Copyright © Magdalena Giedrojć, 2012

Projekt okładki

Luiza Kosmólska

Zdjęcie na okładce

Design Pics/Diomedia

Redaktor prowadzący

Anna Derengowska

Redakcja

Ewa Charitonow

Korekta

Jolanta Kucharska

ISBN 978–83–7961–708–1

Warszawa 2012

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02–697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

Świat oglądany przez okno tylko trochę różnił się od tego, który widywała kiedyś, gdy jeszcze wychodziła z domu, ale to „trochę” stanowiło podstawową różnicę. Może przez okienną ramę, nadającą krajobrazowi pocztówkową nierealność, tak daleką od szumiących drzew i wędrujących w trawie mrówek? Może przez odległość? Czwarte piętro sprawiało, że nic tu nie było na wyciągnięcie ręki. Wyjście na balkon eliminowało wprawdzie białą obwódkę framugi, dawało nawet złudzenie spotkania z wiatrem, nie zmniejszało jednak dystansu.

– Nie zapomnij o telefonie do Agnieszki – powiedziała matka, przystając na chwilę przy Beacie. – Ma dzisiaj urodziny. Na pewno będzie jej miło, jak zadzwonisz.

Odruchowo pogłaskała córkę po głowie, ale jej myśli mknęły już w stronę powiększających się o tej porze korków. Spoglądając na zegar, zastanawiała się, ile czasu straci, zanim dotrze do pracy. W piątki, gdy tłok na ulicach był mniejszy, przysiadała jeszcze chwilę przy córce, by porozmawiać o planach na nadchodzący dzień, dziś jednak była środa, a tego dnia jezdnie zdawały się znikać pod sznurami samochodów.

– Coś z tym trzeba w końcu zrobić… – mruknęła do siebie i wybiegła z domu, zapomniawszy nawet o zwyczajowym całusie, efektownie przesyłanym w stronę okna, przy którym siedziała córka.

Beata usłyszała rytmiczne stukanie matczynych obcasów na schodach, a po chwili przed oknem zaświergotało rozbrajanie alarmu samochodu. Poranek z rodziną dobiegł końca; teraz trzeba było tylko przeżyć kilka godzin bez świadków. Najlepszy i najgorszy czas podczas dnia. Dom wypełniał się ciszą. Nikt nie przeszkadzał w kontemplowaniu niemocy, nikt nie wspierał w rozmaitych próbach zabicia czasu. W telewizji o tej porze nie było nic godnego uwagi, muzyka sama w sobie niczego nie przepajała, książki już dawno przestały prowadzić dialog z czytelnikiem. Pozostawało okno i podglądanie życia na osiedlu. Czwarte piętro dawało dobrą perspektywę i dzięki tej ogromnej dziurce od klucza można było choć na chwilę zanurzyć się w normalności. Wprawdzie odległość od świata z każdym dniem stawała się większa, wciąż jednak pozostawał on w zasięgu wzroku i przynosił ukojenie. Dawał złudzenie, że nic się nie zmieniło. Drzewa nadal rosły, psy niezmiennie biegały po coraz mniej zielonych trawnikach, a dzieci bawiły się, nieświadome małego końca świata w odległym pokoju kilka pięter wyżej.

– Cześć, siostrzyczko. Wszystkiego najlepszego... – Beata zdecydowała się w końcu zadzwonić do jubilatki i zasłużyć na uznanie w oczach rodziny.

Już widziała budyniowate uśmiechy ciotek, które na niedzielnych herbatkach po kościele szepczą: „Kaleka, a taka rodzinna. Dobrze ją Elżbieta wychowała”. Matka będzie udawała, że tego nie słyszy, ale jej serce wypełni się miodem i kilka dni później przeleje swą wdzięczność na tę dobrze wychowaną kalekę, przynosząc jej jakiś zupełnie niepotrzebny prezent. Ostatnio przytargała do domu stos gazet o podróżach, jak gdyby czytanie o słonecznych piaskach miało skutecznie zastąpić osobiste odkrywanie uroków plażowania.

– Dzięki, stara. Miałam nadzieję, że zadzwonisz, ale nie sądziłam, że tak wcześnie.

– Dla ciebie wszystko. Właśnie miałam kwadransik między dwoma spotkaniami służbowymi, a prezes pozwolił mi wyskoczyć z sali konferencyjnej do bufetu. Więc od razu dzwonię.

