Spis treści

Karta redakcyjna

Różowo mi

Opieka redakcyjna serii: ANITA KASPEREK

Redakcja: WIESŁAWA GROCHOLA

Korekta: DOROTA TRZASKA, BARBARA BOROWSKA

Projekt graficzny serii: MAREK WAJDA

Zdjęcie autorki na okładce: ROBERT WOLAŃSKI

Skład i łamanie: Scriptorium „TEXTURA”

Redakcja techniczna: BOŻENA KORBUT

© Copyright by Katarzyna Grochola
© Copyright for this edition by Wydawnictwo Literackie, 2010

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-05652-3

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
tel. (+48 12) 619 27 70
fax. (+48 12) 430 00 96
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Różowo mi

– I on powiedział, że chodzi mu o ui, pojmujesz?

– Jakie uj?

Słowo daję, człowiek schowa się przed rodziną, żeby zająć się sprawami, którymi zajmować się powinien, ale wszędzie go dosięgną. Tosia wparowała do mnie do pokoju, choć zapowiedziałam, żeby mi nie przeszkadzać.

– No, mamo, no! UI, czyli uczciwość intelektualną!

– A co to jest? – zdumiałam się.

Owszem, moralność socjalistyczna – to zrozumiałe. Ale uczciwość intelektualna?

– No właśnie. Na pierwszych zajęciach powiedział nam, że głównie rozchodzi się o to, że nie ściągamy i że nie zdajemy sobie, z grubsza rzecz biorąc, sprawy z tego, co czeka tych, którzy ściągają. Ale rozumiesz, to było dawno temu.

– Tosia! – jęknęłam.

R o z c h o d z i  s i ę  o  t o! Rok po maturze, choć zdanej z niejakimi trudnościami, i prawie po pierwszym roku Wyjątkowej i Najlepszej Licencjackiej Szkoły Językowej. R o z c h o d z i  s i ę  o  t o! Nic dziwnego, że Tosi studia nie odpowiadają. Nie wiem tylko, dlaczego od dwóch tygodni. I od dwóch tygodni przy każdej okazji karmi mnie kwiatkami z Wyjątkowej i Najlepszej Licencjackiej Szkoły Językowej. Bo musi ją zmienić, z wielu powodów, w ogóle sobie, mamo, nie zdajesz sprawy! Bo daleko, bo nie spełnia jej oczekiwań, bo pan od gramatyki opisowej w ogóle nie powinien uczyć, a pani od gramatyki praktycznej jest prawie w jej wieku i cóż ona może, mamo, wiedzieć o gramatyce? A oto następny powód: UI.

– Co „Tosia”? Mamo! Przecież cytuję! „Rozchodzi się o to” to jego słowa!

A może rozchodzi się o to, że moja córka jednak ma rację?

– I ponadto on sprawdzał listę na wykładach!

– To zakazane?

– Nie, ale wykłady są do-bro-wol-ne. A do-bro-wol-ne – Tosia skandowała – to znaczy, że się nie musi! A on puszczał w obieg kartkę i zbierał autografy. A po każdym teście śledztwo, gdzie kto siedział, koło kogo. I porównywał z tą listą puszczoną w obieg. Rozumiesz: czy Kowalski koło Nowaka.

Nie rozumiałam. Chciałam się zająć rzeczami ważnymi i nie obchodziło mnie to, gdzie kto siedzi na wykładach w Wyjątkowej i Najlepszej Licencjackiej Szkole Językowej, na które moja córka – jeszcze! – chodzi.

– A po co? – spytałam wobec tego, żeby jak najszybciej zakończyć dyskusję o panu od gramatyki.

Tosia wisiała na klamce i była o krok od wyjścia z mojego pokoju.

– O rany! No jak to po co? Sprawdzał, kto ma takie same błędy. Potem porównywał z kartką i kasował ludzi, że niby od siebie ściągali, czyli uczciwość intelektualna, jego zdaniem, była zachwiana! Jakbyśmy nic nie umieli!

– No i...? – zawiesiłam głos. Znałam Tosię.

– A wiesz, po co mu te nasze autografy na wykładach były potrzebne? No?

– Nie wiem – powiedziałam zrezygnowana.

– Bo on nasze prace dał do grafologa. Rozumiesz, bo czasami się tak zdarza, że jak czegoś nie umiesz, to idzie na egzamin koleżanka, rozumiesz, w zastępstwie.

