Spis treści

1. Mapa

2. Prolog. MOTEL

3. Część pierwsza. SAMOCHÓD

4. Część druga. MARYLAND – KRAINA MARII

Tytuł oryginału: THE ROAD TO PARADISE

Wydawca: Grażyna Woźniak
Redakcja: Hanna Smolińska
Korekta: Dorota Wojciechowska, Jadwiga Piller

Wszystkie postaci w tej książce są fikcyjne. Jakiekolwiek podobieństwo do osób rzeczywistych – żywych czy zmarłych – jest całkowicie przypadkowe.

Originally published in the English language by HarperCollins Publishers Ltd. under the title The Road to Paradise
© Paullina Simons 2008
All rights reserved
Copyright © for the Polish translation by Katarzyna Malita 2016

ISBN 978-83-828-9669-5
Warszawa 2022

Wydawnictwo Świat Książki
02-103 Warszawa, ul. Hankiewicza 2
Księgarnia internetowa: swiatksiazki.pl

Dystrybucja
Dressler Dublin Sp. z o.o.
05-850 Ożarów Mazowiecki, ul. Poznańska 91
e-mail: dystrybucja@dressler.com.pl
tel. + 48 22 733 50 31/32
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Matce mojego męża, Elaine Ryan, która, od kiedy
skończyła dwadzieścia lat, zawsze była najpierw matką

Ziemia jest pełna nieba,
A każdy zwykły krzew płonie Bogiem.
Ale tylko ci, którzy widzą, zdejmują sandały

ELIZABETH BARRETT BROWNING
przekład ks. Jerzy Szymik

Byłoż to jawą czy snem było,
Gdy zapominam o tych dniach –
Znów długo śni mi się, jak śniło,
To niewyśnione, skryte w mgłach

ALEKSANDER BŁOK
przekład Jan Lechoń

Prolog
MOTEL

Rób co chcesz, Shelby Sloane, powiedziała do mnie sprzedana narzeczona, uśmiechając się zagadkowo, pamiętaj tylko o jednym: wszystkie drogi prowadzą do miejsca, w którym stoisz.

Wtedy zapytałam, co to znaczy?

Tego ranka już wiedziałam. Już trzeci dzień siedziałam uwięziona w tym pokoju, ponad trzy kilometry od głównej ulicy w Reno, w miejscu zwanym Motel.

Byłam sama, spłukana i w Reno.

Ze wschodu do Reno prowadzi tylko jedna droga – międzystanowa autostrada I-80, a w Salt Lake City w stanie Utah, oddalonym o jakieś dziewięćset kilometrów, portier w czterogwiazdkowym hotelu zapytany, czy istnieje bardziej malownicza trasa niż ogłupiająca, nudna autostrada, mruga oczami z pogardą i odpowiada powoli: „W Nevadzie?”.

Jednak można znaleźć w Nevadzie inną drogę, która prowadzi niemal na miejsce: to U.S. 50, najbardziej samotna droga w Ameryce.

Reno leży w pustynnej dolinie, ponad tysiąc trzysta metrów nad poziomem morza, lecz autostrada pnie się wysoko w góry, a potem, wijąc się wśród ciemnych zboczy, zaczyna opadać do niecki pełnej świateł. Samo miasto to właściwie jedna ulica, Virginia, biegnąca w linii prostej pomiędzy przełęczami.

Na Virginii stoi Eldorado i Circus Circus; klub Romantic Sensations; Horseshoe, otwarty całą dobę lombard („Przyjmujemy wszystko!”); Wild Orchid Club („Nowiutkie dziewczyny z «Hustlera»!”), Heidi’s Family Restaurant; księgarnia dla dorosłych („Większy wybór pod nowym kierownictwem!”), pub&grill Limeryki (Raz z Mamaroneck pewna dziewczyna / Zechciała sprawdzić, gdzie droga się zaczyna…), sklep monopolowy Arch; kabaret tylko dla dorosłych („kelnerki z Filipin w strojach z wysp”); hotel St. Francis; motel Ho-Hum, Pionier and Premier Biżuteria &Pożyczki; „Thunderbolt: Kupuj Tutaj! Płać Tutaj! Kupujemy czyste samochody i furgonetki”; Gospoda Przygód: egzotyczne pokoje tematyczne i kaplica ślubów; billboard z pytaniem: „Czy czystość i ufność w Jezusa zajmuje główne miejsce w twoim życiu?” i Motel.

Tam właśnie jestem.

Motel to beżowy, ponury trzypiętrowy budynek z zardzewiałymi podestami zbudowany wokół centralnego dziedzińca, który służy jako parking i otoczenie basenu. Samochody stoją na wyznaczonych miejscach tuż za leżakami. Nie mój, bo mój zniknął, lecz auta innych gości z pewnością.

Czekałam na powrót dziewczyny w minispódnicze. Po pierwsze, w ogóle nie miała odejść, więc przypominało to bardziej oczekiwanie, by jadący niezgodnie z rozkładem pociąg wpadł na samochód, który utknął na torach. Wróciłam dla niej, a ona zniknęła. Razem z moim samochodem. Liścik, który mi zostawiła, mógł równie dobrze zostać napisany hieroglifami: „Shelby, gdzie jesteś? Myślałam, że wrócisz. Chyba jednak nie. Pojechałam cię szukać. Mam nadzieje, że cię znajdę”. Po tych słowach następowały dwa znaczki oznaczające ucałowania i dwa uściski, jakbyśmy były uczennicami szkoły średniej, które w sekrecie korespondują w czasie lekcji. Zabrała swoje rzeczy.

Niemal liczyłam, że kierownik Motelu mnie wyrzuci, gdy zobaczy, że nie mam pieniędzy i nie będę mogła zapłacić za pokój, ale tylko się uśmiechnął, puścił do mnie oko i powiedział: „Pokój jest opłacony do dwudziestego, złotko”. Kiedy odchodziłam, kusiło mnie, żeby zapytać do dwudziestego którego miesiąca, ale dałam spokój.

Pierwszego dnia nie zdenerwowałam się aż tak bardzo. Czułam, że to kara. Nie zrobiłam tego, co obiecałam, więc ona postąpiła podobnie.

Drugiego dnia ogarnęła mnie ślepa, oczyszczająca furia. Miałam osiemnaście lat, w drodze na zachód zatrzymałam się na jeden dzień w Reno, by pomóc pielgrzymowi, którego spotkałam po drodze, i proszę, co mnie spotkało za moje dobre serce. Skracałam sobie oczekiwanie, kompulsywnie drąc na małe strzępki magazyny z modą, starą gazetę, broszury turystyczne reklamujące Reno i kwity z kasyna, a potem rozrzuciłam wszystko po podłodze. „ATRAKCJE TURYSTYCZNE!”, „PRZYTULNE KNAJPKI!”, „MUSISZ TO KONIECZNIE ZROBIĆ!”, wszystko rozsypane jak trociny.

Dni Paradise, Kalifornii, Butte County, gór Sierra Nevada, Tall Pines, Blue Skies, Paradise Pines, Lovelock i Golden Nugget. Paradise Ridge był zamieszkany przez Indian Maidu, którzy osiedlili się tam dziesięć tysięcy lat przed przybyciem białego człowieka. W Magalii, niedaleko Paradise, w 1859 roku znaleziono złoto. Samorodek z Magalii jest znany na całym świecie, waży sześćset czterdzieści osiem uncji, z czego czterdzieści dziewięć uncji to czyste złoto. A w drodze na zachód mój dyliżans życia zatrzymał się w Paradise, niedaleko Magalii. Było lato 1981 roku.

Pusty pokój, za oknem deszcz.

Deszcz w Reno w sierpniu!

Pierwszego dnia zjadłam lekko zapleśniałe, nadgryzione batoniki, które zostawiła dziewczyna, i otwartą torebkę chipsów ziemniaczanych. Drugiego dnia skończyłam paczkę fistaszków i chipsy tortilla tak stare, że smakowały jak sznurówki, ale i tak je zjadłam i byłam wdzięczna. Piłam wodę z kranu.

Byłam pełna wspomnień z tygodni spędzonych w podróży. Znak stopu niedaleko Valparaiso w Indianie. Sand Hills w Nebrasce. Wielki Dział Wód w Wyoming, który – jak wtedy myślałam – dzielił moje życie na przed i po. Głupia. Wczoraj Paradise. Dziś Reno. Jak stop-klatki. Oto Shelby prowadzi swojego shelby – samochód z marzeń. Mam zdjęcie; to musiało się wydarzyć. Płaska droga przede mną. Miniaturowe szpice. Zachód słońca w St. Louis. Ohio, rzeka Missisipi, Missouri, Black Hills, żółte wydmy, kasyna i automaty do gry, Interior, Dakota Południowa z Floydem, smutnym chłopcem z tatuażami.

Rób, co chcesz.

Też coś.

Kiedy zauważyłyśmy ją drugi raz, nie mogłyśmy uwierzyć, że to ta sama dziewczyna. Czy to możliwe? – pytałyśmy. Tak. Czy powinnyśmy się zatrzymać? Nie, nie. Żadnych autostopowiczów. Ale ona do nas pomachała, poznała nas. To przeznaczenie, powiedziałam. Jaka jest szansa, że wpadniemy na tę samą dziewczynę w różnych stanach, oddzielonych od siebie o setki kilometrów? Nie wierzę w przeznaczenie, powiedziała moja przyjaciółka Gina. Daj spokój, odparłam. Musisz w coś wierzyć. W co wierzysz?

Nie w przeznaczenie, powiedziała z naciskiem Gina. I nie w nią.

Przymilałam się. Podrzucimy ją tylko kawałek. Wysadzimy, kiedy nie będzie nam już po drodze. Zobaczyłam w tylnym lusterku, że biegnie w naszą stronę. Biegnie i macha. Ten widok zapisał się na dobre w mojej bezradnej głowie. Widzę ją coraz bliżej. Stale powraca do mnie poczucie, że powinnam była jechać dalej.

Gdybym tylko nie miała tego przeklętego, strasznego, okropnego, znienawidzonego samochodu. Jakże go kochałam. Gdzie teraz jest?

Nocą tłukłam się po pokoju niczym tygrys w klatce, warcząc pod nosem, dusząc się frustracją. Nie mogłam spać, nie mogłam się położyć, nie mogłam oglądać telewizji, nie mogłam usiedzieć na miejscu, nie mogłam myśleć, nie mogłam oddychać. Noc była beznadziejna; dzień jeszcze gorszy.

Za dnia modliłam się, by nadeszła noc. Jednak nocą barykadowałam drzwi dwoma krzesłami i komodą; zamykałam je na klucz, zakładałam łańcuch i zamykałam okno wychodzące na schody od frontu. Nie włączałam telewizora, bo chciałam usłyszeć każde zbliżające się kroki, lecz na ich dźwięk serce niemal wyrywało mi się z piersi. Teraz, gdy ucichły na dobre, myślałam, że w każdej chwili „oni” przyjdą po mnie; kilka dni temu byłyśmy we trójkę, a dziś zostałam sama. Jak mogłam wytłumaczyć zniknięcie samochodu i przyjaciółek?

Trzeciego dnia deszczu pomyślałam, że tracę rozum. Nie mogłam sobie przypomnieć farm w Iowa ani jak przekraczałyśmy Missisipi. Nie pamiętałam, czy skończyłam szkołę, nie pamiętałam nazwiska mojego przyjaciela Marka, mojego numeru telefonu. Nie wiedziałam, co robić. Dziewczęta zniknęły, zniknął mój samochód, nie miałam pieniędzy, numery telefonów wyleciały mi z głowy, a mężczyzna w recepcji uśmiechał się do mnie obleśnie i mówił: „Zostań, jak długo zechcesz, złotko”.

Trzeciego ranka zasnęłam. Nie miałam nic do jedzenia i nie miałam dokąd pójść. Nie wiedziałam, skąd nadejdzie ratunek, a każda myśl, która przychodziła mi do głowy, sprawiała, że kuliłam się ze strachu i rozpaczy. Może moja autostopowiczka się myliła, a spirytualiści ze Wschodu mieli rację. Powinno się nad sobą pracować, by pozbyć się wszelkich uczuć. Zapomnieć o wszystkich ziemskich problemach i oderwać od życia.

Myśleć tylko po to, by nie myśleć.

Pragnąć tylko po to, by nie pragnąć.

Czuć tylko po to, by nie czuć.

Boże, zlituj się nade mną, płakałam na kolanach przed jednym łóżkiem, potem przed drugim, opierając czoło na cuchnącym stęchlizną kocu.

Pomóż mi. Pomóż mi. Proszę. Dlaczego nie nalegałam, żeby mi powiedziała, jaka jest czternasta stacja drogi krzyżowej? Powiedziała, że żadna modlitwa wypowiedziana z wiarą nie pozostanie bez odpowiedzi na czternastej stacji; a kiedy ją zapytałam, jaka to stacja, uchyliła się od odpowiedzi. „Najpierw musisz się nauczyć pierwszych trzynastu” – odparła. Gdzie się miałam tego nauczyć? Na U.S. 83 w Dakocie Południowej? W Badlands? Od ćpuna Floyda? Owszem, byłam ciekawa, ale w sumie było mi to obojętne. Bo czemu nie? Byłam młoda, świeciło słońce, mój samochód był szybki jak odrzutowiec, a piosenki płynące z radia w świetle deski rozdzielczej zawsze obiecywały raj. Powinnam nalegać, żeby mi powiedziała, bo teraz, kiedy jedyną prawdą było to, że miałam osiemnaście lat, nie wiedziałam, dokąd się zwrócić.

Może Biblia Gideona w stęchłej szufladzie rzuci jakieś światło na czternaście stacji? Nie. Klęczałam przy łóżku na zasypanej ścinkami papieru podłodze, przesuwając palcami po słowach, których nie rozumiałam, zamykałam księgę, po czym otwierałam ją na przypadkowej stronie i kładłam palec na akapicie, próbując się skoncentrować.

Oto co znalazłam:

Wyprostujcie opadłe ręce i osłabłe kolan[1]a.

Wstałam i położyłam się na łóżku. Nadal lało jak z cebra. Jak mogłam wytrzymać tu jeszcze jeden dzień, czekając, nasłuchując w deszczu kroków tego, który przyjdzie mnie zabić?

Nie wiedziałam, która jest godzina. Wyglądało na to, że jest wcześnie, ale nie miałam pewności, bo minionej nocy w bezradnym przerażeniu zmiażdżyłam budzik obcasem swoich nowych sandałów. Ranek był ponury, mogło równie dobrze być po zmroku lub tuż przed świtem.