Tylko z Agnieszką mogła tak pożartować. Wszyscy inni natychmiast wpadali w popłoch i spoglądali na nią tak, jakby nie byli pewni, czy biednej Beatce coś się w głowie nie pomieszało. W końcu tyle godzin w domu, bez kontaktu ze światem i normalnymi ludźmi każdemu mogłoby naruszyć równowagę psychiczną, a ta mała zawsze była jakaś nadwrażliwa.

– Wpadłabym do ciebie, ale zabrakło mi drobnych na bilet. – Dorzuciła jeszcze, zanim jej bohaterstwo zaczęło się niebezpiecznie szybko oddalać, zapełniając miejsce po sobie wewnętrznym szlochem.

– Spoko, siostra. Sama do was wpadnę dziś wieczorem. Całuję cię mocniej niż mocno. Pa.

I po rozmowie. Teraz Agnieszka biegnie prawdopodobnie po korytarzu swojego biurowca na prawdziwe spotkanie z biznesem, a Beacie zostaje przejażdżka do kuchni po szklankę soku. Na szczęście, odkąd ojciec wpadł na pomysł wymontowania w domu progów i zwinięcia dywanów, wszystkie zakamarki mieszkania stały się dostępne dla młodszej córki i nic nie stało już na przeszkodzie w swobodnym opróżnianiu lodówki. Szaleństwo kulinarne rozpisane na dwie zdrowe ręce i cztery całkiem sprawne koła od karety.

*

Pamiętała pierwsze spojrzenie w jego oczy, gdy oprzytomniała, wtedy po wypadku. Jeszcze nie zdążyła się zorientować, że jest w szpitalu, jeszcze nie przypomniała sobie, że zderzyła się z ciężarówką, a już wiedziała, że stało się coś strasznego. Spojrzenie ojca było jak wyrok, choć słowa próbowały ubrać go w kolorowe opakowanie.

– Wszystko w porządku, kochanie – powtarzał. – Wszystko w porządku. Śpij, odpoczywaj. Będzie wspaniale…

Nie miała dość siły, by zahamować ten potok rozhisteryzowanej czułości, więc słuchała z przymkniętymi oczami, próbując sobie przypomnieć, dlaczego nie może się ruszyć. Z każdą chwilą wracało do niej więcej i więcej obrazów z przeszłości, ale ten najważniejszy nie chciał; musiało minąć wiele godzin, zanim w jej pamięci pojawił się pijany kierowca tira. Miał czerwoną koszulę i samochód, z którym nie mogła wygrać. Kiedy jechała na spotkanie z jego tablicą rejestracyjną, zastanawiała się, czy policji powiedzie się identyfikacja. Nie stanęło jej przed oczami całe życie, był tylko lęk o to, czy pochowają ją pod właściwym nazwiskiem.

– Udało się – wymamrotała półprzytomnie, gdy po raz pierwszy zobaczyła nad łóżkiem rodzinę. Zidentyfikowano ją. Będzie miała porządny pogrzeb.

– Tak, córeńko, udało się. Żyjesz – szeptała matka.

No i nie będzie pogrzebu. Szkoda, następnym razem mogą jej nie rozpoznać… A była taka pewna, że trafiła pod dobry adres.

*

Obudził ją zgrzyt klucza w zamku; kolejne samotne przedpołudnie przetrwane. Teraz już pójdzie z górki. Matka narobi zamieszania wokół obiadu, ojciec zacznie opowiadać o swoich studentach, a Piotrek będzie udawał, że śpiewa, ćwicząc najnowszy hiphopowy numer. Najważniejsze, że nie będzie cicho.

– Cześć, sikorko. – Ojciec postawił zakupy na podłodze i podszedł do wózka przywitać się z córką. – Jak minął dzień?

– Fantastycznie – szepnęła Beata, odgarniając włosy z czoła. – Nudziłam się w pięknym stylu.

Kiedy miała lepszy humor, spędzała przedpołudnia przed lustrem. Czasami toczyła ze sobą długie rozmowy, wcielając się w dwie strony dowolnie wymyślonego konfliktu, częściej jednak po prostu ćwiczyła gesty i miny, które najskuteczniej ukrywają prawdę. Osiągnęła prawdziwe mistrzostwo w symulowaniu zadowolenia, a numer z włosami należał do jej ulubionych, w zadziwiający sposób maskował bowiem każdy smutek. Teraz też musiała wypaść przekonująco, bo czujne oko ojca nie dostrzegło fałszu; pocałował ją w czoło i zniknął w kuchni, rozpakowując torby z zakupami. Podjechała do okna. Maj zdążył już zalać zielenią horyzont, a słońce nadawało temu magiczną jasność. Zauważała to zawsze po południu, gdy blaskowi towarzyszyły odgłosy krzątaniny domowników. Rano zieleń stawała się szara, a zamiast światła były tylko cienie.