– Jaka koleżanka? – zakręciło mi się w głowie od natłoku informacji.

– Albo kolega, mamo, no! Tak niektórzy robią! Taka, co umie lepiej niż ty!

– Tośka! – zdenerwowałam się. – Tylko mi nie mów, że ty...

– No co ty, mamo! Ja w życiu! Żeby nie powiedzieć nigdy w życiu – zachichotała. – Ja ci tylko opowiadam, że sprawdził te prace grafolog i się okazało, że praca kolesia to pismo koleżanki! I on, to znaczy pan od gramatyki opisowej, poprosił grzecznie, żeby osobnik, który zmienił w ciągu paru godzin płeć, się skontaktował i ujawnił, to reperkusje będą mniejsze. Ale koleś się nie ujawnił i nie skontaktował, tylko się zapadł pod ziemię, i pan się teraz na nas mści.

– Tosia, ale dlaczego ty podważasz autorytet nauczyciela akademickiego, który...

– Mamo! Bo co to są za metody? Nie czujesz tego? Toż on zbiera autografy i twarz ma pełną uczciwości intelektualnej, a sam stosuje stalinowskie metody! To o taką Polskę walczyliśmy? I ja mam w tym wszystkim tkwić? Tego chcesz dla swojego dziecka? To ma być uczciwe? Porozmawiam z Adamem, on mnie rozumie. – Tosia zamknęła za sobą drzwi z niejakim hukiem.

Nie przypominam sobie, żeby walczyła o jakąkolwiek Polskę. Ale to rzeczywiście przechodzi ludzkie pojęcie. Z tupotem Tosi po schodach.

Nie mam, po prostu nie mam szans, żeby nie zajmować się tymi sprawami, którymi zajmować się nie powinnam! Chcę odpocząć! Ratunku! Ja nie wiem, za co mnie to wszystko spotyka. Jakie wszystko, nie wiem, ale gdybym się zastanowiła, tobym coś znalazła. Nie narzekam przecież na rząd, nie oglądam telewizji, nie denerwuję się, co będzie w jakimkolwiek odcinku czegokolwiek odcinkowego.

Pragnę tylko spokoju i harmonii.

No i podwyżki.

Urlop też mi się należy.

Podróż gdzieś daleko.

I sweter bym chciała mieć, podobny do tego, jaki widziałam na Marszałkowskiej, z prawej strony na wystawie sobie wisiał, i buty, takie same, jakie kupiła Nieletnia. Tylko żeby nie były wiązane, lecz na rzepy. Naczelny mógłby też trochę odpuścić, jeśli już jesteśmy przy marzeniach. Mógłby tyle nie wymagać, bo nas swoim zapałem do pracy spali na popiół.

I chciałabym, żeby Borys nie przynosił już żywych zwierząt do domu. Dwa tygodnie temu znalazł kotka. Dwaj jego bracia, plaskaci, leżeli wgnieceni w drogę, bez ducha, a ostatnie żywe szare maleństwo przeszło przez siatkę i Borys go przyniósł na werandę. Oczywiście kotek został. Tośka z obrzydzeniem odsunęła psa, który zawarczał, podniosła kotka i powiedziała:

– Mamo, no przecież go nie wyrzucisz, jeśli go sobie pies przysposobił. Zresztą on całym swoim jestestwem mówi: przytul mnie.

Oczywiście kotek został.

Więc od dwóch tygodni, jakby nie dosyć było rozmów o przyszłości Tosi, która pomyliła się w wyborze szkoły wyższej

– mamo, każdemu to się może zdarzyć

– mamo, przecież życie przede mną, jeden błąd nie powinien kłaść się cieniem na mojej przyszłości

– mamo, sama mówiłaś, że człowiek nie może być zdeterminowany – mam dodatkowego kota, który nazywa się Przytul.

To jest absolutnie ostatnie zwierzę w tym domu. Nie chcę więcej zwierząt, chcę wyjazdu w podróż poślubną, gdzieś daleko od zwierząt. Należy mi się. Jestem w tym wieku, kiedy dojrzała kobieta może zacząć się cieszyć tym, co ważne, czyli seksem. Jeśli ta dojrzała kobieta ma odchowane potomstwo, które ja mam, choć w liczbie pojedynczej, można przypuszczać, że jedynym jej problemem jest realizacja własnych skrywanych pieczołowicie pragnień. Dlaczego skrywanych? Bo o seksie w naszym kraju mogą mówić tylko nastolatki, a nie kobiety dojrzałe. Kobiety dojrzałe mogą o tym pomyśleć w tajemnicy przed własnymi dziećmi i, rzecz jasna, rodzicami.