Nagle rozległo się pukanie do drzwi. Nie delikatne stukanie nielegalnej imigrantki, która pyta, czy posprzątać pokój, lecz naglące walenie męskich knykci. Zerwałam się z łóżka i schowałam w szafie.

– Policja. Otwierać.

Narzuciłam jakieś ubranie i wyjrzałam przez dziurę w zasłonie. Przesunęłam meble i otworzyłam drzwi. Na schodach drugiego piętra stało dwóch gliniarzy w różnych mundurach.

– Shelby Sloane?

– A kto pyta?

Jeden błysnął odznaką.

– Detektyw Yeomans, wydział policji z Paradise.

Drugi też pokazał odznakę.

– Detektyw Johnson, wydział policji z Reno.

– Macie coś do jedzenia? – zapytałam.

– Co? Nie. Ty jesteś Shelby?

Czułam, że zaraz upadnę. Skinęłam głową, trzymając się klamki. Milczeliśmy.

– Wiemy, co się stało z twoim samochodem.

– Naprawdę. – To nie było pytanie. Zabrzmiało, jakbym już wiedziała. Chciałam powiedzieć, że długo trwało, zanim znaleźli samochód, z których tylko jeden – mój – został wyprodukowany w 1966 roku. Jeden samochód i wydziały policji z dwóch miast znalazły go po trzech dniach. Świetna robota.

– Jestem naprawdę głodna. Czy telefon działa?

– Skąd mamy to wiedzieć? – powiedział Yeomans z Paradise. – Dzwoniłaś stąd, żeby zgłosić zaginięcie samochodu?

– Nie wiem.

Gliniarze wymienili dziwne spojrzenia, a potem odchrząknęli.

– Przyszliśmy w bardzo ważnej sprawie.

– Dotyczącej mojego samochodu?

– Nie całkiem – powiedział Yeomans. – Musisz iść z nami. Chcielibyśmy, żebyś z nami poszła.

– Jestem aresztowana?

– Czy zrobiłaś coś, by zasłużyć na aresztowanie?

– Nie.

– No to nie.

– Czy mam prawo zachować milczenie?

– Zawsze masz takie prawo.

Postanowiłam z niego nie skorzystać.

– Czy coś się stało?

Skinęli głowami.

Szukałam słów.

– Czy samochód jest w Paradise?

– Nie.

To mnie zaskoczyło. Myślałam, że tak.

– Jest tutaj, w Reno. No cóż – poprawił się Johnson. – Skład Morana znajduje się w Reno, a na Moranie ciąży teraz oskarżenie federalne.

– Czy doszło do… – nie mogłam dokończyć – …do wypadku?

– Nie z udziałem samochodu. Ale… Włóż buty i chodź z nami. – Yeomans z Paradise obrzucił mnie uważnym spojrzeniem. – Włóż coś ciepłego. Jest zimno.

Nie chciałam wkładać butów. Nie byłam już głodna, nie chciało mi się pić. Prawie się nie poruszałam. Pochyliłam się, udając, że szukam butów pod niezaścielonym łóżkiem, choć wiedziałam, że ich tam nie ma. Leżały w szafie, ale nie chciałam ich wyjmować. Znalazłam tylko bardzo nieodpowiednie sandały, które zmiażdżyły budzik. Wysokie szpilki, dżinsy i bluza. Poruszałam się jak śpiący niedźwiedź w melasie.

Czułam, że Yeomans wpatruje się w moje plecy.

Nie wiem, jak udało mi się włożyć sandały. Może pomógł mi Johnson. Nie mam pojęcia, jak wsiadłam do radiowozu. Nie był to czarno-biały wóz z Reno, lecz taki sam z Paradise. Przyjechali więc aż stamtąd. Czułam się, jakbym znów klęczała na podłodze i zaglądała pod łóżko. Jednak tym razem nie w poszukiwaniu sandałów, lecz zaginionego życia.

– Zatrzymamy się u Morana? Weźmiemy mój samochód? – zapytałam zwodniczo spokojnym głosem. Jechaliśmy Virginia Street.

– On, niestety, nie ma już twojego samochodu – powiedział Johnson. – Bardzo mi przykro. I nie, nie jedziemy tam.

Czekałam, by deszcz trochę ustał. Jechaliśmy wolno, przeciskając się przez gęstniejący hazardowy ruch uliczny. Musiała wziąć mój samochód i sprzedać go Moranowi. Dokumenty wygodnie spoczywały w schowku, a on – choć nie wolno mu było kupować samochodów, nie sprawdzając tożsamości sprzedającego, pragnął go tak bardzo (kto by nie pragnął?), że kupił. Potem uświadomił sobie, że nieźle się wkopał, rozebrał mój samochód na części, a ona schowała pieniądze i zwiała.

Skład Morana, czyli zardzewiała przyczepa bez bocznych kół, znajdował się na porośniętym trawą zboczu. Otaczały go wraki samochodów. Mijając go, nawet nie zwolniliśmy.

– Ile zapłacił za samochód?

– Powiedział, że tysiąc.

Tysiąc! Och, ta dziewczyna. To obraza. Dla niego i dla niej. Dziura w moim żołądku ziała jak przepaść.

Nadal lało. Tylne okno było otwarte i deszcz zacinał z boku na moje kolana i podłogę radiowozu. Nie dbałam o to, oni też. W końcu zrobiło mi się zimno i zamknęłam okno.

– Jak, na Boga, wpakowałaś się w to całe bagno? – zapytał Johnson z Reno.

Przycisnęłam twarz do wilgotnej szyby. Droga do Paradise wiodąca przez górskie przełęcze i pola truskawkowe ciągnęła się przez całą wieczność.

Część pierwsza

SAMOCHÓD

1
Zagadki w stroju topless

Moja była przyjaciółka Gina podeszła do mnie, kiedy przebierałam się po treningu. Siedziałam na ławce, nadal mokra po prysznicu i schylona szukałam w sportowej torbie czystego stanika. Miałam na sobie tylko majtki. Nagle stanęła przede mną Gina i wiercąc się niespokojnie, zasłoniła mi widok.

– Cześć, Sloane.

Wszyscy moi przyjaciele nazywali mnie Sloane zamiast Shelby. Moi przyjaciele.

– Co jest? – Nawet nie podniosłam wzroku. Choć byłam zaskoczona i bardzo chciałam to zrobić.

– Uwierzysz, że kończymy szkołę? – zapytała, siląc się na radosny ton. – Nadal mi się wydaje, że mam dwanaście lat i to lato będzie super. Znów próbuję załatwić pracę w Dairy Barn, spotykam tam mnóstwo ludzi, a Eddie, mój chłopak – pamiętasz go? – rzucił szkołę. Wiedziałaś?

– Nie. – Znów zaczęłam grzebać w torbie.

– Wrócił do Kalifornii. Jego mama jest chora, więc pojechał do niej. Ukończy szkołę bez dyplomu; twierdzi, że to równie dobre, a poza tym mówi, że nie potrzebuje żadnego papierka, żeby odnieść sukces. Jest bardzo mądry, nie muszę ci chyba tego mówić.

Milczałam.

– Obserwowałam cię dzisiaj na bieżni. To było niesamowite. Przebiegłaś swój dystans w pięćdziesiąt siedem sekund?

Na te słowa podniosłam wzrok.

– Obserwowałaś mnie. Dlaczego?

– Bo byłaś niesamowita. Kiedy zaczęłyśmy trenować, nie mogłaś przebiec trzech kilometrów w siedemnaście minut. Jaki teraz masz czas?

Spojrzałam na nią spokojnie.

– Czas? Jest za pięć piąta i muszę wracać do domu.

– Ach tak. Ha, ha.

Ha, ha? Była niska i biuściasta, z lekko wystającym brzuchem i długimi, prostymi jasnobrązowymi włosami. Kiedyś miała paskudny nawyk skubania brwi i rzęs. Gdy już je wyskubała do cna, wyrywała włosy z głowy. Dziś była ubrana w obcisłe dżinsy i szpilki. Nie nosiła bielizny. Kiedyś była moją najlepszą przyjaciółką.

Ale to było jakiś czas temu.

– Nie chcę cię zatrzymywać – powiedziała – ale czy możemy porozmawiać, kiedy będziesz się ubierać?

– Wal. – Zrezygnowałam z głupiego stanika; ten, który miałam na sobie, biegając, był wilgotny, ale podejrzewałam, że nie wzięłam innego. Cholera.

Stanęłam przed nią, przyciskając ręce do piersi.

– Ależ ty jesteś chuda, Sloane – powiedziała. – Musisz dużo trenować.

Gdybym nie biegała, miałabym biodra zdolne do rodzenia dzieci. Nic nie odpowiedziałam.

– Słyszałam, że po zakończeniu roku wybierasz się do Kalifornii.

– Słyszałaś? I co z tego?

– To wybierasz się czy nie?

– Co cię to obchodzi?

– No bo jeśli tak, to zastanawiałam się, czy nie miałabyś ochoty na towarzystwo – ciągnęła, zanim zdążyłam energicznie pokręcić głową. A tak naprawdę mówiła, gdy energicznie kręciłam głową. – Podzieliłybyśmy się kosztami. – Patrzyła na moją głowę, która poruszała się jak wahadło. – I mogłybyśmy prowadzić na zmianę – zaproponowała. – Dojechałybyśmy tam w trzy dni. Ile to kilometrów? Tysiąc sześćset?

– Ponad trzy i pół tysiąca tam, dokąd ja się wybieram – odparłam chłodno.

Próbowała zagwizdać.

– Daleko. Jak wspomniałam, prowadziłabym z tobą na zmianę, zapłaciłabym połowę za benzynę i za hotele. No wiesz, wypadłoby taniej.

Milczałam.

– Wiesz, co jest tańsze? – zapytałam po chwili. – Autobus. Jeśli pojedziesz greyhoundem, zapłacisz tylko kilka stówek.

Gina prychała i mruczała. W końcu mruknęła, że boi się autobusów. A potem dodała, że to jej matka boi się autobusów. Ja też ich nie lubiłam, ale tak naprawdę nie interesowała mnie opinia ani jej, ani jej matki na temat greyhoundów.

– Muszę już iść. Emma czeka. – Rezygnując z wilgotnego stanika na rzecz samego T-shirtu, pod którym sterczały piersi, z mokrymi włosami i w niedopiętych dżinsach, podniosłam torbę.

Chwyciła mnie za ramię, lecz kiedy rzuciłam jej przeciągłe spojrzenie, puściła je.

– Obiecaj, że się nad tym zastanowisz – powiedziała, cofając się. – Tylko o tym pomyśl, dobra? Tak będzie dla ciebie prościej i szybciej. Lepiej. I nie będziemy musiały dużo rozmawiać, jeśli nie chcesz. Posłuchamy tylko radia.

Przeklęta Emma. Przeklęty samochód. Przeklęte pomysły. Przysięgłam sobie, że odmówię. Przepraszam, Gina. Zastanowiałam się nad tym i nie uważam, że to dobry pomysł.

Miałam się na baczności przed nią i przed jej intencjami. Tak samo jak ludzie mają się na baczności przed wydrami. Albo lampartami morskimi.

Imię Gina brzmi tak etnicznie jak Larchmont, które jest trochę pretensjonalne. W Ginie nie ma nic pretensjonalnego.

W statystykach dotyczących najpopularniejszych imion nadawanych dzieciom w ostatnich dwudziestu latach Gina pojawiała się co roku w pierwszej pięćdziesiątce. Kiedy Gina to usłyszała, wykrzyknęła: „Suuuper!” i odrzuciła włosy na plecy. Wszyscy chłopcy myślą, że jest Włoszką, ale ona nie ma ani kropli włoskiej krwi. Nosi tylko etniczne imię. Nie wiem, dlaczego mnie to niepokoi. Może dlatego, że za każdym razem, gdy szłyśmy do parku rozrywki lub na plażę i chłopcy dowiadywali się, jak ma na imię, uśmiechali się jeszcze szerzej i mówili, przeciągając samogłoski: „Ooooch, jesteś Włooooszką”, jakby samo to obdarzało ją darami, których ja najwyraźniej nie posiadałam. Wiecie, co nigdy nie uchodziło mojej uwagi? Wyraz ich twarzy. Wołali: „Giiiina” i za każdym razem współczynnik mojej irytacji rósł gwałtownie.

Ja, z drugiej strony, mogłam tylko marzyć o anachronicznym lub etnicznym imieniu. Moje jest za to androgyniczne. Nie jest imieniem, lecz nazwiskiem. Jestem obojnakiem.

W każdym razie możecie być pewni, że nigdy, ani raz, nawet wysoko na diabelskim kole, kiedy tańczyliśmy w klubie albo pływaliśmy w rzece Sound, żaden chłopiec nie przeciągał mojego imienia, otwierając przy tym szeroko oczy. „Shelbeeee”.

Shelby. Oto kim jestem. Tak brzmi moje imię. Jestem Shelby.

Gina podeszła znów do mnie następnego dnia.

– Nadal się zastanawiasz?

– Minął dopiero jeden dzień!

– Niedługo lato się skończy.

– Dopiero czerwiec.

– Muszę wiedzieć, czy mam robić inne plany.

– Dobra. Uważam, że powinnaś.

– No co ty, Sloane.

Sloane!

– Jeśli musisz koniecznie wiedzieć, moja odpowiedź brzmi nie, ponieważ się nad tym nie zastanawiałam.

– Ale kończymy szkołę za dwa tygodnie!

– Wiem, kiedy kończymy szkołę.

Zniżyła głos.

– Muszę wyjechać. Muszę dostać się do Bakersfield. Po prostu muszę. Nie pytaj o nic, dobra?

– Dobra. – Tak jakbym pytała.

– I muszę to wiedzieć niedługo – dodała błagalnie. – Bo jeśli pojedziemy, muszę opracować plan.

Zupełnie jakby wypowiedziała magiczne słowo. Brzmiało lepiej niż „proszę”. Moja twarz złagodniała.

– Plan? – Uwielbiałam planować. Lubiłam myśleć o sobie jako o dziewczynie, która ma wszystko zaplanowane.

– Tak. Muszę powiedzieć mojemu chłopakowi, kiedy przyjadę.

Cofnęłam się, marszcząc brwi.

– To tak wyglądają te twoje plany? Zawiadamiasz innych?

Nie wiedziała, o co mi chodzi i też zmarszczyła brwi. Naprawdę musiałam iść na zajęcia z polityki miejskiej.

– A co jest jeszcze potrzebne?

Nie odpowiedziałam. Co było jeszcze potrzebne?

– No co? Do podróży przez cały kraj? Daj spokój. – Machnęła ręką. – Wsiadamy do samochodu. Jedziemy.

– A benzyna?

– Kiedy się skończy, zatankujemy.