– Myślałam, że już nigdy nie wysiądę z tego samochodu – narzekała matka, wchodząc do przedpokoju z siatami.

Jeśli Piotrek też zrobił zakupy, to mają jedzenia na trzy lata. A wieczorem ma przyjść tylko Agnieszka, jej siostra o talii osy i apetycie przedszkolaka. Nawet jeśli rodzice wzięli pod uwagę jej aktualnego narzeczonego, zapasy wydawały się mimo wszystko za duże.

– Korki? – Ojciec wychylił się z kuchni, odebrał siatki i zawrócił, nie czekając na odpowiedź żony.

– Wszystkie nieszczęścia świata – marudziła matka, ale nawet z daleka było widać, że ma dobry humor i narzeka jedynie dla zachowania tradycji. – Miałaś dobry dzień, ptaszku, prawda?

Ona również nie zaczekała na odpowiedź i zniknęła z pola widzenia, zanim córka zdążyła w jakikolwiek sposób zareagować na pytanie. Beata przez chwilę zastanawiała się, czy nie odwiedzić oszalałych zakupoholików w kuchni, ale zrezygnowała, gdy dobiegł ją chichot rodziców.

Nie dość, że ogarnięci manią robienia zakupów, to jeszcze zdziecinnieli, przemknęło jej przez głowę, gdy wykręcała wózek tak, by nie tarasował przejścia do stołu. Uśmiechnęła się wyrozumiale i przez chwilę była nawet bliska wielkodusznej akceptacji całego świata, szybko wróciła jednak do bezpiecznej obojętności. Postanowiła nie ingerować w rodzinną szczęśliwość, a z braku innych pomysłów skoncentrowała się na obserwowaniu gry świateł na popołudniowym niebie.

Dokładnie rok temu takie samo przedwieczorne słońce tańczyło we włosach Tomasza, gdy oglądali działkę, na której miał stanąć ich dom. Kupił ją kilka miesięcy wcześniej, po okazyjnej cenie, traktował jak lokatę kapitału. Wkrótce zabrał tam Beatę, by pochwalić się swoją majętnością, jak ją żartobliwie nazywał. Nie tylko nie spodziewał się takiego zachwytu, ale do głowy by mu nie przyszło, że da się uwieść entuzjazmowi dziewczyny i zacznie myśleć o oswojeniu przestrzeni. A im dłużej myślał, tym bardziej nierozerwalne wydawało mu się połączenie jego, ziemi, Beaty… Pewnego dnia przywiózł ją tam i opowiedział o wszystkim, co wymyślił. Nie ofiarował wprawdzie pierścionka, ale wystarczyła liczba mnoga, która nagle zastąpiła dwie pojedyncze. W jednej chwili Beata zobaczyła ich własne królestwo, a Tomasz po raz kolejny pozwolił jej poprowadzić się śladem zachwytu. Pomiędzy owocowymi drzewami znaleźli dość miejsca, by zaplanować salon z kominkiem i ogromnymi drzwiami na taras. Ona projektowała kuchnię, on budował pięterko z sypialnią oraz wielką łazienką, w której znajdzie się miejsce i na wannę, i na kabinę prysznicową, by zapobiec sporom, co jest w domu bardziej potrzebne. Ten dom miał łączyć, nie dzielić, wszystko w nim musiało być doskonale wspólne. Potem oboje ustawiali drewniane fotele wokół murowanego grilla w ogrodzie. Ten dom zbudowali marzeniami, następny miał się rodzić już w prawdziwym świecie. Ale jak najszybciej.

– We wrześniu poproszę twoich rodziców o zgodę na oddanie mi ciebie za żonę, w grudniu weźmiemy ślub, a za rok o tej samej porze będziemy pić herbatę w ogrodzie, patrząc na fundamenty.

– Cały rok?

– Od czegoś trzeba zacząć – mruknął, całując ją w szyję. – Wytrzymaj do września, potem pójdzie już gładko.

W sierpniu spotkała się z tirem.

*

Rodzice nie mieli dla niej czasu tego popołudnia, więc próbowała porozmawiać z bratem, ale Piotrek zamknął się w pokoju i odmówił wpuszczenia Beaty do środka.

– Sorry, siorka, ale zarobiony jestem. Pooglądaj telewizor.