No, może gdzieś w świecie jakimś cywilizowanym inaczej to wygląda, ale nie w mojej rodzinie.

Właśnie zabrałam się do realizacji skrywanych pieczołowicie planów, to znaczy siadłam sobie wygodnie w pokoju, zamknęłam drzwi, żeby mi nikt nie przeszkadzał. Gorąca herbatka parowała sobie przy komputerze, włączonym, a jakże, i już-już miałam pomyśleć o tym, jak się zabrać do realizacji wyżej wymienionych, gdy, oczywiście, przeczytam zaległe bardzo pożyteczne pisemka, które ukryłam przed Tosią, żeby jej nie zaśmiecały mózgu, a z których mogłam się nareszcie dowiedzieć, czy to prawda, że Brad Pitt rezygnuje ze swojej żony na rzecz byłej żony zupełnie innego męża, kiedy zadzwoniła Moja Mama.

– Kochanie, nie przeszkadzam ci, prawda? – spytała głosem zranionego jagniątka.

– Nie – potwierdziłam ochoczo.

– To znaczy przeszkadzam? – Dociekliwość Mojej Mamy była zawsze porażająca.

– Nie – powiedziałam zgodnie z prawdą.

– No bo taki masz dziwny głos. Bądź ze mną szczera. Mogę zadzwonić później.

– Mamo, przecież mówię, że nie.

– Ale zapytałam, czy ci nie przeszkadzam, i ty zaprzeczyłaś. A podwójne przeczenie jest twierdzeniem.

– Mówiąc nie, potwierdziłam, że mi nie przeszkadzasz.

– Ale jesteś jakaś taka zniecierpliwiona...

– Mamo, o co chodzi? – zirytowałam się.

– No właśnie. Tak myślałam – weszła mi Moja Mama w słowo. – Dlaczego nie jesteś ze mną szczera?

– Ja?

– Przecież mogłaś od razu powiedzieć, że jesteś zajęta.

– Nie jestem zajęta! – krzyknęłam w słuchawkę.

– Widzę, że nie jesteś w nastroju, żeby z własną matką zamienić parę słów.

– Ależ jestem – jęknęłam.

– No, oddzwoń, jak będziesz miała ochotę. Pa.

I sygnał ciągły.

Popatrzyłam przez okno i nie miałam ochoty. Nawet najmniejszej, malusieńkiej, nawet niezauważalnej, nic. Wobec tego wzięłam pięć głębokich oddechów przeponiastych i oddzwoniłam.

– Kochanie, ty w swoim wieku powinnaś brać hormony – powiedziała na wstępie Moja Mama. – Co myślisz o różowej sukni ślubnej?

Boże mój jedyny! Moja ręka omal nie upuściła słuchawki, a resztę mnie sparaliżowało! Różowa suknia ślubna! W tym wieku! Najgorszy koszmar, jaki tylko sobie można wymarzyć! Jak z kiepskiej powieści amerykańskiej albo jak Barbara Cartland. Albo dwa w jednym.

Różowa!

Na świecie jest niezliczone mnóstwo kolorów, mój brat może wymienić jedenaście odcieni żółci, a Moja Mama myśli o różowym! Dlaczego nie wpadł jej do głowy czarny? Byłoby przynajmniej oryginalnie. Ale róż? Wszyscy się będą ze mnie śmiali. Nie, nie, i jeszcze raz nie.

Wypadłam z pokoju i pobiegłam na górę do Tosi.

– Pukaj! – wrzasnęło moje jedyne już nie dziecko, ale zawsze córka.

– Babcia myśli o różowej sukni ślubnej!

– No chyba żartujesz! – Tosia poderwała się z fotela, gdzie miziała się z Potemem.

Potem wylądował na podłodze, zamruczał niezadowolony i wygiął grzbiet nieprzychylnie.

– Mamo, zrób coś!

Nie miałam pojęcia, co mogę zrobić. Najlepszym i jedynym sposobem na zrobienie czegoś było oczywiście zrobienie rodzinnego obiadu, zaproszenie Agnieszki z Grześkiem i ich dziećmi, rodziców i wybicie mamie z głowy koloru różowego.