– Wydaje mi się, że wtedy będzie już za późno.

– To zatankujemy wcześniej. Shelby, mówię ci, za bardzo się tym wszystkim przejmujesz.

Uff. Pokręciłam głową. I wcale się nie przejmowałam.

– Nie jadę do Bakersfield.

Gina zamrugała powiekami. Jej niebieskie oczy były trochę zbyt blisko osadzone i kiedy w coś się wpatrywała, sprawiała wrażenie osoby lekko nieobecnej i zezowatej. Być może nie byłam dla niej całkiem miła, ponieważ była ładna i wszyscy chłopcy tak sądzili. Jeśli chodzi o urodę, nie można jej było nic zarzucić, dbała o siebie i nosiła obcisłe dżinsy, miała tylko coś nie tak z oczami, kiedy się na kogoś gapiła.

– Muszę iść. Posłuchaj, nawet jeśli się na to zgodzę – przycisnęłam książki do piersi – będziesz musiała pojechać autobusem do Bakersfield. Mogę cię podrzucić do San Francisco, ale potem musisz radzić sobie sama.

– Chcesz, żebym jechała autobusem? – odparła, jakbym kazała jej jeść świńskie pomyje.

Ruszyłam przed siebie. Szybko mnie dogoniła.

– Zgódź się. Bez ciebie nie będę mogła pojechać. – Zniżyła głos. – Naprawdę muszę dotrzeć jak najszybciej do Bakersfield. A mama mi nie pozwoli, jeśli nie pojadę z tobą.

– Mama ci nie pozwoli? A co? Masz pięć lat?

– Od tego są matki, Shelby – oznajmiła pompatycznie. – Martwią się o dzieci.

Boże! Nie powiedziała: Wiedziałabyś o tym, gdybyś miała matkę.

2
Emma

Wychowałam się w odnowionym pensjonacie niedaleko Mamaroneck w stanie Nowy Jork, czterogwiazdkowym. To coś jak hamburger z polędwicy, który nadal przecież pozostaje hamburgerem. Tak naprawdę dom, w którym mieszkam, znajduje się w Larchmont, następnym miasteczku, ale lubię mówić, że mieszkam w Mamaroneck, bo kryje w sobie słowo „mama”, a poza tym nie lubię obwieszczać wszem wobec, że pochodzę z Larchmont, bo nazwa ta niesie ze sobą poczucie wyższości, o które wcale nie dbam. Trzeba mieć francuski akcent, żeby wypowiedzieć ją poprawnie. Larsz-mą. Ludzie, którzy o tym nie mają pojęcia, nie zrozumieją, ale ci, którzy wiedzą, unoszą brwi i mówią: „Larchmą. No proszę!”. To właśnie ze względu na nich mówię, że mieszkam w Mamaroneck. Na ten dźwięk nikt nie unosi brwi. Nazwa rodem z przedmieścia, nie ma w sobie nic francuskiego, jest bezpretensjonalna, niesnobistyczna – a tego nie można powiedzieć o Larchmont, kosmopolitycznym, wyrafinowanym, europejskim miasteczku jakby przeniesionym ze starego świata i umiejscowionym w samym środku zaściankowej, prowincjonalnej Ameryki. Ulice są kręte i ukryte pod baldachimem drzew, domy w stylu Tudorów, zwarte i ezoteryczne, z kwadratowymi pokojami, podłogami z drewna i malutkimi kuchniami, gdzie w grudniu na Main Street zawiesza się bożonarodzeniowe światełka, które migotają wesoło w śniegu. Wiele domów jest do wynajęcia, a jeden umeblowany w stylu Tudorów, nieopodal Bridge Street, stoi przy cul-de-sac (nawet to jest francuskie). Mieszkamy tam z Emmą w trzech małych pokojach nad garażem stojącym na podjeździe pod ogromnymi drzewami, z których jesienią i wiosną kapie sok, plamiąc moje buty do biegania. Mieszkamy tam za darmo, podobnie jak pralki i odkurzacze. W zamian za mieszkanie zajmujemy się sprzątaniem. To znaczy sprząta głównie Emma. Ja pomagam w weekendy.

Mieszkam z Emmą, która nazywa się Blair. A ja Sloane. To wiem.

A teraz to, czego nie wiem. Nie wiem, kim jest Emma, dlaczego z nią mieszkam i kim jest dla mnie. Kiedy byłam mała, nazywałam ją ciocią, ale potem dorosłam. Od tamtej pory już zawsze jest dla mnie po prostu Emmą.

Wiem także i to, czego dowiedziałam się dzięki przyjaciółce Giny, śmiesznej Agnes Tuscadero z wyłupiastymi oczami, która pewnego późnego wieczoru podsłuchała w kuchni poufną rozmowę rodziców. Najwyraźniej mój ojciec, Jed Sloane, kiedy był jeszcze mężem mojej matki, związał się z kobietą, która, według nich, miała na imię Emma i mogła być siostrą/ciotką/najlepszą przyjaciółką mojej matki. Nie mam więc matki z powodu Emmy. Odeszła, zostawiając mnie z ojcem i jego nową kochanką/ukochaną/flamą. Rodzice plotkowali dalej i Agnes powiedziała Ginie, która powiedziała mnie, że moja matka zostawiła liścik następującej treści: „Wiem, że zawsze chciałeś mieć tylko swoje pety, alkohol i swoją dziwkę. No to teraz możesz to wszystko mieć. Może życie i wszystko z nim związane było kompletną stratą czasu”. Zakładam, że matka napisała to jakiś czas przed tym, zanim mnie zostawiła.

Nie wiem, gdzie jest ten list i wierzcie mi, że to nie wskutek mojego zaniedbania. Przeszukałam każdą szczelinę w każdej szufladzie w naszych dwóch sypialniach i w saloniku, bo pragnęłam zobaczyć jej charakter pisma i jej imię. Ale nie znalazłam – jeszcze nie.

Nie wiem, jak wyglądała moja matka, ale wiem, jak wygląda Emma i ujmując rzecz bardzo delikatnie, dziwi mnie, że jakikolwiek mężczyzna mógłby porzucić dom dla kobiety takiej jak Emma, która ze swoimi grubymi kostkami u nóg, butami na płaskich obcasach, sztywnymi szpakowatymi włosami i sukniami typowymi dla matrony nie mogłaby wzbudzić pożądania u psa w okresie rui, a co dopiero u mężczyzny. Wydaje się po prostu zbyt purytańska, by myśleć o miłości.

Z czysto akademickiego punktu widzenia ciekawe jest to, że mój ojciec również odszedł. Zakładam, że stało się to niedługo po zniknięciu matki, ponieważ jego też nie pamiętam. Dziwne, ale matkę pamiętam jak bladego ducha z ciepłymi ramionami. Ojciec odszedł, a potem umarł gdzieś w drodze. Emma tylko tyle mi powiedziała, tylko tyle chciała mi powiedzieć, a ja tylko o tyle chciałam zapytać.

Agnes powiedziała Ginie, która powiedziała mnie, że on nie zostawił listu. Jed Sloane odszedł, umarł i zostawił mnie z „dziwką”.

A ona mnie wychowała.

Kim był mój ojciec?

Kim była moja matka?

Jeśli Emma jest do niczego i mój ojciec ją porzucił, dlaczego nadal z nią jestem?

A co ważniejsze, dlaczego ona nadal jest ze mną?

Czy ma wyrzuty sumienia z mojego powodu? Czy mam ją o to zapytać, gdy będziemy sprzątać łazienki francuskich dyplomatów pracujących przy Organizacji Narodów Zjednoczonych?

Emmo, mój ojciec odszedł; dlaczego ty zostałaś?

Moja matka odeszła; dlaczego ty zostałaś?

Czy możesz mi odpowiedzieć, gdy będziemy pastować podłogi i kroić cebulę?

Jeśli oni odeszli, dlaczego ty tego nie zrobiłaś?

Nie miałam pojęcia, co mogłaby mi odpowiedzieć.

W końcu poczułam, że czas na zadawanie pytań minął; mimo to czułam, że codziennie muszę stąpać bardzo ostrożnie i omijać szczelinę, do której wpadły fragmenty odpowiedzi.

Pytanie: czy wpadły na dobre?

Ale na koniec muszę dodać jedno. Moja przyjaciółka z drugiej strony ulicy tego roku spędzała z nami sporo czasu. Miała oboje rodziców, ojca i matkę, trzech braci i psa rasy beagle; jej matka opiekowała się dziećmi, a ojciec był kierownikiem sklepu żelaznego w Larchmont. A jednak Debbie, która miała pełną rodzinę i psa, spędzała czas ze mną, bez psa, za to z Emmą. Dlaczego? Pomagała nam wieczorami, oglądała telewizję i choć mieszkała po drugiej stronie ulicy, często pytała, czy może zostać na noc. Emma zawsze odpowiadała: „Tak”. Tylko – „tak”. Nigdy mniej, nigdy więcej.

Kilka miesięcy temu Debbie powiedziała mi w końcu, że jej ojciec jest chory. Nasz sąsiad Ralphie woził go co tydzień do szpitala. Okazało się, że wysiadła mu wątroba. Potrzebny był mu przeszczep i to szybko, ale nie mógł go dostać, mimo że miał żonę, czworo dzieci i był bezrobotny; był też alkoholikiem, a nikt nie daje świeżej wątroby alkoholikom. Pił więc, wrzeszczał na żonę i dzieci i chorował. Kiedy trzeźwiał, Ralphie zawoził go do szpitala na dializę i badania. Ojciec Debbie był pijakiem przez dwadzieścia lat. Ralphie woził go przez dwa ostatnie miesiące. Pewnego dnia ojciec Debbie nie wrócił ze szpitala i matka Debbie zabrała ją i brata, który nadal mieszkał w domu, i wyjechała, najprawdopodobniej na Florydę. Tęskniłam za nimi. Byli taką sympatyczną rodziną.

Wstajemy z Emmą o szóstej, przygotowujemy dom na rano, pracując w ciszy. Ja robię kawę, ona opróżnia zmywarkę, zmywamy blaty, ja wyrzucam śmieci. Mój autobus przyjeżdża o siódmej trzydzieści. Dopiero wtedy Emma się odzywa.

– Masz wszystko?

– Tak – odpowiadam.

Zapisałam się na kurs pisania na maszynie, żeby po ukończeniu szkoły mieć jakąś jedną konkretną umiejętność. Dostałam trzy minus. Zadania domowe odrabiam podczas przerw, bo w domu jest za dużo do zrobienia. Po treningu wsiadam w autobus i pomagam Emmie przy kolacji, zmywaniu i praniu. Kończymy pracę o ósmej. Lambielowie lubią nas, bo jesteśmy ciche, podobnie jak oni. Mąż jest dyplomatą, a żona stewardesą; często nie ma jej w domu, a on wtedy pije przez cały czas. Ich jedyne dziecko, blondwłosa Jeanne, chodziła do naszej szkoły przez jakieś pięć minut, ale poczuła się ignorowana przez ludzi, którymi tak bardzo pogardzała, że przeniosła się do prywatnej szkoły dla dzieci zagranicznych dyplomatów. Kiedy jestem w jej domu, nie odzywa się do mnie. Czasami mówi: „Shell-BEEE, zrób nam trochę popcornu, s’il vous plaît”.

Francuska lala, która prawie nie mówi po angielsku, kiedy chce, żebym coś jej przyniosła, przeciąga moje imię jak chłopcy w lodziarni. Miłe.

Sześć razy w tygodniu, trzy godzinny dziennie, biegam. W sobotnie popołudnia mamy mityngi. W niedzielę, nasz wolny dzień, gotujemy razem z Emmą na cały tydzień dla nas i Lambielów, więc od poniedziałku do piątku musimy tylko podgrzewać jedzenie.

Jeśli ktoś mnie pyta, odpowiadam, że jestem chrześcijanką, ponieważ to jedyna religia, która niczego nie wymaga od swoich wyznawców. Podoba mi się to, a ponieważ nie chcę mówić, że jestem niewierząca, przyznaję się do chrześcijaństwa.

Nigdy nie byłam w żadnym miejscu kultu religijnego.

Nigdy też nie pracowałam. Emma daje mi trochę pieniędzy za pomoc w domu. Odkąd pamiętam, odkładałam pięć dolarów tygodniowo i kiedy ostatnio sprawdzałam, miałam na koncie w banku dwa tysiące czterysta dolarów. Jedynym stałym wydatkiem są buty do biegania – nowe co trzy miesiące. Emma pokrywa połowę. Kilka pozostałych dolarów wydaję lekką ręką na żel do włosów, mascarę i błyszczyk do ust, batoniki Milky Way i perfumy Love’s Baby Soft.

Dwa tygodnie temu ojciec przyłapał Jeanne Lambiel, jak kradła mu z portfela dwadzieścia dolarów, kiedy chciała wyjść ze swoimi niemodnymi francuskimi przyjaciółmi. Wrzeszczał na nią przez pół nocy; słyszała go cała okolica. Dlaczego mnie okradasz – krzyczał. Dlaczego? Masz trzynaście milionów dolarów na funduszu powierniczym! Na co Jeanne odparła spokojnie: „Tak, papo, ale nie potrzebuję trzynastu milionów, tylko dwudziestu dolarów”.

Uciekam od Emmy i Lambielów, biegając. Uprawiam biegi przełajowe i krótkie od czasu, gdy skończyłam dziesięć lat. Biegam półtora kilometra i trzy kilometry. Kiedyś przebiegłam półtora kilometra tak szybko, że musiałam pojechać do szpitala. Myśleli, że umieram. To tyle, jeśli chodzi o przekraczanie swoich możliwości, dawanie z siebie wszystkiego. Daj sto dziesięć procent. Dałam i prawie mnie to zabiło. Możecie więc sobie wyobrazić, czego mnie to nauczyło: trochę mniej niż trzeba, Shelby Sloane – i to wystarczy.

3
Prezent

W maju 1981 roku moje osiemnaste urodziny przypadały w sobotę.

– Wyjdź ze mną przed dom. Chcę ci coś pokazać – powiedziała Emma niezwykle podekscytowana (nigdy niczym się nie ekscytowała).

Zeszłam za nią po schodach i wyszłam przed dom. Na pokrytym sokiem z drzew podjeździe za rządowym mercedesem Lambielów stał mały żółty ford mustang. Mówię mały, ale w moich oczach był ogromny jak dom, jak hangar. Jasnożółty hangar. Na dachu i masce biegły dwa czarne pasy. Wyglądał jednocześnie klasycznie i niesamowicie, ale przecież nic nie wiedziałam o mustangach. Kilka lat temu oglądałyśmy o nich film dokumentalny i może wspomniałam, że wyglądają super, ale miałam wtedy trzynaście lat, a Emma na wpół spała.