– Telewizję, jeśli już – westchnęła i odjechała spod drzwi.

Zastanawiała się, co ze sobą zrobić. Zawsze mogła wrócić do swojego pokoju, ale to nigdy nie był jej azyl. Czuła się w nim trochę jak w pułapce, z rodzicami za ścianą, z dzieciństwem na wyciągnięcie ręki. Zamknięte drzwi nigdy nie były wystarczającą przeszkodą dla domowników. Wchodzono do niej bez pukania, gdy jako nastolatka roniła pierwsze łzy nad nieszczęśliwą miłością do mrocznego Roberta z III b, pukano wyłącznie dla przyzwoitości, gdy uczyła się do matury, przy okazji obmyślając strategię zwrócenia na siebie uwagi Andrzeja z szóstej ławki, nie czekano na zaproszenie, gdy powtarzała do egzaminów, zastanawiając się nad sensem życia. W tym mieszkaniu nie było stref własnych, tylko przestrzenie mniej lub bardziej czyjeś.

Kiedy po kilku tygodniach leżenia w szpitalu zapadła decyzja o wypisie, matka nawet nie wzięła pod uwagę innego rozwiązania jak powrót Beaty do dziecięcego pokoju w domu rodziców.

– Zamieszkamy razem – powiedziała, poklepując córkę po ramieniu. – Nie będziesz się czuła samotna.

Mieszkanie Beaty wynajęto studentom, a ją samą rodzina wtłoczyła do dziecięcego pokoju, dodając jako bonus dziecinne traktowanie w świecie stworzonym na wzór i podobieństwo przedszkola. Jedyne, co jej zostało z dorosłości, to ze wszech miar atrakcyjne, choć zupełnie niewspółpracujące nogi. I awersja do siedzenia w pokoju, który łapał ją w pułapkę za każdym razem, gdy do niego wjeżdżała. Wróciła więc do salonu i ustawiła wózek w tym samym miejscu, z którego odjechała pięć minut wcześniej. Na szczęście, zanim oddała się kolejnej wymuszonej kontemplacji, do mieszkania wtargnęła Agnieszka. Zamiast siatek z jedzeniem dźwigała album i pudło na kapelusze.

– Oszaleję przez te wasze schody! – marudziła, najpierw cicho, potem coraz głośniej, aby wszyscy domownicy mogli usłyszeć, że już jest i walczy z przeciwnościami losu. – Kto wymyślił, że osoby mieszkające w czteropiętrowych blokach nie potrzebują windy? Cześć wszystkim! Halo, czy ktoś mnie słyszy?!

– No nareszcie, Agniesiu. – Matka wychyliła się z kuchni. – A już myślałam, że postanowiłaś zlekceważyć własne przyjęcie urodzinowe.

– Trzydzieści siedem świeczek na torcie to okazja, której nie mogłabym zaprzepaścić.

Beata w jednej chwili zrozumiała całe to domowe zamieszanie, w jakim, chcąc nie chcąc, biernie uczestniczyła przez całe popołudnie. Pamiętała o wizycie siostry, ale nie spodziewała się rodzinnej fety.

– Marcin nie mógł przyjść, bo jak zwykle pracuje. Podobno nawet niezwykle intensywnie. – Agnieszka nie wydawała się zmartwiona nieobecnością narzeczonego. – Dlatego teraz ja, dla równowagi rzecz jasna, będę się bardzo intensywnie bawić. Kompletne szaleństwo.

Jakoś trudno było sobie wyobrazić, że atrakcyjna rozwódka naprawdę zamierza szaleć przy rodzinnym stole, ale Beata przywykła już do tej domowej ciuciubabki. Wszyscy uparli się wmówić jej, że prawdziwe życie toczy się między oknem a drzwiami wyjściowymi, a wszystko, co dzieje się na zewnątrz, to tylko kiepski film kręcony przez złośliwy tłum statystów, których jedynym celem jest zafałszowanie prawdy.

To się zaczęło w jej drugim życiu, kiedy otworzyła oczy po wypadku. Na początku nie było jeszcze najgorzej: przez cały dzień otaczał ją tłum gości, na szafkach stały ogromne bukiety, a w szufladzie czekały stosy słodyczy, jakby cukier mógł być remedium na ciemną stronę życia. Wtedy jeszcze wszyscy mieli na twarzach prawdę, w ich oczach były strach i niepewność. Wszystko zmieniło się następnego dnia. Najpierw lekarz, uśmiechając się pogodnie, powiedział, że czeka ją wózek, a potem rodzina z takimi samymi uśmiechami orzekła, że nic się nie stało. I to był początek gry w piękny świat. Matka zachowywała się tak, jakby przed każdą wizytą w szpitalu uczyła się nowej afirmacji, ojciec zaczął na uczelni zbierać dowcipy o studentach, Agnieszka uciekała po kawę za każdym razem, gdy jej spojrzenie miękło podejrzanie. Tylko Piotrek czasami był uczciwie pesymistyczny, co zawsze kończyło się kilkudniową przerwą w wizytach.