A poza tym ja zawsze marzyłam o czymś w rodzaju écru! Cudownym ciepłym kolorze zgaszonej kawy z mlekiem z dodatkiem odrobiny słońca, w którym każdej, ale to każdej kobiecie jest do twarzy, z wyjątkiem Joli, oczywiście. Która i tak we wszystkim wygląda dobrze, nic jej nie zaszkodzi, niestety. A poza tym to nie o ślub Joli chodzi! Niech się męczy z Eksiem do końca życia!

Telefon Agnieszki był zajęty. Dlaczego zawsze, ale to zawsze, kiedy dzwonię do Agnieszki, jest zajęty? Oto jedna z tajemnic wszechświata. Odłożyłam słuchawkę, która natychmiast zabrzęczała.

– Tato?

– No, kochanie, chciałem ci tylko powiedzieć – zaczął Mój Ojciec głosem niezwykle poważnym – żebyś...

Wiedziałam, o co chodzi, Moja Mama już go przekabaciła. Już stracił resztki zdrowego rozsądku. Już nie spojrzy na mnie obiektywnie, tylko jej oczami. Już wszystko, co Moja Mama zaplanowała, będzie jego planem, jej opinia jego opinią, a ja znowu zostanę sama ze swoim marzeniem o kolorze écru! O cudnej sukni ślubnej w kolorze écru! Nie różowym! Więc wpadłam mu w słowo:

– Tatusiu, przyjdziecie na obiad w niedzielę?

– Ale ja ci tylko chciałem powiedzieć, żebyś nie była dla matki taka ostra. Jeśli uważasz, że nie ma racji...

– Mama ma zawsze rację – przerwałam kąśliwie. – O czwartej. Zrobię pysznego indyka i wtedy sobie pogadamy.

– Pogadacie, ja nie mam zamiaru się wtrącać. Mnie jest wszystko jedno, czy to będzie różowy, czy écru, ale na twoim miejscu byłbym bardziej...

– Wiem, ale to ja jestem na swoim miejscu, a nie ty.

– Judyta – Mój Ojciec zawiesił głos – czy ty przypadkiem nie powinnaś brać hormonów? Ja na twoim miejscu poszedłbym do ginekologa.

To naprawdę przechodzi ludzkie pojęcie!

Wykręciłam ponownie numer Agnieszki. Przerywany sygnał oznajmiał, że Agnieszka z kim innym omawia najważniejsze życiowe sprawy. Odłożyłam słuchawkę. Wzięłam głęboki oddech. Zadzwoniło. Poderwałam słuchawkę z widełek. Agnieszka ma telefon, który ją informuje o tym, kto do niej dzwonił, nareszcie była uprzejma oddzwonić!

– Mój ojciec chce iść do ginekologa, a moja matka marzy o różowej sukni ślubnej – jęknęłam Agnieszce w słuchawkę.

Po drugiej stronie milczało. Przez chwilę. A potem usłyszałam niepewny głos Naczelnego:

– Pani Judyto? To ja może zadzwonię później... – I rozłączył się, zanim zdążyłam powiedzieć „pomyłka”.

– Dzwoniłaś? – głos Agnieszki brzmiał beztrosko.

Tak to jest z rodziną. Wszystko ci się wali na głowę, ale nikt tego nie rozumie, nie ma odrobiny współczucia, nie ma empatii, która jest wszechobecna na filmach amerykańskich zawsze, przynajmniej jeden bohater jest jej pełen.

– Przed chwilą powiedziałam Naczelnemu, że mój ojciec chce iść do ginekologa, mój pies rodzaju męskiego jest ssany przez kota rodzaju męskiego, a moja matka marzy o różowej sukni ślubnej! – powiedziałam jednym tchem.

– Jezus Maria! Różowa? Musisz coś z tym zrobić! – głos Agnieszki przestał brzmieć beztrosko. – Wszystko, tylko nie różowa! To zepsuje całą uroczystość!

Też byłam tego zdania. Od początku. A jednak na Agnieszkę można było liczyć. Umówiłyśmy się, że przyjdą w niedzielę i wspólnie popracujemy nad różem. Odetchnęłam z ulgą. Teraz miałam upragniony spokój, choć herbatka przestała mile parować.

Ale właśnie zawarczał samochód i okazało się, że Adam wrócił z radia.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki
na www.wydawnictwoliterackie.pl