Stałam w milczeniu i gapiłam się na samochód.

– To dla ciebie. – Zakaszlała. – Podoba ci się? – Była na zmianę niezwykle podekscytowana i przerażająco zakłopotana. To chyba ta ekscytacja sprawiała, że czuła się nieswojo. – Chciałam ci kupić coś wyjątkowego. No wiesz, na osiemnaste urodziny.

– Kupiłaś mi samochód?

– To nie jest zwykły samochód. To mustang shelby z tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego szóstego roku!

Oniemiałam.

– Zapytaj dziś wieczór swoich przyjaciół o mustanga shelby, a dowiesz się wszystkiego.

Nie miałam pojęcia, ile to ją kosztowało; kiedy zapytałam, nie chciała powiedzieć. Była taka dumna.

– Silnik jest czysty – powtarzała. – Ośmiocylindrowy, trzysta pięćdziesiąt koni mechanicznych. Skrzynia biegów dobra, bez śladu rdzy. – A potem roześmiała się, jakby opowiedziała dowcip. – Kiedy sprzedawca wziął ode mnie czek, spałam w nocy w samochodzie, aż go zrealizował. Bałam się, żeby ktoś nie położył na nim łapy.

– Emmo…

– Nie rozumiesz. On był pierwszym właścicielem. Miał trzy na sprzedaż, tamte dwa były o połowę droższe i poszły, kiedy podejmowałam decyzję. Nikt go nie kupił chyba ze względu na kolor. I dlatego był tańszy. Kazał go pomalować na żółto, bo był to jego osobisty samochód wyścigowy. Szczerze mówiąc, mogłam go wcale nie dostać. – Klasnęła w dłonie. – Ale to przeznaczenie! Tak miało być. Mustang shelby dla Shelby. No, chodź.

Nie widziałam Emmy tak podnieconej od czasu…

Powiedziała, że diler, który sprzedał jej samochód, był nowo nawróconym chrześcijaninem.

– Wiedziałam więc, że nie wciśnie mi grata.

– Dlaczego? – Oszołomiona chodziłam dookoła samochodu. On nie mógł być mój! Zapytałam, kim był sprzedawca, zanim się nawrócił. – Może jest złodziejem samochodów na zwolnieniu warunkowym? Czytałam kiedyś w gazecie, że nawrócił się morderca siedzący w celi śmierci.

– Czy oni wszyscy nie nawracają się w celi śmierci? – odparowała Emma. Nie wiedziała, kim był ten człowiek. – Poprosił mnie, żebym się z nim pomodliła w samochodzie, kiedy już wziął moje pieniądze.

– No proszę.

Zajrzałam do środka. Wnętrze było czarne, kierownica drewniana, a tylne siedzenie jak w matchboksie. Gdyby je dobrze upchnąć, zmieściłaby się tam talia kart i figurka GI Joe. Ale dwa przednie siedzenia były przestronne i lśniące.

– Siedzenia są z winylu i pianki. I ma klimatyzację! – powiedziała Emma. – No już, otwórz drzwi.

Pokręciłam głową i tylko poklepałam maskę. Dotknęłam szyby i wycieraczek. Położyłam dłonie na masce.

– Emmo – zaczęłam. – Nie wiem, co powiedzieć. Jest bardzo… – szukałam słów – żółty.

– Tak! To żółć lata. Tak nazywa się ten kolor. Może osiągnąć prędkość ponad dwieście na godzinę.

– Dlatego, że jest żółty?

– Shelby.

– Chciałabyś zobaczyć, jak gnam dwieście kilometrów na godzinę?

– Tylko mówię.

Spojrzałam do środka na deskę rozdzielczą.

– Chyba w sześćdziesiątym szóstym roku nie mieli stereo i zakresu FM.

W jedną sześćdziesiątą część sekundy ekscytacja ustąpiła miejsca zmarszczeniu brwi.

– Nie, i nie waż się niczego w tym samochodzie zmieniać. To klasyk. W sześćdziesiątym szóstym roku wyprodukowano tylko tysiąc dwieście takich modeli i tylko jeden w tym kolorze. Jeden, rozumiesz? Nie możesz w nim niczego zmienić.

– Wiem. I wcale nie chcę.

Otworzyła drzwi od strony pasażera i wsiadła. Z większą niechęcią niż przerażona dziewica zmierzająca do małżeńskiego łoża usiadłam na miejscu kierowcy. Dotknęłam kierownicy, jakby była rozżarzona. Starałam się nie oddychać. To niemożliwe! Nie mogłam się już doczekać, żeby opowiedzieć o tym mojemu przyjacielowi Marcowi, który miał bzika na punkcie samochodów. Chyba umrze. Może teraz się ze mną umówi.

– Zrobiłaś to? – Zacisnęłam dłonie na kierownicy.

– Co?

– Modliłaś się z nim?

– Tak. Modliłam się: „Boże święty, nie pozwól, żeby ten samochód okazał się gratem”.

Roześmiała się, a ja razem z nią. Nigdy wcześniej ani później tyle mi nie powiedziała.

W szkole średniej chodziłam na kurs prawa jazdy dla uczniów; teraz po skończeniu osiemnastu lat mogłam się już ubiegać o prawdziwe. Uczyłam się jeździć na czterobiegowej ręcznej skrzyni biegów; ten miał sześć begów. Zgrzytały boleśnie za każdym razem, gdy je zmieniałam, ale Emmie to nie przeszkadzało.

Zabrałam ją na przejażdżkę. Jechałyśmy przez Larchmont, z opuszczonymi szybami; powiedziała mi, że Ford wyprodukował w 1966 roku tylko cztery kabriolety, ale nie mogła sobie na nie pozwolić.

– Nie chcę kabrioletu – odparłam. – Ten jest idealny.

Dzień był chłodny i wietrzny, pachniało wiosną. Kiedy jest się młodym, ma to szczególne znaczenie. Zawsze zwraca się uwagę na unoszący się w powietrzu zapach nadchodzącego lata, bo jest to ulubiona pora roku wszystkich. Dla dziecka lato niesie ze sobą nieograniczone możliwości, nawet jeśli zostaje się w domu i nic nie robi.

Czułam, że rzucam się w oczy, jak golas na wręczeniu Oscarów. Samochód był tak niedorzecznie żółty, że maska mnie oślepiała. Zabrałam Emmę na lody w Mamaroneck na Boston Post Road. Obie zjadłyśmy sorbet cytrynowy na cześć shelby. Cztery osoby powiedziały coś do nas na parkingu. I wszyscy się gapili.

– Dzięki, Emmo. Naprawdę. Bardzo dziękuję.

– Wszystkiego najlepszego.

Miałam mustanga shelby!

Nie byłam jednak pewna, co mam z nim zrobić.

Dlaczego Emma kupiła mi samochód?

Mnie, Shelby, która prawie nie opuszczała Larchmont, a już bardzo rzadko Westchester County, która była kilkanaście razy w Nowym Jorku, odbyła kilka wycieczek do Connecticut, była raz w Dutch Country w Pensylwanii, raz w wielkim parku rozrywki Six Flags w New Jersey i raz z wycieczką w Waszyngtonie. Po co tej Shelby samochód? Przez dziewięćdziesiąt dziewięć procent życia nie przebywałam dalej niż trzydzieści kilometrów od miasteczka, w którym się urodziłam.

– Emmo – powiedziałam po kilku dniach – to bardzo wspaniałomyślne z twojej strony. Ale dlaczego kupiłaś mi samochód?

– Nie rozumiem tego pytania. Czy to nie jest oczywiste?

– No cóż – odparłam, próbując udać zamyślenie. – Nie. – Na wypadek gdyby zabrzmiało to zbyt obcesowo, dodałam: – Przecież nigdzie nie jeżdżę.

– Zgadza się – powiedziała. – Ale teraz możesz.

Znów zabrałam ją na lody czterysta metrów w dół ulicy. Zastanawiałam się, czy to właśnie miała na myśli.

Mijały dni, dostałam prawo jazdy, nadszedł czerwiec i zrobiło się cieplej.

Raz czy dwa pojechałam samochodem do szkoły i zaparkowałam na parkingu dla uczniów klas starszych. Mówię wam: dla chłopaków żółty mustang jest ekwiwalentem słowa „Giiiina”. Chłopcy uwielbiali mój samochód, a dziewczyny były zazdrosne. „Ładny mustang”, mruczeli wszyscy z szeroko otwartymi oczami i zachęcającym uśmiechem na twarzy. Futboliści, biegacze, koszykarze, członkowie klubu dyskusyjnego, wszyscy wzdychali unisono: „Faaajny mustang”.

Dziewczyna Tony’ego Bergamino, kapitana drużyny futbolowej, była wysoką, smukłą jak gazela blondynką. Obserwowałam pożądliwie, jak całowali się między budynkami podczas przerw. I nawet on zauważył mój samochód, uśmiechnął się szeroko i uniósł kciuk. „Ładny!”. Ale przecież to mogła być tylko zwykła zaczepka. Tony, który zwykle rozdeptywał mnie jak komara, uśmiechnął się do mojego samochodu, czyli tak jakby uśmiechnął się do mnie, i powiedział: „Fajny wózek, Shelbyyyy”.

Mój przyjaciel Marc dochodził do siebie przez dwa tygodnie.

– Nie zasługujesz na taki wózek. Nie masz pojęcia o samochodach. Nie potrafisz prowadzić. Nigdy nie wychodzisz z domu. To kolejny dowód na to, że na świecie nie ma sprawiedliwości. Wszechświat jest bardzo okrutnym miejscem.

Marc, zamyślony, zawsze ubrany na czarno, z krzywymi nogami, fryzurą afro, otoczony aurą wystudiowanej artystycznej obojętności, nie mógł przestać mówić o moim samochodzie. Siedział przy stole podczas lunchu i przy kanapce z tuńczykiem z dodatkowym majonezem powiedział:

– Zapytałaś Emmę, dlaczego kupiła ci samochód? Shelby Sloane, czy rozważałaś możliwość, że zrobiła to, bo chce, żebyś wyjechała?

Podczas kilku kłótni z Emmą powtarzałam, że wkrótce dorosnę i nie będzie mnie już mogła trzymać pod pantoflem. Wyjadę stąd. No cóż, dorosłam, ale czy istniało takie miejsce, do którego musiałabym jechać samochodem?

Kiedy kłócą się dwie osoby, jedna z nich czasem powtarza: „Poczekaj, aż skończę osiemnaście lat. Wyjadę stąd i nigdy – słyszysz? – nigdy nie wrócę. I co wtedy zrobisz? Co zrobisz ze swoim życiem?”. Takie słowa wykrzykiwałam pod adresem Emmy, kiedy złościły mnie jej zasady, nadmierna surowość, wskazówki, proste życie. Moja najbardziej ulubiona odzywka brzmiała: „Nie jesteś moją matką. Nie możesz mi mówić, co mam robić”.

Ile razy można wysłuchać czegoś takiego, zanim zacznie się w to wierzyć? Niby Emma wiedziała, że to słowa wykrzyczane w złości i Shelby zawsze powtarza, że nie mówiła serio, ale dlaczego, kiedy się wścieka, to zawsze te bolesne słowa spływają z jej ust?

Zaczęłam obserwować Emmę, gdy ścierała kurze, i zapragnęłam zapytać ją o kilka rzeczy. Mruczałam, że naprawdę nie potrzebuję takiego prezentu.

Marc uważał, że to zabawne.

– Masz osiemnaście lat, a ona mówi ci jak stewardesa pod koniec długiego lotu: „Proszę zabrać swoje rzeczy i wynosić się stąd”.

Żałowałam, że kiedykolwiek mi się podobał, że czułam słabość do niego, do jego grzywy czekoladowych kręconych włosów i do pytań na temat jego orientacji seksualnej – fantastyczny trik, żeby podrywać dziewczęta. Dzięki Bogu byłam na tyle mądra, żeby trzymać się z daleka. Nie liczę tej nocy, kiedy jego matka wyszła z domu. Wypiliśmy za dużo piwa, a on powiedział: „Wydaje mi się, że jestem gejem”. Dałam się temu uwieść na jakieś pięć minut, pozwoliłam mu sprawdzić na sobie jego skłonności, a potem matka wróciła i test nie został przeprowadzony do końca, przynajmniej nie na mnie.

Na początku czerwca, kiedy powinnam śnić o balu na koniec roku i dyplomie, o limuzynach, sukienkach i kwiatach, w sennych koszmarach oglądałam przerażającą wizję tygrysa rozrywającego zębami o wiele większego lwa. W jeszcze bardziej przerażającym śnie wpadałam na Emmę w lokalnym sklepie. Mówiła: „Shelby, nie mogę z tobą długo rozmawiać, bo mam dużo roboty. Nie mam czasu na pogaduszki”. A potem zajmowała się swoimi dyskontowymi zakupami, zimna, zdystansowana, nieprzyjazna.

Po tamtym śnie nie mogłam z nią o niczym rozmawiać. Za dużo o tym myślałam. Na tym zawsze polegał mój problem. Za dużo myślałam, a za mało robiłam. To takie wygodne. Czy ktoś nie powiedział, że brak decyzji jest gorszy niż zła decyzja? Nie ja. Ja bym nigdy tego nie zrobiła.

Do tamtej pory obszar mojego życia wynosił zaledwie kilka kilometrów i przerażało mnie to, co leżało za otwartym oknem, głęboka i niewzruszona tajemnica.

Pewnego wieczoru postanowiłam przetestować Emmę. Skończyłyśmy już pracę i siedziałyśmy na kanapie w przerwie pomiędzy reklamami. Był zwykły dzień tygodnia.

– Emmo, mówiłaś, że gdzie mieszka moja matka?

– Twoja co? – To zwróciło jej uwagę.

– Moja matka – odparłam spokojnie. – Czy nie mówiłaś mi kiedyś, że mieszka w jakimś mieście w Kalifornii? W Montecito? Manzanita? Monte Carlo?

– Nigdy nie mówiłam, że twoja matka wyjechała do Kalifornii – powiedziała spokojnie.

– Mówiłaś. Gdzie to było? Mesa Vista? Mokelumme? Monte Cristo? Kiedy miałam pięć lat, powiedziałaś, że była chora i pojechała do jakiegoś miasta w Kalifornii, żeby wyzdrowieć.

– Nie pamiętam, żebym tak mówiła. Jak ty możesz to pamiętać?

– Takie rzeczy po prostu się pamięta. – Montesano? Minnesota? Mira Loma?