– Zobacz, jakie śliczne kwiaty! – popiskiwała matka, wieszając na ścianie kiczowaty obrazek w kolorach tęczy. – Tak się wesolutko od razu zrobiło w całej sali, prawda?

Beata kiwała głową, uśmiechała się tępo i pozwalała gościom na ten teatrzyk. Szczerze zaczynało być dopiero w nocy, gdy nikt już się do niej nie uśmiechał, a świat zdejmował komediową maskę i naprawdę był straszny. Nie brała hojnie rozdawanych w szpitalu leków nasennych, aby tych kilka godzin w ciągu doby przeżywać naprawdę. Po niekończącym się spektaklu za dnia w nocy wreszcie mogła być sobą. Niemal perwersyjnie upajała się swoim smutkiem i przerażeniem, ciemnością i ciszą. Bez uwodzicielskich przesłodzeń i przekłamań.

*

Agnieszka pomogła rodzicom nakryć stół, a kiedy wreszcie wszystkie półmiski wkomponowały się między talerze, ze swojego pokoju wyszedł ubrany w marynarkę Piotrek. W pełnym uniesienia milczeniu skłonił się przed siostrą, wręczył jej różę i cmoknął w rękę, po czym rozsiadł się na krześle w oczekiwaniu na oklaski.

– Jestem zazdrosna – zaśmiała się Beata.

– Się doczekasz – wycedził, teatralnym gestem odrzucając grzywkę do tyłu.

W atmosferze ogólnej radości usiedli do stołu, a po szybko zjedzonym obiedzie Agnieszka zdmuchnęła świeczki na torcie. Beata miała wrażenie, że ogląda to rodzinne spotkanie na przyśpieszonych obrotach. Wszyscy się uwijali, zerkali na zegarki, siostra co jakiś czas nerwowo wyglądała przez okno. W końcu zadzwonił domofon i nie sposób było nie zauważyć, że rodzina odetchnęła z ulgą. Jeszcze pół minuty i może będzie wiadomo, o co tym razem chodziło.

– Nareszcie! – Agnieszka wycałowała swojego Marcina i oboje wkroczyli do pokoju z minami kotów, którym udało się znaleźć dziurę z nieuciekającymi myszami. – Możemy zaczynać.

Choć urodziny obchodziła Agnieszka, Beata miała dziwne przeczucie, że zbliżająca się niespodzianka ma związek z kimś innym. Coś jej podpowiadało, że nie będzie się czuła pominięta.

– Córeczko… – zaczęła matka, siadając naprzeciwko młodszej córki, co oznaczało, że intuicja po raz kolejny jej nie zawiodła. – Mamy pewien pomysł.

– Nie do odrzucenia – rzucił szybko brat, uprzedziwszy ewentualne próby dyskusji. Na niego Beata zawsze mogła liczyć, na tę odrobinę prawdy, jakimś cudem przemyconą między pośpiesznie wypowiadanymi frazesami innych.

A potem wszystko potoczyło się gładko. Każdy z członków rodziny wypowiedział swoją kwestię, z wyczuciem zawieszając głos w odpowiednim momencie, by kolejne słowa brzmiały wyraziście. Nie było przerywania w pół zdania, jakby ogłaszanie tej wiadomości zostało porządnie przećwiczone.

– Zrobiliśmy z Marcinem trochę zdjęć domu i okolicy. Zobacz sama, jakie to cudowne miejsce.

Zieleń jak zieleń, ramki na zdjęciach takie same jak futryny w oknach. Ani lepiej, ani gorzej, może tylko więcej wariantów. Nie chciała im jednak robić przykrości, więc dzielnie przebrnęła przez cały album i zdobyła się nawet na kilka zachwytów.

– Wynajęliśmy go do końca wakacji, ale można przedłużyć nawet na zimę, bo dom jest ogrzewany – powiedział ojciec, a matka dorzuciła na jednym wdechu:

– Będzie ci tam wygodnie, córeńko.

– Mnie?!

