i długie na dwa kroki rusztowanie, zrobione z czterech pali i poprzecznych desek. Na jego szczycie, na palecie pod dwiema skradzionymi z wiejskiej stajni derkami z wyhaftowanym papieskim herbem, znajdowała się sypialnia Mercuria, chroniąca go przed wilgocią. Jedną stronę tej konstrukcji przysłaniało ciężkie, porwane w kilku miejscach płótno, które mogło być kiedyś żaglem.

Mercurio podciągnął się na pryczę, umieszczając pochodnię w dziurze, którą wyżłobił w skale ostrzem. Otworzył skradzioną kupcowi sakiewkę i wysypał monety na drewniane deski. Patrzył, jak błyszczą. Przeliczył ponownie. Dwadzieścia cztery sztuki złota. Fortuna!

Radość nie trwała długo, bo w uszach Mercuria zabrzmiało nagle przekleństwo okradzionego. A jeśli czeka mnie nieszczęście?, przeraził się chłopak. Ludzie mówią, że żydzi zawierają pakty z diabłem, że są czarownikami. Mercurio przeżegnał się, zerkając na czerwoną dłoń namalowaną na skórzanym woreczku. Rysunek go niepokoił, więc wyrzucił sakiewkę i zastąpił ją inną. Lżejszą, płócienną.

Ze skórzanej torby wyjął kawałek twardego chleba. Otulił się derkami i zaczął przeżuwać kromkę, walcząc z pokusą wyjścia na zewnątrz. Od trzech miesięcy samotność i cisza tunelu dziwnie mu przeszkadzały. Spojrzał w dół, na wilgotne dno ścieku.

– Nie jesteś w niebezpieczeństwie – powiedział na głos.

Żuł chleb jeszcze przez chwilę, a później po raz drugi wychylił się, by spojrzeć na ziemię. Schował się głębiej pod derki.

– Śpij! – nakazał sam sobie.

Nie potrafił. W jego uszach wciąż rozbrzmiewał straszliwy dźwięk sprzed trzech miesięcy, kiedy tunel zalała woda. I piski szczurów, które szukały drogi ucieczki.

Mercurio otworzył szeroko oczy, westchnął i usiadł. Spojrzał w dół. Wody nie było. Nie zalewała kanału. Ale o tym chłopak już wiedział. Minął rok, odkąd uciekł od Scavamorta, a wciąż nie przyzwyczaił się do samotności. I nie umiał się do tego przyznać.

– Mercurio… – usłyszał. A potem jeszcze: – Mercurio? Jesteś tam?

Zeskoczył z pryczy z pochodnią w dłoni. Wyjrzał z kryjówki i zobaczył Benedettę, Zolfa i Ercolego.

– Czego chcecie? Kazałem wam sobie pójść – powiedział szorstko.

Nie potrafił się przyznać, że cieszy go ich widok. Nie umiał wypowiadać pewnych słów.

– W karczmie de’ Poeti… – zaczęła Benedetta ze łzami w oczach. – Oberżysta…

– …ukradł nam złotą monetę! – dokończył Zolfo.

– Nie interesuje mnie to! – warknął Mercurio, machnąwszy im pochodnią przed nosem.

– Podarowaliśmy nasze ryby żebrakom – ciągnęła Benedetta. – Bo chcieliśmy najeść się jak bogacze. Poszłam więc do karczmy i zamówiłam wszystko, co mieli najlepszego, a oberżysta… On zapytał mnie, czy mam czym zapłacić. Pokazałam mu jedną ze złotych monet, a on zgryzł ją w zębach, żeby sprawdzić, czy jest prawdziwa. A potem powiedział: „Jest moja. Możesz zawołać strażników Jego Świątobliwości, jeśli sobie życzysz, o ile oczywiście potrafisz wytłumaczyć, skąd ją wzięłaś. Na milę śmierdzisz złodziejką. Znikaj!”. Odchodząc, słyszałam jego śmiech.