– Nie wydaje mi się, żebym to mówiła. – Emma pokręciła głową. – Ale przecież rozmawiałam z pięciolatką. Pytałaś mnie, kiedy mama wróci. Co miałam ci powiedzieć? Rzuciłam ci coś, żebyś się lepiej poczuła. Że jest gdzieś daleko i nie może stamtąd wyjechać. Ale szczerze…

Reklamy się skończyły i znów oglądałyśmy Dynastię.

Tamtego wieczoru wyjęłam mapę Stanów Zjednoczonych. Po trzydziestu minutach starannego przeczesywania czterech największych stanów poddałam się. Maricopa? Mission Viejo? Mira Flores?

– Nie sądzę, by to było miasto – ciągnęła Emma następnego dnia, jakby wiedziała, że będę szukać i myśleć o tym. – Myślałam, że pojechała wypocząć w jakimś szpitalu psychiatrycznym. Takim jak Bellevue. Albo Menninger w Kansas.

– Jak się nazywał ten szpital?

– Nie wiem. Nie mówiłam poważnie.

– Wiesz, gdzie pojechała.

– Nie wiem.

– Wtedy wymieniłaś jakąś nazwę. Na pewno. Czy miała tam rodzinę? Dlaczego jestem taka pewna, że nazwa zaczyna się na M? Że ma cztery sylaby?

– Nie wiem.

– Mariposa? Minnelusa? Miramonte?

Potarła oczy, jakby była mną zmęczona. Skończyły się reklamy, pojawił się serial Dallas i Emma nie miała czasu na odpowiedź.

– Idę spać. Dobranoc – powiedziała, kiedy skończył się odcinek.

– Myślałam, że właśnie dlatego kupiłaś mi samochód – rzuciłam za nią. – Żebym mogła odwiedzić chorą matkę w szpitalu psychiatrycznym w Montezuma.

Odwróciła się.

– Kupiłam ci samochód – powiedziała – żebyś była wolna. Stale powtarzałaś, że tego chcesz. Więc jesteś. Nie wiem, gdzie jest twoja matka. Nigdy nie wiedziałam.

– Nie wyjadę na długo – powiedziałam. – Tylko na kilka tygodni. Może dwa.

– Dwa tygodnie? Jazda tam i z powrotem zabierze znacznie więcej.

– Nie. Będę się spieszyć. Może dwa i pół. Wrócę w połowie lipca. Dasz sobie radę przez kilka tygodni, prawda?

– Dam – odparła. – Ale dwa i pół tygodnia jazdy dokąd? I kiedy wyjedziesz?

Kupiłam mapę Kalifornii w sklepie Randy McNally w Nowym Jorku. Przesuwałam palcem po spisie miast na literę M, bezgłośnie wymawiając jedno po drugim od Mabel po Mystic, a potem znów od Mystic do Mabel.

Za trzecim razem o drugiej nad ranem znalazłam.

Mendocino.

Men-do-si-no.

Mendocino!

Nie mogłam zasnąć aż do piątej, kiedy obudziła się Emma. Trochę później wykrzyknęłam:

– Mendocino!

Popatrzyła na mnie zamglonym wzrokiem, mrugając oczami, jakby dopiero co się ocknęła.

– Masz zeszyty i sprzęt do biegania?

– Emmo, Mendocino! Czy to nie to?

– Chyba tak – odparła. – Wzięłaś coś na lunch czy kupisz sobie w szkole?

– Kupię. Mam rację, prawda? Brzmi znajomo.

– Dobrze. Zjesz jajka przed wyjściem?

Zjadłam jajka i wypiłam sok pomarańczowy.

Mendocino = Zaginiona matka.

Chciałam wykrzyknąć: „Emmo!”. Ale krzyki nie są w naszym stylu, chyba że jestem wściekła. A jak mogłam być wściekła? Marc powiedział mi, że Emma wydała chyba z pięć tysięcy dolarów (choć powiedziałam mu, że to niemożliwe) na samochód, żebym mogła pojechać odszukać matkę. Od tak dawna jej nie widziałam. Może się zastanawia, jak się miewam.

Rozłożyłam mapę Stanów Zjednoczonych na podłodze w moim pokoju i studiowałam ją niczym układ okresowy pierwiastków. Mierzyłam trasę linijką, jak niegdyś na lekcjach panny Keller, z osiami X i Y, na których wyznaczałam punkty. Wykorzystywałam fizykę (czas i odległość), geometrię (punkty na osi X) oraz wiedzę o świecie (warunki pogodowe w lipcu), by wyznaczyć trasę. Wykorzystałam wiadomości z lekcji o społeczeństwie z siódmej klasy, by poradzić sobie z geografią. Problem w tym, że do siódmej klasy chodziłam naprawdę dawno temu. Byłam przekonana, że za Pensylwanią leży Kansas, potem Nevada, a na końcu Kalifornia. Przyrodę miałam w dziewiątej klasie, a geometrię w dziesiątej, ale fizyka pojawiała się w klasach starszych i bałam się, że ją obleję, więc zrezygnowałam. I tak utknęłam na podstawowych wiadomości z kontinuum czasu i przestrzeni. Na przykład: ile czasu zajmie przejechanie około pięciu tysięcy kilometrów? Ale przecież mustang shelby potrafi pędzić z prędkością stu trzydziestu sześciu kilometrów na godzinę! Kitty Hawk nie potrafi płynąć tak szybko. Dwadzieścia dwie godziny. Mogę pojechać i wrócić w dwa dni. Cudnie. W trzy, jeśli coś pójdzie nie tak.

Stan Utah nie zmieścił się w moich obliczeniach. Przecież nie muszę jechać przez Utah, żeby dotrzeć do Kalifornii. Odpuściłam więc. Straciłam zainteresowanie geometrią i fizyką, zanim przekroczyłam Missisipi.

Jedno stało się dla mnie jasne: przy tak rażących ograniczeniach nie wiem, co sobie wyobrażałam, planując samotną wyprawę. Moja strategia podróżnicza skończyła się na Iowa. Co z resztą kraju? Poza tym lubię ucinać sobie drzemkę po południu. Nic z tego, jeśli będę jedynym kierowcą. Brakowało mi wielu pożytecznych umiejętności, duża część zachodniej części kraju jawiła mi się jako monolit – śnieg i żółte kwiaty pomiędzy dwoma ogromnymi zbiornikami wodnymi. Ogarnęło mnie zwątpienie.

Dlatego też kiedy Gina w szatni zaproponowała mi, że wyruszy razem ze mną i podzieli się kosztami, prowadzeniem i strachem, nie odmówiłam od razu. Niepokój tańczył we mnie, lecz tańczyło również lato. Miałam osiemnaście lat, skończyłam szkołę średnią i miałam wyścigowego mustanga z 1966 roku z czarnymi pasami z Le Mans. A Gina nie. Ale miała za to inne rzeczy, które znaczyły dla niej bardzo wiele. Chłopaków i różne takie.

W przedszkolu byłyśmy z Giną jak siostry. Mieszkała przy Summer Street, niedaleko ode mnie i miała mamę w domu, pracującego tatę, babcię, która z nimi mieszkała, oraz siostrę. Nie dogadywały się najlepiej, ale to jednak była siostra.

Jej matka nie miała nic przeciwko temu, że bawiłyśmy się głównie u nich; powiedziała, że nie podoba jej się niekończąca się parada obcych ludzi przewijająca się przez mój dom. Nie wiedziałam, co dokładnie ma na myśli. Obcy ludzie nie przewijali się przez nasze pokoje nad garażem. Byłyśmy więc nierozłączne i nagle, ni stąd ni zowąd, bez żadnego konkretnego powodu, prawie na złość, moja najlepsza przyjaciółka Gina zaprzyjaźniła się z rozplotkowaną myszką Agnes Tuscadero, której od początku nie lubiłam, a po wyjawieniu szczegółów rozmowy przy stole kuchennym państwa Tuscadero nienawidziłam jak Żydzi Hitlera. Gina powiedziała, że przecież możemy być wszystkie przyjaciółkami. Nie rozumiała, że to niemożliwe. Bawiłyśmy się więc razem bez przekonania, spotykałyśmy się, chodziłyśmy do miasta, na plażę w Larchmont, rozmawiałyśmy o zakazach w domu, wolności, okłamywaniu rodziców, aż nagle, bez żadnego konkretnego powodu, przyszło mi do głowy, że to nie Agnes jest trzecim kołem u wozu.

Marc powiedział, że Gina jest dla mnie zbyt przeciętna. Zasługuję na lepszego, bardziej wyrafinowanego przyjaciela. Jak on.

Ona utrzymywała, że nadal jesteśmy przyjaciółkami. Zapraszała mnie w każdą sobotę na plażę, do parku zabaw. „No chodź, im nas więcej, tym weselej”. Nie przyjmowała odmowy, choć tylko ją otrzymywała. Z jednym wyjątkiem. Rok temu, w czerwcu, zaprosiła mnie do klubu, gdzie wybierała się ze swoim nowym chłopakiem Eddiem.

– Chodź z nami, proszę. Musisz go poznać. Chcę, żeby poznał wszystkie moje najlepsze przyjaciółki. Polubisz go. On jest taki zabawny.

– A co z Agnes? – zapytałam posępnie.

– Ona nie jest taka zabawna.

Agnes najwyraźniej miała szlaban. Nie mogłam uwierzyć, że zgodziłam się iść jako żałosne piątkowe zastępstwo Agnes. Ale poszłam.

Eddie był bardzo zabawny.

Potem Agnes nie miała już szlabanu i Gina tchórzliwie przestała mnie zapraszać. Minął niemal cały ostatni rok nauki, a my prawie ze sobą nie rozmawiałyśmy, aż do tamtego popołudnia w szatni.

Kiedyś nie byłyśmy tak bardzo obce, ale podróż samochodem z drugą osobą ma w sobie coś osobistego. Intymnego. Spędza się przecież razem minuty dnia, każdą minutę przez wiele dni, może tygodni. Nie mogłam zrozumieć, dlaczego tak bardzo chce ze mną jechać. Ale myśl o samotnej podróży też nie była do końca przyjemna. W obu scenariuszach kryło się napięcie. Z jednej strony Gina, z drugiej przerażenie i samotność! Zupełnie jak głupia kartka na walentynki firmy Hallmark: „BYĆ Z TOBĄ TO PRAWIE JAK BYĆ Z KIMŚ”. To do mnie przemawiało. Co było lepsze: Gina czy okropny strach?

– Zastanawiam się, zastanawiam – powiedziałam jej, gdy znów mnie osaczyła na korytarzu.

– Muszę to szybko wiedzieć.

– Dlaczego?

– Jak to dlaczego? Muszę się spakować. Muszę powiedzieć mamie. I trochę się przygotować.

– Posłuchaj, jeśli się zgodzę, będziesz musiała przejechać autobusem ostatnią część swojej podróży. Ja na pewno nie pojadę do Bakersfield.

– Jesteś pewna? – zapytała i zanim zdążyłam odpowiedzieć, dodała szybko: – Jak blisko jest z Bakersfield do Mendocino? – Na jej bardzo niewłoskiej twarzy pojawił się szeroki uśmiech.

Teraz coś o mnie. Najpierw to wszystko, czym nie jestem. Nie jestem obiektywnie piękna. Znałam tylko kilka osób, które są; czy w ogóle można o kimś tak powiedzieć? Na wznosząco-opadającym wykresie znajduję się gdzieś w pobliżu szczytu, od którego wykres zaczyna opadać w stronę przeciętności. Trochę dalej do szczytu jestem wcześnie rano, jeszcze bez mascary i błyszczyku na usta, ale założę się, że nawet Christy Worsoe, królowa zjazdu absolwentów, nie wygląda wtedy dobrze. Bez makijażu można mnie uważać za całkiem przeciętną, ale Emma, która naprawdę nie musi mi poprawiać samopoczucia, mówi, że wyglądam słodko, kiedy wypełzam z pokoju w sobotę rano, by zjeść przed treningiem grzankę z serem Ricotta, zaspana i z nastroszonymi włosami. Dzięki temu nie czuję się aż tak nieatrakcyjna.

Teraz inne fakty, które mnie dotyczą. Nie funkcjonuję dobrze wieczorami. Jestem typowym skowronkiem. Wierzę głęboko, że w tym ptasim określeniu kryje się tysiąc dopływów, dużych i małych, które składają się na esencję człowieczeństwa. Przetestowałam ten podział na moich przyjaciołach, Debbie, Marcu i Tracy, także na Emmie i odkryłam, że to prawda. Wstaję i funkcjonuję najlepiej wczesnym rankiem. Sprzątam pokój, przygotowuję zeszyty i książki do szkoły, upewniam się, że moje buty do biegania są suche, a strój gotowy do treningu. Biorę prysznic, jem śniadanie. Mam listę rzeczy do zrobienia przed wyjściem z domu i robię je wszystkie. Mój mózg działa. Wyjmuję rzeczy z zamrażarki na kolację, robię Emmie kawę, sprawdzam na bojlerze, czy pali się światełko, żeby Lambielowie mieli gorącą wodę. Kiedyś mieliśmy z tym wielki problem. Teraz do mnie należy sprawdzanie i nigdy nie zapominam. Wychodzę do szkoły. Książki do biblioteki oddaję w terminie, nie wynajduję sobie żadnych głupich zajęć, gdy mam robotę. Nie zostawiam zadań domowych na ostatnią chwilę. Nie odkładam gdzieś książek z biblioteki i potem nie zapominam, gdzie są. Nie trwonię skromnego kieszonkowego na głupstwa. Pomagam w domu. Kiedy razem z Emmą przygotowujemy kolację dla dyplomatów, zostaję, aż wszystko jest gotowe. Zawsze pytam, czy coś jeszcze można zrobić i jak mogę pomóc.

Jeśli Emma chce, żebym coś wyprasowała, prasuję. Bardzo tego nie lubię, a raz spaliłam jedwabną bluzkę i oparzyłam sobie wierzch dłoni. Nadal mam na dowód bliznę (bluzkę trzeba było wyrzucić), ale mimo to prasuję.