Dlaczego najgorsze wiadomości zawsze zostawia się na koniec? Przez piętnaście minut opowiadali, jak to zamarzyli sobie wakacje na łonie natury, wylegiwanie się na trawie i trzymanie nóg w strumyku, a dopiero w ostatnim słowie dodali, że to ogólnorodzinna wycieczka.

– Plan jest następujący. – Agnieszka płynnie przeszła do szczegółów technicznych. – W przyszłym tygodniu ja z Marcinem zawozimy cię tam i zostajemy przez kilka dni. Potem przyjeżdża na chwilę mama, a tata dojedzie zaraz po sesji. Rozpisaliśmy grafik do końca września, więc ani przez chwilę nie będziesz sama.

– Wszystko zorganizowane… – mruknęła Beata ze smutną świadomością, że po raz kolejny od wypadku została wykluczona z podejmowania decyzji.

Ktoś wymyślił, reszta przyklasnęła, po czym ogłoszono jej werdykt ludu. Nie jej wolę, ale jej dotyczącą. Uśmiechnęła się z wysiłkiem i postanowiła nie dyskutować. Cokolwiek by powiedziała i tak zostanie to potraktowane jako efekt frustracji, której nie należy brać serio. Mimo wszystko wolała udawać zaskoczoną szczęściem niż brakiem wpływu na swoje życie.

– A tu jeszcze kapelusik na słoneczne kąpiele w ogrodzie – zapiszczała Agnieszka, stawiając na kolanach siostry kolorowe pudło.

Jakby nie dość było wyręczania jej w życiu, rozwiązano za nią kokardę, zdjęto pokrywę i założono na głowę coś przypominającego skrzyżowanie sombrera z rabatką. Po czym wszyscy rzucili się do obcałowywania oniemiałej kaleki.

– Mówiłem, że się doczekasz – zaśmiał się Piotrek, spontanicznie kończąc rodzinne przedstawienie.

*

Wyznaczony termin wyjazdu zbliżał się wielkimi krokami i Beata była już pewna, że nic nie uchroni jej przed wiejską sielanką. Jeszcze na początku, przez kilka pierwszych dni po ogłoszeniu wielkiej rodzinnej wycieczki, miała nadzieję, że uda jej się wycofać, zniechęcając wszystkich do zabierania ze sobą inwalidki. Opowiadała o wiejskich wertepach, które nie sprzyjają wózkom dla niepełnosprawnych, podkreślała trudności aklimatyzacyjne, wspominała, jak to kiedyś była uczulona na wszystko, co latało i gryzło. Rodzice skrzętnie notowali w pamięci każde jej słowo, nie po to jednak, by odwołać wyjazd, lecz by skutecznie rozwiać wszelkie obawy córki. Matka kupiła nowy zestaw walizek i zapakowała do nich leki na wszystkie choroby świata. Przygotowywała ubrania na każdą możliwą pogodę, kupowała kosmetyki o największej liczbie funkcji jednocześnie. Ojciec serwisował wózek, jakby Beata miała nim wyruszyć na rajd Paryż – Dakar. Konsultował każdą śrubkę z kolegami z uczelni, którzy mieli doświadczenie w samodzielnym przygotowywaniu rowerów na letnie rajdy, o pomoc zwrócił się nawet do zaprzyjaźnionego konstruktora maszyn rolniczych. Oboje tak bardzo skoncentrowali się na organizowaniu wyjazdu, że Beacie nie zostało już nic do zrobienia. Jeździła po domu rozczarowana, że nie udało jej się zapobiec eskapadzie, ale i zadowolona z ciszy wokół siebie. Nikt niczego od niej nie chciał, nie musiała grać szczęścia, mogła do woli zanurzać się w kontemplowaniu niemocy.

Piotrek miłosiernie nie reagował na domowe zamieszanie, zajmując się poprawianiem ocen przed nadchodzącym końcem roku. Agnieszka po przyjęciu urodzinowym rozpłynęła się we mgle, raz tylko odpowiedziała na esemesa; tłumaczyła się nawałem obowiązków przed planowanym urlopem. Beata została sama. Jeśli nie liczyć szalejących rodziców.

– Zrobiłaś listę drobiazgów, które chciałabyś ze sobą zabrać? – dopytywała matka, przepakowując szafę córki do walizek.