– Przeklęty złodziej! – zawołał Zolfo.

Mercurio popatrzył na całą trójkę.

– A czego chcecie ode mnie?

Benedetta wydawała się zaskoczona.

– Ja… – zaczęła.

– My… – wymamrotał Zolfo.

Mercurio milczał.

– Pomóż nam – powiedziała Benedetta.

– Tak, pomóż – powtórzył Zolfo.

– A niby dlaczego miałbym to zrobić? – zapytał Mercurio.

Wspólnicy opuścili wzrok. Na chwilę zapadła cisza.

– Chodźmy – powiedziała wreszcie Benedetta. – Pomyliliśmy się.

Mercurio patrzył bez słowa. Wyglądali jak trzy bezpańskie psy, które widywał nocami, wałęsające się po ulicach Rzymu. Skóra i kości, jeżące się na każdy szmer i uciekające przed każdym cieniem. I tak jak psy, obnażali zęby w nadziei, że ktoś pomyli ich z dzikimi zwierzętami, szczerzącymi się w obawie przed kamieniem. Mercurio wiedział, co czują. On czuł się tak samo.

– Zaczekajcie – powiedział, kiedy cała trójka odwracała się, by odejść. – Ten oberżysta, który ukradł wam złotą monetę, to kto?

– A co cię to obchodzi? – zapytała Benedetta.

Mercurio uśmiechnął się. Być może znalazł jednak sposób, żeby ich zatrzymać. Żeby okiełznać własną dumę.

– Mnie nic. Ale byłoby wesoło, gdyby udało nam się wsadzić mu ją w rzyć.

– Musimy się nad tym zastanowić – odparła Benedetta.

– Chodźcie – powiedział Mercurio, wślizgując się do kryjówki. – Ale żeby było jasne: pomogę wam odebrać monetę, a potem każde z nas pójdzie własną drogą.

– Cieszę się, że to mówisz – odparowała Benedetta. – Bo wizja kolejnego bachora, którym musiałabym się zaopiekować, wcale mi się nie podoba.

Mercurio roześmiał się.

– Panie przodem. – Wskazał na szczelinę.

Jego towarzysze weszli do środka i na widok rusztowania szeroko otworzyli usta ze zdziwienia.

– Co się kryje za tym płótnem? – zapytał Zolfo.

– Zajmij się swoimi sprawami – odparł Mercurio, podciągając się na pryczę. – Pamiętajcie, to moja kryjówka.

– To ściek. Śmierdzi gównem. Możesz zachować go dla siebie. Kto by chciał mieszkać w rynsztoku? – mruknęła Benedetta, idąc w jego ślady.

– Ja – odparł.

– Jak dla mnie, możesz się w nim utopić – odpaliła.

– Nigdy więcej nie mów takich rzeczy! – warknął wściekle Mercurio, przeszywając ją wzrokiem.

Dziewczyna cofnęła się o krok. Rusztowanie zadrżało. Wszyscy ucichli.

– To był głupi pomysł – mruknął uspokojony już Mercurio. Wszedł pod jedną z derek, drugą rzuciwszy pozostałym. – Podzielcie się, nic innego nie ma. I nie przysuwajcie się do mnie.

Benedetta ułożyła na pryczy siano. Zaczekała, aż Ercole i Zolfo się położą, po czym do nich dołączyła.

– Nie zgasisz pochodni? – zapytała Mercuria.

– Nie.

– Boisz się ciemności? – roześmiała się.

Mercurio nie odpowiedział.

– Ercole nie boi się ciemności – powiedział olbrzym z dziecięcą dumą.

– Cicho bądź! – ofuknął go Zolfo.

Zapadła niezręczna cisza, przerywana trzaskaniem ognia i pośpiesznym stukotem szczurzych pazurów.

– Nienawidzę tych cholernych łapek! – powiedział Mercurio do siebie.