Nic nie robię na skróty. Jeśli każą mi przebiec dziesięć kilometrów, żeby przygotować się do biegu na czterysta czterdzieści metrów następnego dnia, to przebiegam, nawet jeśli uważam, że to przesada. Nie zatracam się w oglądaniu telewizji/czytaniu/robieniu na drutach/myciu samochodu/sprzątaniu i nie zapominam, która jest godzina. To chyba wspólny mianownik tego wszystkiego – jako skowronek zawsze zwracam uwagę na czas. Wiem, kiedy trzeba iść do szkoły i kiedy trzeba sprzątać, kiedy czytać, odpoczywać i zapytać Emmę, dlaczego zajmowała się mną przez trzynaście lat (na to jednak nigdy nie nadeszła odpowiednia pora, więc tego nie zrobiłam). Czasami długo nie idziemy spać w sobotni wieczór i do późna oglądamy filmy, ale dzieje się tak rzadko. Raz, w 1978 roku oglądałyśmy w nocy Płonący wieżowiec, bo chciałam zobaczyć, jak się kończy. Siedziałam do drugiej i nigdy nie zapomnę uczucia, jakie mi towarzyszyło, kiedy cztery godziny później musiałam podnieść z łóżka zaspane dupsko. Czasami długo czytam w łóżku, ale kiedy widzę, że jest już wpół do dwunastej, odkładam książkę i gaszę światło, żebym następnego dnia nie czuła się jak zombie. Nienawidzę tego uczucia, bo to nie ja. Nie ma ze mną nic wspólnego osoba blada w niedziele jak trup, bo nie mogła odłożyć The Reincarnation of Peter Proud. Nie lubię siebie, gdy tracę poczucie czasu, więc żeby lubić siebie bardziej, odkładam książkę i idę spać.

Weźmy teraz mojego przyjaciela Marca. Marc nie zna definicji słowa „czas”. Nie śpi do drugiej, trzeciej, czasem przez całą noc, a potem następnego dnia nie widzę go w szkole. Stale jest zagrożony, wymyśla jakieś prace, spóźnia się z terminami ich oddania, odpisuje ode mnie notatki na przerwach, biegnie, upuszcza rzeczy, zapomina. Och, jak on potrafi zapominać. Nawet o tym, co jest dla niego ważne. Lubi malować i można by pomyśleć, że będzie pamiętał o tak ważnych rzeczach jak pędzle i farby. Ale nie. Nie potrafię wam powiedzieć, ile razy nie miał zeszytów, kredek albo specjalnego węglowego ołówka. Jest śmieszny i wie o tym, nie lubi siebie, ale nic nie potrafi na to poradzić. Myśli o tysiącu rzeczach naraz i nie pamięta, gdzie powinien być ani co ma zrobić. Wszystko mu się rozpada. Kiedy nie śpi, nie chce się kłaść. A kiedy śpi, to chce dalej spać.

– Cokolwiek robię, chcę to robić dalej – mawia.

– Ale co z rzeczami, które musisz robić?

– Niewiele mnie obchodzą, Sloane.

Boimy się oboje o jego przyszłość w college’u i, szczerze mówiąc, nie napawa nas ona optymizmem. Na szczęście wybiera się do New Rochelle, tylko kilka kilometrów stąd i będzie dojeżdżał, więc jeśli wyleci, nadal będzie spał we własnym łóżku.

Mnie nic nie wypada i nic nie umyka.

Zgadnijcie, jaką osobą jest Gina?

– Ponad siedemset kilometrów – powiedziałam do Giny w holu, gdy szłyśmy z higieny na angielski. – Z Bakersfield do Mendocino.

– I jak mam się tam dostać?

Nie odpowiedziałam. Przecież zapewniałam jej mój niesamowity wóz na podróż przez cały kraj. Chciałam zasugerować, by odbyła ją autobusem. Albo samolotem. Milczałam w nadziei, że sama dojdzie do rozsądnego wniosku, ale przez dwie czy trzy minuty do dzwonka marudziła przeraźliwie.

– Gina, będziesz musiała pojechać autobusem – powiedziałam w końcu. – To tylko kilka godzin.

– Jeśli to tylko kilka godzin, dlaczego mnie nie zawieziesz?

– Kilka godzin to metafora. Jest mi strasznie nie po drodze.

– Tylko kilka kilometrów.

– Dokładnie mówiąc siedemset pięćdziesiąt. I nie wiem, dlaczego muszę wyjaśniać ci oczywisty fakt, że potem muszę wrócić do Mendocino. To dla mnie dwa dodatkowe dni. Ty zostaniesz w Bakersfield, ale ja będę musiała wrócić.

– Nie zostanę w Bakersfield – powiedziała obronnym tonem. – Wracam tutaj. Z nim.

– Z kim?

– Z Eddiem oczywiście. Myślisz, że do kogo jadę do Bakersfield?

Milczałam. Naprawdę są takie chwile w życiu, kiedy lepiej jest nic nie mówić. To była jedna z nich.

Gina wpatrywała się we mnie niebieskimi oczami o sekundę dłużej, niż mogłam znieść, a potem pobiegła do klasy.

Dłonie swędziały mnie przez cały angielski tak, że nie mogłam utrzymać długopisu. Chciałam powiedzieć: „Żartujesz sobie ze mnie? Nie będę wiozła ciebie i jego z powrotem do Nowego Jorku. Nie spędzę tygodnia z tobą i z nim w moim samochodzie. Możesz równie dobrze poprosić mnie, żebym zaczęła mówić po francusku albo pisała na maszynie z szybkością sześćdziesięciu słów na minutę. Tak się nie stanie. Mais non. Jamais. Jamais”.

Zamiast porozmawiać o tej ważnej rzeczy, odbyłyśmy z Giną lekcję arytmetyki. I podstaw fizyki. Lekcję czasu i odległości. Wzięłyśmy minuty, podzieliłyśmy je na godziny i przepuściłyśmy kilometry przez czas i czas przez kilometry, dzieląc siedemset pięćdziesiąt przez sześćdziesiąt minut, co dało nam dwanaście godzin w jedną stronę. Po trzydziestu minutach tych obliczeń Gina nadal nie mogła pojąć, co sześćdziesiąt minut ma wspólnego z prędkością samochodu, zupełnie jakby czas i odległość nie były ze sobą w żaden sposób powiązane. Nie mogła zrozumieć, dlaczego mój mustang o mocy trzystu pięćdziesięciu koni mechanicznych, zdolny pędzić z szybkością prawie dwustu kilometrów na godzinę, nie może przejechać z Mendocino do Bakersfield i z powrotem w pięćdziesiąt pięć minut. Tłumacząc jej to, sama prawie nie mogłam tego pojąć i z pewnością nie pomogło mi to zrozumieć najważniejszej rzeczy – czy Gina naprawdę oczekuje, że przywiozę ją i Eddiego z powrotem do Nowego Jorku? Jamais!

Przygotowania były kosmiczne. Może dlatego, że nigdy nigdzie nie byłam. A może dlatego, że choć lubiłam planować, nie potrafiłam snuć planów na dwa tygodnie, które nie mieściły się w mojej wyobraźni piechura. Nie chciałam, żeby Emma wiedziała o moich kłopotach, bo na pewno bym usłyszała: „Jeśli nie potrafisz niczego zaplanować i spakować się na dwutygodniową podróż, to jak spakujesz się do college’u?”. Chciałam odpowiedzieć na jej niezadane pytanie, że o wiele łatwiej jest spakować wszystkie rzeczy, niż wybrać część z nich. Na przykład, skąd mam wiedzieć, co będę nosić w Nevadzie w nieokreślonej przyszłości? Czy temperatura w Nevadzie jest taka sama jak w Larchmont?

– Pewnie jest trochę cieplej – powiedziała Emma.

– Czy są tam komary?

– Komary są wszędzie.

– Naprawdę wszędzie? Ale przecież w Nevadzie nie ma wody. Czy komary nie potrzebują wilgoci?

– No to odpowiedziałaś sobie na własne pytanie.

– Nie ma wody? – powiedziała Gina, gdy o tym usłyszała. – A jezioro Tahoe?

– Co ty wiesz o jeziorze Tahoe, Reed? – wykrzyknął Marc.

Zwracał się do wszystkich dziewcząt po nazwisku, pozbawiając je tym samym płci. A moje przylgnęło do mnie na dobre. Rozmowa odbyła się w czasie lunchu.

– Nic – odparła Gina. – Wiem tylko, że Fredo Corleone został na nim zabity, a to przecież było w Nevadzie.

– Och, Fredo Corleone. No to masz absolutną rację. Lepiej weźcie środek przeciwko komarom.

Czy w nocy robi się zimno? Nikt nie wiedział, nawet Gina; nie wspominano o tym w Ojcu chrzestnym.

Czy jest wietrznie? Doszliśmy do wniosku, że tak. Zapakowałyśmy sztormiaki.

– Czy mam zabrać lakier do włosów? Dodatkową bieliznę? Ciepłe skarpetki?

– Wydaje mi się, że zabranie dodatkowej bielizny i ciepłych skarpetek zawsze jest dobrym pomysłem – powiedziała Emma. – Ale skoro tutaj nie używasz lakieru do włosów, dlaczego tam miałby ci być potrzebny?

Może tam stanę się inną osobą?

Prowokacyjnie kupiłam lakier do włosów.

Czy w pokojach hotelowych jest ciepło, czy zimno? Czy dają ręczniki? Dodatkowe koce? Czasami jest mi w nocy zimno.

– W lecie?

Wróciliśmy na linię startową. Czy w nocy jest zimno i czy w pokojach hotelowych jest zimno, czy ciepło?

– Gdzie? – zapytał Marc. – W Nevadzie? Przemkniecie przez ten stan w cztery godziny. A Dakota Południowa? Iowa? Utah? Wyoming? Dlaczego nie martwicie się, czy tam jest zimno?

Co Utah ma wspólnego z moimi sprawami i czy powinnam zabrać ulubioną poduszkę?

Czy przyda mi się aparat, mój kodak instamatic? A może Emma pożyczy mi swój polaroid? Co jest lepsze: najlepsza jakość mojego kodaka czy zamglona polaroidu jak z niedomkniętej szuflady w ciemni?

Czy mam zabrać książki do czytania?

– Planujesz czytać, kiedy będziesz prowadzić samochód? – zapytał Marc.

Zapytał powoli, by dać mi wyraźnie do zrozumienia, co myśli o moim pytaniu.

– Ależ z ciebie filozof – powiedziałam, odpychając go. – Idź coś naszkicować, a ja odwalę całą robotę.

Siedział bezczynnie w moim pokoju. Szkicował, jak się pakuję.

– Może przyda się książka na deszczowy dzień? – zapytałam. Dlaczego zawsze przybieram taki obronny ton, nawet w obecności moich przyjaciół?

– To nie będziesz prowadzić w deszczu?

– Czy mam zabrać gotówkę?

– Tak, Sloane – odparł Marc jeszcze wolniej, drań. – Powinnaś zabrać trochę pieniędzy. W końcu może przyda ci się benzyna.

Rzuciłam w niego poduszką, wytrącając mu ołówek z ręki.

– Chodzi mi o to, czy mam zabrać gotówkę, czy czeki podróżne? Jeśli wezmę gotówkę, to gdzie mam ją schować?

– Przed kim? Przed Giną?

– No, nie wiem. Mogę jej ufać?

– A czy ona może ufać tobie? – zapytał Marc, a ja nie miałam już poduszki, żeby w niego rzucić.

– Jeszcze jeden taki komentarz i będziesz musiał iść piechotą do domu.

– Gdzie ukryjesz przed nią pieniądze w swoim małym shelby? Jak głęboko będziesz musiała je upchnąć, zanim ona: a) zorientuje się, co robisz i b) weźmie to do siebie?

Westchnęłam.

– Przesadzasz.

– Ja przesadzam? – Wrócił do szkicowania.

– Ile pieniędzy będzie mi potrzebne? Czy mam zabrać więcej? Czy tylko tyle, ile trzeba? A jeśli skończą mi się pieniądze? Skąd je wezmę? Nie mam karty kredytowej, zresztą kto mi ją przyzna? Nie mam pracy.

Marc wstał i podał mi swój rysunek.

– Idę do domu – powiedział ze znużeniem. – Cieszę się, że nie mam forsy, nie mogę jechać i nie mam twoich problemów.

Kiedy wyszedł, zaczęłam żałować, że nie może jechać z nami. Narysował mnie jako brązowy wir w środku zabałaganionego pokoju z dolarami fruwającymi w powietrzu. Przykleiłam rysunek do ściany i próbowałam wszystko spokojnie przemyśleć.

Zgodnie z moimi obliczeniami nie będzie nas przez piętnaście dni i czternaście nocy. Będziemy potrzebować benzyny na niemal dziesięć tysięcy kilometrów. A jeśli przejedziemy więcej? Jeśli na podjazdach mustang wypali więcej benzyny na kilometr?

– I co z tego? – powiedział Marc, gdy zadzwoniłam do niego, by to omówić. – Kiedy będziesz zjeżdżać, spalisz mniej. Musisz mieć nadzieję, że wszystko się wyrówna.

Ale właśnie o to chodzi. A jeśli się nie wyrówna? Jeśli Gina w końcu mnie przekona i będę musiała ją zawieźć do Bakersfield, pojechać na północ do Mendocino, a potem znów wrócić na południe, żeby ją zgarnąć? Pas possible! Jak mogłam cokolwiek obliczać, mając tyle niewiadomych?

Pokój w hotelu. Piętnaście nocy. A jeśli wypadnie szesnaście? Może będę potrzebowała kilku dodatkowych dni, żeby odnaleźć kobietę, dzięki której przyszłam na świat. A jeśli Gina będzie chciała spędzić kilka dni więcej w rozkosznym towarzystwie Eddiego?

– To co? Będziesz spała w samochodzie – powiedział Marc głosem, który sugerował, że spanie w aucie jest najwspanialszą przygodą.

Przeznaczyłam po pięćdziesiąt dolarów na nocleg w motelu na szesnaście nocy. A jeśli będzie to kosztowało sześćdziesiąt? A podatek?

– Podatki różnią się w każdym stanie – powiedział Marc. – A parking? A jeśli zgubisz klucz do pokoju i będziesz musiała zapłacić za nowy? Chyba nie najlepiej planujesz, Sloane.

Zgodziłam się z nim. Jedzenie. Czy naprawdę musimy jeść trzy razy dziennie? Plus woda na drogę. I coś na wzmocnienie raz lub dwa w jakimś barze?

– Świetnie, planuj libacje alkoholowe – powiedział Marc. – A co z opłatą za wstęp?

W samochodzie trzeba będzie zmienić olej.

– Po czterech tysiącach kilometrów. W twoim może częściej. A nieprzewidziane wydatki?

– Już je wkalkulowałam. Na przykład jakie?

– Nie wiem. Dlatego nazywają się nieprzewidziane.

Zastanawiałam się chwilę.

– Masz na myśli lakier do paznokci?

– Tak, to właśnie przyszło mi na myśl. Jeszcze zmywacz. I aspiryna.

– Daj spokój. Wytrzymam ból głowy. – Zaczęłam obgryzać paznokcie, by uniknąć nieprzewidzianych wydatków.

– Przebita opona?

– Dobra, wezmę dodatkowo czterdzieści dolarów.

– A jeśli zderzysz się z jeleniem i padnie ci następna?