Od tygodnia podszywała, cerowała, poprawiała guziki i troczki. Beacie zleciła spakowanie książek i płyt. Na wsi nic więcej jej się nie przyda; inna sprawa, że w mieście też nie potrzebowała więcej. Był wprawdzie czas, gdy rodzina próbowała ją zarazić jakimś hobby, wmawiała, że haftowanie jest trendy, a malowanie na szkle to szczyt twórczej oryginalności, ale Beata nie poddała się zbiorowemu naciskowi. Przez ułamek sekundy była gotowa pomóc Piotrkowi w prowadzeniu szkolnej gazetki „Luzak i spółka”, lecz wyczekujące podniecenie w oczach matki szybko wytrąciło ją z przekonania, że będzie to autonomiczna decyzja. Zaczęła się nawet zastanawiać, czy cała ta gazetka nie powstała tylko po to, by kaleka siostra jednego z uczniów mogła zajmować się czymś innym niż wyglądanie przez okno.

– Niewiele bierzesz. – Matka pojawiła się w pokoju w momencie, gdy Beata kończyła zaklejać pudełko. – Zastanów się, czy na pewno nie chcesz nic więcej. Będziesz się czuła swobodniej ze swoimi drobiazgami, a masz jeszcze sporo miejsca w kartonie.

Dla świętego spokoju Beata dorzuciła jeszcze jedna książkę, bez patrzenia nawet, jaki ma tytuł, a pudło zakleiła ostatecznie. Koniec. Jeśli matka chce, by miała na tej wsi więcej kultury, będzie musiała sama ją przywieźć. Na szczęście zadzwonił telefon i kobieta zerwała się do lotu, zostawiając córkę sam na sam ze zbyt małym bagażem. Beata miała nadzieję, że kiedy matka odłoży słuchawkę, zwróci uwagę na gotujący się obiad i wciąż jeszcze niepodszyte mankiety nowej bluzki. Była więc szansa, że ostry dźwięk ostatecznie zakończył dyskusję nad potrzebą zabierania ze sobą w podróż tego, co konieczne, i tego, co zbędne, ale przypominające domowy świat.

*

Z okazji powrotu ze szpitala rodzina wyprawiła jej przyjęcie z balonikami i powitalnym transparentem. Matka dopilnowała, by nie zabrakło gości. Zaprosiła Tomasza, który zdążył już zdobyć serca swoich przyszłych teściów, i choć nie padły jeszcze żadne deklaracje i publiczne wyznania, uważany był za członka rodziny. Nie mogło go zabraknąć w takiej chwili. Jego obecność nie zaskoczyła Beaty, a przynajmniej nie tak bardzo jak pojawienie się dwóch koleżanek. Spotykały się ostatnio dość często, bo Anna i Katarzyna regularnie odwiedzały ją w szpitalu, wciąż jednak nie traktowała tych znajomości przesadnie poważnie. Były dla niej osobami, które wiedzione współczuciem spełniały dobry uczynek wobec ludzkości. Chwilami miała wrażenie, że ich wizyty to kolejna intryga rodziców dla poprawienia nastroju córki optymistycznymi komunikatami ze świata zewnętrznego. Katarzyna przynosiła wszystkie firmowe plotki, a podczas opowiadania wyolbrzymiała je do tego stopnia, że Beata wielokrotnie nie umiała rozpoznać w nich kolegów. Nie zmieniała się w tych opowiadaniach jedynie biurowa dekoracja, bo sama w sobie nie niosła żadnej dramaturgii i była wyłącznie niemym świadkiem coraz to ciekawszych historii z ludźmi w rolach głównych. Anka, wręcz przeciwnie, nadawała pierwszoplanową rangę przedmiotom, ludziom pozwalając jedynie grać rolę malowniczego tła. Trudno się jednak spodziewać czegoś innego po właścicielce galerii sztuki dawnej. Dla niej cały świat zamykał się w ocalałych od zniszczenia świadectwach przeszłości.

– Nareszcie wróciłaś! – powtarzały na zmianę, gdy pojawiła się w drzwiach domu rodzinnego, wniesiona na górę przez wynajętego pielęgniarza. – Wreszcie nadrobimy towarzyskie zaległości.

Przez ostatnie tygodnie nie robiły nic innego, jak tylko nadrabiały te zaległości. Dzięki spotkaniom w szpitalu Beata wiedziała już wszystko na temat ludzi w firmie i arcydzieł w galerii. Nie był też dla niej niespodzianką żaden fragment dnia którejś z dziewczyn, chwilami wydawało jej się nawet, że zna życia Anki i Kaśki lepiej niż one same. O czym tu jeszcze można rozmawiać? Uśmiechnęła się jednak i pokiwała głową obiecująco. Obie koleżanki zapiszczały z radości i rzuciły się do stołu, by przygotować dla honorowego gościa zestaw słodyczowo-alkoholowy.