Nikt się nie odezwał.

– Trzy miesiące temu rzeka nagle wezbrała… – kontynuował. Pozostali milczeli uparcie. Jak dla niego mogli nawet spać, nie miało to znaczenia. On po prostu musiał o tym opowiedzieć. Po raz pierwszy. – Gówniana woda z Tybru zalała ściek. Nie wiedziałem, co robić. A ona wzbierała i wzbierała. Wszędzie dokoła były szczury. Pływały i piszczały okropnie. Były ich dziesiątki… Setki.

Mercurio umilkł. Nie mógł złapać oddechu, łzy napływały mu do oczu. Bał się. Jak wtedy. Ale nie da po sobie poznać.

– A potem? – usłyszał głos Benedetty.

Zolfo przytulił się do Ercole.

– Szczury podążały ku miejscu, z którego wpływała woda. – Podjął słabym głosem Mercurio. – Były obrzydliwe, nigdy nie widziałem ich tak wielu. Poszedłem w przeciwnym kierunku, ku najohydniejszym odgałęzieniom kanału. A tam spotkałem nieszczęśnika, pijaka. Znałem go, bo okradałem go za każdym razem, kiedy się upijał. A on… On chwycił mnie za kurtkę i krzyknął, że powinienem iść za szczurami. „One”, mówił, „one wiedzą, dokąd iść. Płyń razem z nimi”. Nie wiem, dlaczego go posłuchałem, przecież to był tylko cholerny pijak. „Płyń za szczurami!”, wrzasnął. I wtedy, chociaż się brzydziłem, popłynąłem. Niektóre wchodziły mi na plecy, na głowę. I wydawały te swoje obrzydliwe dźwięki…

Benedetta zadrżała, Zolfo mocniej wtulił się w olbrzyma.

– A potem woda zalała wszystko i szczury potonęły. Nic nie widziałem, ale kiedy płynąłem pod wodą, czułem je. Wyczuwałem je dłońmi. Wydawało się, że wybuchną mi płuca. – Mercurio dyszał jak ktoś, kto chce złapać oddech. – Dotarłem do włazu, otworzyłem go i wydostałem się na powierzchnię. Dopłynąłem do brzegu razem ze szczurami i pozostałem tam, czekając na pijaka. Chciałem mu podziękować. Było mi przykro, że ukradłem mu tyle rzeczy, nieszczęśnikowi, który… No cóż, uratował mi życie. Czekałem przez cały dzień, ale się nie pojawił. A tydzień później, kiedy woda opadła, wróciłem. Szukając moich gratów, skręciłem na wschód, w odgałęzienie tunelu.

Mercurio umilkł.

– I on tam był – podjął jeszcze ciszej. – Nie popłynął za szczurami, bo pewnie nie umiał pływać. Został w kanale. Poszedł tam, gdzie ja chciałem pójść, zanim go spotkałem. Był spuchnięty, jego język miał fioletowy kolor. Oczy były otwarte i czerwone, przypominały szkło. Dłonie ściskały kratę włazu, który się nie otworzył.

Ciszy nie zakłócał nawet pojedynczy oddech.

Nie, opowieść się nie skończyła. Mercurio musiał dodać coś jeszcze. Opisać obraz, który go nękał. Odetchnął głęboko.

– Szczury też wracały. I były głodne…

Milczenie przerwał wielkolud.

– Teraz Ercole boi się ciemności – powiedział.

1 Historyczna jednostka miary (przyp. tłum.).

3

Dostępne w pełnej wersji

CZĘŚĆ DRUGA

Wenecja – Mestre – Rimini

Dostępne w pełnej wersji

CZĘŚĆ TRZECIA

Wenecja – Mestre

Dostępne w pełnej wersji

Spis treści

CZĘŚĆ PIERWSZA

1

2

3

CZĘŚĆ DRUGA

CZĘŚĆ TRZECIA