– Dlaczego miałabym zderzyć się z jeleniem?

– Sloane, nie mam pojęcia, dlaczego robisz wiele rzeczy, które robisz.

– Zamknij się.

Znów zaczęłam liczyć. Hotel: siedemnaście nocy po sześćdziesiąt dolarów. Benzyna na dziesięć tysięcy kilometrów. Dorzuciłam trzy puszki oleju, dodatkową parę wycieraczek, kable rozruchowe, lewarek do opon i pelerynę. Plus: gotówka na trzy posiłki, siedem razy lody, dwie cole i kawę dziennie. Dodatkowo: sześć drinków, czterdzieści dolarów na przebitą oponę, kolejne pięćdziesiąt na wszelki wypadek i dwadzieścia dolarów na prezent dla Emmy. Podsumowałam. Podzieliłam na mnie i Ginę. Wyszło tysiąc siedemset dolarów. Na głowę. Plus prezent dla Emmy, więc mój udział wynosił tysiąc siedemset dwadzieścia dolarów.

Może towarzystwo Giny było rzeczywiście błogosławieństwem. Kiedy powiedziałam, ile wynosi jej udział, nawet nie mrugnęła okiem.

– To wszystko? Hmmm. Myślałam, że wyjdzie więcej. Ale wezmę dodatkową stówę na ciuchy, bo uwielbiam ubrania, i jeszcze jedną, żeby się zabezpieczyć.

Szczebiotała jak skowronek. Tak rozsądnie. Pogratulowałam jej przezorności i postanowiłam pójść w jej ślady. Powiedziała, że przez dwa lata pracowała w Dairy Barn i trochę zaoszczędziła. Ona też oszczędza! Czyżbym się co do niej myliła?

Wybrałam z banku wszystkie pieniądze – a raczej to, co z nich zostało po zakupie nowych butów do biegania, sukienki na bal i opłaceniu jednej czwartej kosztów wynajęcia limuzyny, którą jechaliśmy z Markiem, Cindy i Jessicą.

Emma zaproponowała mi dodatkowe trzysta dolarów.

– Nie, Em. Już tyle zrobiłaś. – Zastanowiłam się, co powiedzieć. – Kupiłaś mi samochód! – powiedziałam wesoło w nadziei, że to zauważy.

Nie zauważyła.

– Weź – powtórzyła rozsądnie, a potem dodała absurdalnie: – Uwierz mi, będziesz ich potrzebowała.

Bardziej? Mniej?

– Nie, nie, poradzę sobie. Wszystko zaplanowałam. – Potem sobie przypomniałam. – A szampon i odżywka?

– Dadzą ci w hotelu. – Emma się zawahała. – Może nie odżywkę. – Znów zawiesiła głos. – Może nie w motelach.

– Co nie w motelach? Nie dadzą mi szamponu czy odżywki?

– Ani jednego, ani drugiego.

– Och.

Hotele będą za drogie. Znów wróciłam do początkowego pytania: ile szamponu, ile odżywki? Butelka szamponu „Hej, twoje włosy pachną cudnie” zwykle wystarczała na miesiąc. Postanowiłam wziąć dwie butelki szamponu i odżywki, żeby się zabezpieczyć. Emma zapłaciła.

Przed wyjazdem nie sprawdziłyśmy z Giną listy zabieranych rzeczy. Powinnyśmy i chciałyśmy, ale byłyśmy obie bardzo zajęte. Poszłam na cztery imprezy, potem było rozdanie świadectw, piknik, bal, pakowanie, planowanie. Nie miałyśmy czasu. Nie zadbałyśmy o to, by go mieć.

Ale znalazłam go dla Tony’ego Bergamino. A raczej on znalazł go dla mnie. Podszedł do mnie po balu, powiedział, że świetnie wyglądam i dobrze tańczę.

– Dzięki. – Gdybym była pawiem, rozpostarłabym ogon.

– Słyszałem, że jedziesz do Kalifornii.

– Gdzie słyszałeś?

– No, wszyscy słyszeli.

Próbowałam się nie uśmiechnąć. Tony Bergamino słyszał, że jadę do Kalifornii! Pod jego spojrzeniem stałam się wielkim czerwonym balonem napełnionym helem.

– Zabierasz Ginę ze sobą?

– Nie zabieram jej. Jedziemy razem. Dzielimy się kosztami.

– Oczywiście. Niezła z niej petarda. Nie wiedziałem, że się przyjaźnicie.

– Tak. Kiedyś byłyśmy… przyjaciółkami.

– To musiało być dawno temu. – Spojrzał na mnie zabawnie, jakby wszystko wiedział.

– Bo było.

Przestąpił z nogi na nogę. Ktoś go zawołał (może jego ukochana gazela?).

– No to powodzenia. Szczęśliwej podróży.

– Dzięki. Najlepszego. – Idiotka! Uśmiechnął się do mnie, jakbym była idiotką.

A potem ponieważ on był pawiem, rozpostarł swój ogon.

– Masz ochotę się spotkać przed wyjazdem? Znam świetne miejsce na wybrzeżu w Newport. Moglibyśmy tam pojechać. – Zawahał się. – Może ja mógłbym poprowadzić? – zapytał nieśmiało, rzucając mi swój słynny futbolowy uśmiech.

Alleluja!

Alleluja, alleluja!

– Jasne, możesz poprowadzić. Jeśli chcesz. Kiedy pojedziemy?

Pojechaliśmy na noc, tuż przed zmierzchem. Newport jest pewnie ładnym miastem. Z plażami. Białym. Staroświeckim i uroczym, z łodziami i żaglami. Słyszałam, że leży nad morzem, nad pięknym morzem… ale my zostaliśmy na stałym lądzie.

– Emmo – powiedziałam w wieczór przed wyjazdem. – Opowiedz mi o ojcu.

Trzynaście lat zabrało mi zadanie tego pytania. Początkowo myślałam, że mnie nie słyszała. Czasami wydaje się, że własny głos jest tylko echem i zaczynasz wątpić, czy istotnie coś powiedziałaś; masz wątpliwości, czy w ogóle jesteś, bo najważniejsze pytania w twojej głowie nadal pozostają bez odpowiedzi.

Była taka cicha. Słuchała odpowiedzi w teleturnieju. Największe z Wielkich Jezior za dziesięć tysięcy. Najwyraźniej chodziło o Jezioro Górne.

Kiedy pojawiły się reklamy, ściszyła głos w telewizorze.

– Naprawdę chcesz wiedzieć? – zapytała zbolałym tonem. Jednak choć słowa zdradzały napięcie, jej dłonie leżały spokojnie na kolanach. – Wdał się w bójkę w barze. Zrobiło się wielkie zamieszanie i zabił człowieka. Oskarżyciel powiedział, że siły były nierówne. Tamten mężczyzna zaatakował ojca butelką, a on rzucił się na niego z kijem baseballowym. Butelka była rozbita, z ostrymi końcami. Twój ojciec czuł się zagrożony. Ale to się nie liczyło. Mężczyzna, którego zabił, pochodził stamtąd i był bardzo lubiany, a twój ojciec tylko tamtędy przejeżdżał. Oskarżyli go o zabójstwo pierwszego stopnia i skazali na dziesięć lat więzienia. Tam zachorował i umarł. Powiedzieli, że na zapalenie płuc. Ale to równie dobrze mogło być serce. Zawsze miał słabe. – Wstała i pewną dłonią ujęła pustą filiżankę.

Nie wiedziałam, co powiedzieć.

– Dlaczego nigdy o tym nie wspominałaś?

– Nigdy nie pytałaś. Powiedziałam ci, że tatuś umarł. Myślałam, że to wystarczy. Nie chciałam cię denerwować. Zawsze byłaś taka wrażliwa. Myślałam, że kiedy będziesz gotowa, zapytasz.

– Dlaczego nigdy nie odwiedziłyśmy go w więzieniu?

– Było za daleko. Został osądzony i skazany w Kalifornii. Nie chciałam tam jechać z tobą autobusem. Oszczędzałam pieniądze na samolot, a tymczasem on umarł. – Stała przede mną, nadal trzymając filiżankę, z siwymi włosami nawiniętymi na wałki, w czystej podomce, pachnąca detergentem.

– Co ojciec robił w Kalifornii?

Emma milczała jakiś czas, pocierając filiżankę.

– Wydaje mi się – powiedziała w końcu – że to samo, co ty zamierzasz.

Miała rację. Wcześniej nie byłam na to gotowa i teraz też nie. Dopiero kiedy zamilkła, udało mi się odczytać ukryte między wierszami znaczenie: Twój ojciec pojechał odnaleźć matkę i skończył, umierając w więzieniu. A teraz ty tam jedziesz.

Bardzo chciałam okazać się dorosła, ale wpatrywałam się w nią, by wybadać jej reakcję.

– Myślisz, że moja matka nadal żyje? – zapytałam w nadziei, że zaprzeczy, że powie: Nie, Shelby, umarła dawno temu. Nigdzie nie jedź. Proszę. Zostań.

Chciałam, żeby to powiedziała.

– Skąd mam wiedzieć? – odparła. – Może.

Może, może, może. Co na to odpowiedzieć?

– Gdzie jest list, który mu zostawiła przed wyjazdem?

– Jaki list? – Zaskoczona zmarszczyła brwi. Jej neutralne spojrzenie pociemniało. – O mój Boże. Czy przez te wszystkie lata wierzyłaś w złośliwe plotki? Co z tobą jest nie tak? Dlaczego tak chętnie wymyślasz fakty ze swojego życia? Nie jest dość ciężkie?

Było dość ciężkie.

– Ja to wymyślam? – powiedziałam w duchu.

– Niby co się tutaj dzieje? – Emma odstawiła filiżankę z głośnym stukotem. – Za kogo mnie uważasz? Kto twoim zdaniem wychowywał cię przez te wszystkie lata?

Milczałam, a ona patrzyła na mnie ze złością, jakby oczekiwała odpowiedzi.

– Myślałam, że ojciec odszedł od matki, żeby być z tobą – powiedziałam w końcu. – Dlatego wyjechała.

Oniemiała Emma wyprostowała się, oddychając ciężko, a w jej zwykle miłych oczach błysnęło niedowierzanie.

– Nie rozumiem już, kim jesteś. Shelby, twój ojciec nie odszedł od matki. To ona go porzuciła. I dla twojej informacji: nie jestem kochanką twojego ojca, lecz jego siostrą.

Wciągnęłam powietrze.

– Naprawdę? – Zdębiałam. – Jak to możliwe? – wyjąkałam po chwili pełnego wstydu milczenia. – Ty… macie różne nazwiska.

– A co, jesteś ekspertem od nazwisk? Mieliśmy jedną matkę. Twój ojciec był dziesięć lat młodszy ode mnie.

– Jesteś moją ciotką? – Nie mogłam tego powiedzieć z większym niedowierzaniem, niż gdybym zapytała: Jesteś mężczyzną?

– A dlaczego nazywałaś mnie ciocią Emmą?

– Bo byłam dzieckiem – mruknęłam.

– Tak, i miałaś więcej rozsądku niż teraz, po dwunastu latach szkoły. Kiedy ojciec wyjechał, by szukać twojej matki, powiedział, że wróci za dwa tygodnie. Zgodziłam się tobą opiekować. Dwa tygodnie zamieniło się w trzynaście lat. Zostawił cię ze mną, bo nie miałaś dokąd pójść.

Ogarnął mnie wstyd. Zbladłam. Czasami upokorzenie zamienia się w demonstrację dumy. Tak było i ze mną.

– Dlaczego nigdy mi o tym nie powiedziałaś? – zapytałam, pragnąc ukryć prawdziwe uczucia.

– Nazywałaś mnie ciocią Emmą! – prawie krzyknęła.

– To tylko nazwa – powtórzyłam uparcie.

Pokręciła głową.

– Tak. Tylko nazwa siostry ojca. – Oddychała ciężko, zbierając myśli. – Jaką korzyść przyniesie ci pomniejszanie swojego życia? Składanie go z podartych kawałków? Czy kiedykolwiek zadałaś sobie pytanie, dlaczego wzgardzona i porzucona kobieta miałaby wychowywać dziecko swojego byłego kochanka, niewdzięczne i krnąbrne dziecko?

Zadawałam sobie to pytanie tysiąc razy dziennie.

– Właśnie taka jesteś, Shelby – ciągnęła Emma. – Krnąbrna i niewdzięczna. Wierzyłaś w te kłamstwa o sobie, ale nie po to, by poczuć się lepiej, ale by poczuć się gorzej.

Po tych słowach nie miałam już nic do powiedzenia.

Ona też.

– Wyjeżdżam jutro – odezwałam się po chwili. – I nie wrócę, dopóki nie znajdę matki.

– Dobrze – odparła. – Ale błagam cię, nie zapominaj o typowych dla młodości wątpliwościach. One są najważniejsze. – Odwróciła się, by wyjść. – Nawiasem mówiąc, to samo powiedział twój ojciec. Jeśli zamierzasz szukać matki, może przyda ci się jej nazwisko. – Zamilkła i czekała.

Dlaczego czekała? Zupełnie jakby wstrzymywała oddech, dopóki nie zdecyduję, czy jadę, czy nie. Ale przecież dała mi samochód! Musiałam jechać.

Musiałam.

– Jak się nazywa? – zapytałam wyzywająco.

Emma wzięła filiżankę ze stołu. Jej szara twarz była ściągnięta, a oczy patrzyły trzeźwo.

– Lorna Moor.

Lorna Moor!

Moja matka nie zostawiła listu. Ale przysłała pocztówkę. Emma pokazała mi ją. Żonkile na Main Street, a za nimi klify i wzburzony ocean. Mendocino, Kalifornia, głosił napis z tyłu, a pod nim napisane drobnym, niechlujnym pismem: Pozdrów Shelby.

Tak właśnie rozpoczyna się podróż w stronę dalszego życia: gdy powtarza się poczynania innych, a czasami dokonuje rewolucji.

Część druga

MARYLAND –
KRAINA MARII

1
Miniaturowe szpice

Kiedy wyruszałam, był piękny, późny, czerwcowy ranek. Do domu Giny dojechałam koło dziewiątej. Zapakowanie się zajęło mi więcej czasu, niż przypuszczałam. Gina miała być gotowa na ósmą. Chyba zwlekałam kilka dodatkowych minut, by się przekonać, czy Emma coś mi powie. Co, żadnych mądrości?

– Masz wszystko? – zapytała tylko.

– Tak.

– Nie masz. – Przyniosła coś z mojego pokoju. – Zapomniałaś tego. – Trzymała poduszkę w różowej powłoczce z dżerseju. – Wiesz, jak nie lubisz bez niej spać.