– Witaj. – Tomasz wręczył jej bukiet kwiatów i pocałował w rękę. – Ślicznie wyglądasz.

Podobno tuż po wypadku był u niej w szpitalu, ale nie pamiętała. Za to kiedy już zaczęła pamiętać, on przestał przychodzić. Dzwonił, przekazywał pozdrowienia przez jej rodziców, z którymi był w kontakcie, sam jednak się nie pojawił, tłumacząc wyjazdami służbowymi. Na początku, gdy jeszcze nie wiedziała, jakie będą skutki, chciała, aby był przy niej, tulił i zapewniał o uczuciach. Kiedy jednak dotarło do Beaty, że resztę życia spędzi na wózku, poczuła ulgę, że Tomasza nie ma. Nie umiałaby uwierzyć, że wszystko będzie dobrze, a ona nie chciała patrzeć w jego oczy, które mówiłyby co innego niż usta.

Teraz widzieli się po raz pierwszy od wypadku. Odruchowo chciała go przytulić i pogłaskać po czole, które zawsze pocierał nerwowo, ale wtedy dotarło do niej, że już nigdy więcej nie stanie naprzeciwko swego mężczyzny i nie spojrzy mu w oczy, czekając, aż ją obejmie i zakręci wokół siebie. Nigdy nie pocałuje go, wspinając się na palce, by nie musiał się nad nią pochylać jak nad małym dzieckiem. Nigdy nie pobiegnie do sypialni, gdzie zaczeka na niego w stroju baletnicy, i nie będą się śmiać, gdy odtańczy przed nim Etiudę Rewolucyjną. Za to na zawsze będzie już dla niego wypełnieniem krzesła, nieruchomym gościem w jego życiu. Pozwoliła się pocałować w policzek, uśmiechnęła się efektownie, ale nie wyciągnęła ręki, by go pogłaskać.

Rodzice po raz kolejny sprawdzili się w roli gospodarzy. Beata pamiętała, jak w czasach szkolnych jej koleżanki lubiły uczyć się u niej w domu, bo znajdowały tu akceptację swojego wyglądu, zachowania, upodobań i języka. Matka zawsze umiała z nimi rozmawiać. Ojciec rzadko pojawiał się w pokoju córki, ale jeśli już tam zawitał, niezmiennie budził pełne zachwytu westchnienia. Nastolatki uwielbiają przystojnych ojców swoich przyjaciółek, a ojciec Beaty był na pierwszy miejscu tej listy przebojów.

– A teraz pora na twój pokój – ogłosiła matka, gdy goście pożegnali się grzecznie i powędrowali do swoich zdrowych światów, a Beata została sam na sam z niemocą.

– Trochę go uwspółcześniliśmy – tłumaczył ojciec, pchając wózek w stronę miejsca, które od tej pory miało być jej miejscem na ziemi. – Mam nadzieję, że ci się spodoba…

Nie bardzo wiedziała, dlaczego ojciec tak znacząco zawiesił głos, ale pierwszy rzut oka na pokój wyjaśnił wszystko. Wprawdzie miłosiernie usunięto pluszowe misie, ale ogólna koncepcja pokoju niewiele odbiegała od tego, co pamiętała z młodzieńczych lat. Stałe elementy w tych samych miejscach, obrazy, zdjęcia, podpięte zasłony. Zmieniły się jedynie wypełnienia i kolory. Zamiast plakatu z idolem matka powiesiła obraz z martwą naturą w stylu holenderskim, na półkach nad biurkiem pojawiła się dorosła beletrystyka, a firany upięto ozdobnymi wisiorami, które wyparły dziecinne motylki. Ot, i cała zmiana. Szkolna spódniczka z powiększonym rozcięciem.

– Zwinęliśmy dywan, żeby ci było łatwiej jeździć. Łóżko przysunęliśmy bliżej ściany, teraz masz więcej przestrzeni. Ślicznie, prawda?

Jedyne, co jej się podobało w tym pokoju, czyli łóżko przesunięte niemal na środek i oszalały kolorystycznie dywan, zniknęło. Pozostał pastelowy brak emocji. Znak tego, co ją tu czeka.

– Bardzo ładne – wykrztusiła z czymś na kształt uśmiechu.

I w ten sposób stała się częścią bezpiecznego, domowego ładu, który zaplanowano dla niej na resztę życia.

*

Reszta w pełnej wersji