Miała rację, nie lubiłam zasypiać bez mojej poduszki.

– Nie chcę jej zabierać – powiedziałam. – Boję się, że zostawię ją w jakimś motelu. Wolę, żeby tu na mnie czekała.

Emma położyła poduszkę na stole w kuchni.

– Dobrze.

Absurdalnym gestem stale macałam gotówkę ukrytą w szarej kopercie. Czułam się niepewnie, że noszę ją przy sobie; jedno szarpnięcie i po wyprawie. Powinnam kupić portfel. Ale co miałam zrobić, iść do sklepu z dwoma tysiącami dolarów, żeby kupić colę? Gdzie ulokować pieniądze? Zostawić w schowku? Wybrałam dno walizki, dwadzieścia dolarów zostawiłam w tylnej kieszeni szortów na picie i drobne wydatki.

Emma poklepała mnie po ramieniu i lekko uścisnęła.

– Szczęśliwej podróży – powiedziała. – Bądź grzeczna.

Nawet nie dodała, żebym była ostrożna. Osobiście uważam, że to byłoby ważne, ale co mogłam o tym wiedzieć. Może matka powiedziałaby coś takiego.

Tak jak matka Giny, Kathy Reed, która trzęsła się nad nią jak… no cóż, jak matka, której starsza córka rusza po raz pierwszy w podróż przez cały kraj. Od rana do wieczora Kathy Reed była zawsze elegancko uczesana i ten ranek nie był wyjątkiem. Umalowana i w minispódniczce sama wyniosła walizkę Giny do samochodu, idąc przez trawnik w wysokich beżowych szpilkach.

– Shelby! Nie widziałam cię od wieków. – Objęła mnie z uśmiechem. – Jak się miewasz?

– Bardzo dobrze, proszę pani – odparłam, ale ona szła już do domu po kolejną torbę. Miałam nadzieję, że zmieści się w bagażniku.

Babcia Giny też tam była i podpierając się na lasce, mruczała pod nosem, próbując udzielać ostatnich rad.

– Weź kurtkę. Zmarzniesz. Weź książkę. Shelby, wzięłaś książkę? Weźcie wszystkie numery telefonów na wszelki wypadek.

– Wszystkie numery? – powiedziałam bezgłośnie do Giny. – Naprawdę wszystkie? – Wybuchnęła śmiechem.

– Weźcie ćwierćdolarówki.

Psy szczekały, kot kręcił się pod nogami.

Trzymałam się z daleka od tego zamieszania; dla mnie Gina nie wyglądała na gotową do wyjazdu i nie chciałam jej przeszkadzać. Stale spoglądałam na zegarek w nadziei, że ktoś zrozumie, iż należy się spieszyć. Musiałyśmy dziś przejechać przez New Jersey i Pensylwanię i zatrzymać się gdzieś w Ohio. To jakieś osiemset kilometrów, ale mogło nam się udać, gdybyśmy wyjechały natychmiast, natrafiły w Nowym Jorku na niewielki ruch, utrzymywały odpowiednią prędkość na zachodniej I-78 i ograniczyły przystanki. Jeden, żeby zatankować, drugi, żeby się czegoś napić…

– Pamiętaj, nie zjedzcie canolli – podsłuchałam napomnienia pani Reed. – Moja siostra je uwielbia, a nie może ich dostać w Baltimore.

Wyrwałam się z mojego geograficznego zamyślenia i zmrużyłam oczy. Nagle zaczęłam zwracać na wszystko uwagę, jakby pani Reed klasnęła w dłonie tuż przed moim nosem.

– Aha – powiedziałam. – Przepraszam, pani siostra?

– Tak. Znasz przecież Flo – wyjaśniła. – Ciotkę Giny. Widziałaś ją wiele razy w czasie świąt Bożego Narodzenia. Mieszka w Baltimore.

– Oczywiście. Bardzo ją lubię. Czy naprawdę mieszka w Baltimore? Kiedy się tam przeprowadziła? – Myślałam, że Flo mieszka zaraz za rogiem, jak wszystkie ciotki.

– No, Kathy, tak naprawdę to niedaleko Baltimore – poprawiała synową teściowa, opierając się na lasce. – Przy lotnisku.

– Scottie – rzuciła zniecierpliwiona pani Reed – Glen Burnie uważane jest za część Baltimore.

– A tak naprawdę to tylko małe miasteczko. Chyba lepiej jest mówić niedaleko Baltimore…

Odchrząknęłam, próbując przechwycić spojrzenie Giny i zwrócić uwagę wszystkich.

– Gina?

Nie odezwała się, tylko pracowicie grzebała w torbie.

– Chyba mam wszystko… – zamruczała pod nosem.

– Gina, pamiętaj…

– Chwileczkę – wtrąciłam się. – Co Baltimore ma wspólnego z nami? Nie jedziemy przecież do Baltimore.

– Nie jedziecie? – zapytała pani Reed. – To jak dostarczycie szpice do ciotki Flo, jeśli nie jedziecie do Baltimore?

– Jakie szpice?

Gina nadal była zajęta sprawdzaniem, czy jej torba jest gotowa do podróży. Stałyśmy na ceglastej ścieżce obok frontowego trawnika, ptaki ćwierkały, a ona z powagą szukała spinek do włosów. Wtedy właśnie zauważyłam szczekającą klatkę. Pokazały mi ją matka i babcia Giny; ta druga laską, która stała się teraz wskaźnikiem.

– Gina! – odezwała się surowo pani Reed, nie ja. – Powiedziałaś mi, że Shelby się zgodziła. Powiedziałaś, że z nią rozmawiałaś!

– Miałam zamiar, mamo, ale byłyśmy takie zajęte, pojechałyśmy do Mystic i wyleciało mi z głowy. Przepraszam, Sloane. Przepraszam, mamo.

– Ale powiedziałaś mi, że z nią rozmawiałaś!

– Przepraszam, mamo. Przepraszam, Sloane. Myślałam, że nie będziesz miała nic przeciwko temu. Wydawało mi się, że to po drodze. Bo jest, prawda? – A mówiła to dziewczyna, która była przekonana, że Bakersfield i Mendocino sąsiadują ze sobą, oddalone zaledwie o osiemset kilometrów! I co miałam zrobić? Psy spoglądały niespokojnie przez pręty klatki.

Poirytowana pani Reed przewróciła oczami.

– Shelby, mam nadzieję, że ci to nie przeszkadza. Moja Rosie niedawno się oszczeniła i obiecałam Flo dwa pieski. Poza tym to jest trochę po drodze, prawda? – Powiedziała to z zażenowaniem, niemal błagalnie, jakby była pewna, że to niedokładnie po drodze, ale może ja tego nie zauważę.

– Raczej nie – zaprzeczyłam, jakbym miała obsesję na punkcie dokładności. – Ale na pewno nie będzie tak źle.

Pani Reed uśmiechnęła się ciepło.

– Bardzo się cieszę. Moja siostra była chora w ostatnie święta i nie widziała dziewczynek. Ani ciebie. Bardzo się ucieszy.

– Możemy przenocować u cioci Flo za darmo – powiedziała Gina, próbując wcisnąć pół tuzina par sandałów do małej reklamówki. – Dobrze się składa, prawda? Oszczędzimy trochę kasy. I ona uwielbia canolli.

– Kto nie uwielbia? – mruknęłam.

Baltimore! Odwróciłam się do nich plecami, żeby nie widziały, jak zaciskam zęby. Ukradkiem rozłożyłam mapę. Jasne, Baltimore leżało niemal czterysta kilometrów na południe, podczas gdy my zmierzałyśmy na zachód. No, już nie. Teraz naszym celem było południe.

– Sloane – powiedziała Gina, podchodząc do samochodu. – To taka przygoda. Wiem, że nie ma jej na twojej liście.

– Nieważne. Musimy tylko dołożyć jeden dzień do całej wyprawy i dojedziemy do Kalifornii później, ale to chyba nie ma znaczenia. Jeden dzień nie zaszkodzi. Dopiszę go do mojego kalendarza. Nie ma sprawy.

Kiedy złożyłam mapę i odwróciłam się, matka Giny trzymała dłonie na jej ramionach i udzielała jej kolejnych rad.

– Pamiętaj, nie zatrzymujcie się i nikogo nie zabierajcie. Słyszysz?

– Słyszę.

– Obiecujesz?

– Obiecuję.

– Shelby, ty też obiecujesz? Musicie być ostrożne.

– Oczywiście, proszę pani. Nigdy bym nikogo nie zabrała.

– Nie musisz się martwić o Shelby, mamo. – Gina się roześmiała. – Wiem, że ona przenigdy nie zabierze żadnych autostopowiczów. Za nic.

– Dlatego pozwalam ci z nią jechać – odparła pani Reed. – I nie zgub pieniędzy. Codziennie jedz śniadanie. Nie zapomnij dużo pić po drodze. I zamykajcie samochód, kiedy pójdziecie na pisiu.

Zamrugałam powiekami. Czy powiedziała „pisiu” do osiemnastolatki?

„Tak”. „Nie”. „Tak”. „Nie”. „Tak”.

– Nie rozmawiaj z obcymi. Nawet na nich nie patrz.

– Nie będę.

Nadal trzymając dłonie na ramionach Giny, pani Reed odwróciła się do mnie.

– Shelby, kiedy bak będzie w połowie pusty, zatankuj. Nie ma sensu czekać, aż zupełnie się opróżni.

– Dobrze, proszę pani. Zatankujemy. – Wygłaszała kazanie do już nawróconych.

– Nie, nie my. Ty. Nie pozwól Ginie dotykać pompy. Opary benzyny przyprawiają ją o straszny ból głowy. Gina, kiedy Shelby będzie tankować, ty biegnij do łazienki, dobrze?

– Dobrze, mamo.

– Nie stój blisko pompy i nie wdychaj. – Odwróciła się do mnie. – I pamiętaj, ona ma alergię na fistaszki.

– Żadnych fistaszków, rozumiem. A masło orzechowe? – Kiedy zobaczyłam wyraz jej twarzy, rzuciłam przez zaciśnięte zęby: – Tylko żartowałam.

– Shelby, ona ma również alergię na pszczoły i osy – ciągnęła ze spokojem. – Jeśli ją użądlą, okropnie spuchnie. Nie jedźcie wiejskimi drogami z opuszczonymi szybami. Trzymajcie się autostrady międzystanowej. Mamy przecież taki świetny system autostrad. Słyszałam, że ktoś przejechał z Nowego Jorku do Kalifornii w trzy dni.

– Ale pewnie nie zahaczał o Baltimore – mruknęłam prawie niesłyszalnie.

– Bądźcie ostrożne – rzuciła zdecydowanie, rozglądając się na boki. – Nie jedźcie za szybko. Trzymajcie się przepisów. Osiemdziesiąt kilometrów na godzinę. Nie obchodzi mnie, jaki macie samochód. Nie wyprzedzajcie ciężarówek z prawej strony. Niech one was wyprzedzają. I tak zawsze wygrają. I unikajcie agresywnych kierowców. Dobrze, Shelby?

– Dobrze, proszę pani.

– Od kiedy masz prawo jazdy?

– Uczniowskie od roku. A pełne dostałam w tym miesiącu.

– Dobrze. Musisz być ostrożna na drodze. Jesteś początkującym kierowcą. Nie jedźcie nocą. Kiedy zacznie się ściemniać, zjedzcie kolację, a potem zatrzymajcie się gdzieś na noc. Nie ma sensu gnać bez opamiętania. Nie jedziecie do pożaru. Lepiej być ostrożnym, niż potem żałować. Pamiętacie historyjkę o żółwiu i zającu?

Czy chodziło jej o uciekanie z pożaru? Uznałam jednak, że lepiej nie pytać. I czy nie powiedziała przed chwilą, że ktoś przejechał z Nowego Jorku do Kalifornii w trzy dni? Ciekawe, żółw czy zając?

Gina ani razu jej nie przerwała i nie powiedziała: „Mamo, musimy już jechać”. Stała z dłońmi matki na ramionach, słuchała i kiwała głową. Kiedy pani Reed zamilkła i wyglądało na to, że skończyła, Gina powiedziała, że ostatni raz musi zrobić „pisiu” i zniknęła w domu. Zostałam z dwiema paniami Reed, które obrzucały mnie spojrzeniem od stóp do głów. Wyglądałam zupełnie normalnie. Miałam na sobie dżinsowe szorty ze srebrnymi ćwiekami na kieszeniach w kształcie różyczek i beżowy T-shirt z Aerosmith. Miałam czyste włosy, zęby też. Prawie się nie umalowałam. Naprawdę, nie było czego oglądać. A jednak przyglądały mi się badawczo. Patrzyły, jakbym była nieprzyzwoitym obrazem, który ich zdaniem został stanowczo za wysoko wyceniony.

– Shelby, będziesz się dobrze opiekować Giną? – zapytała w końcu młodsza pani Reed.

Nie miałam pojęcia, co to oznacza. Nigdy w życiu niczym i nikim się nie opiekowałam. Nie potrafiłam się zająć jednooką żabą i w efekcie nie przetrwała zimy.

– Oczywiście – odparłam. – Ale jesteśmy z Giną przyjaciółkami. Będziemy się sobą nawzajem opiekować.

– Teraz masz ją pod opieką – ciągnęła pani Reed, jakbym się w ogóle nie odezwała. – Wiesz, że zawsze uważałam cię za jej starszą siostrę.

– Oczywiście. Tak naprawdę Gina jest dziesięć miesięcy starsza ode mnie, ale wiem, co pani ma na myśli. A siostry opiekują się sobą nawzajem.

– Jest w dobrych rękach. Wiem, że będziesz się o nią troszczyć. Zawsze cię lubiłam. Naprawdę nie masz nic przeciwko zawiezieniu psów do Baltimore? – Zaproponowała mi pięćdziesiąt dolarów za nieprzewidziany kłopot. Zawsze mam problemy, by odmówić, gdy ludzie proponują mi pieniądze (zdarza się to tak rzadko), więc nie odmówiłam.

– A Molly obiecuje, że nie będzie sprawiać kłopotu.

– Molly? – zapytałam w osłupieniu. Była już prawie jedenasta. Za bardzo się bałam, żeby spojrzeć na zegarek. Zerwałam go z ręki i rzuciłam na tylne siedzenie, jakby pozbycie się czasomierza dało mi iluzję kontroli. Nie wiedząc, która godzina, mogłam nie mieć pojęcia, że jest już tak późno.

Wróciła Gina. Za nią dreptała zaspana, rozczochrana mała dziewczynka. Molly, siostra Giny! Nie widziałam jej od dwóch lat, przez ten czas na ciele wyskoczyły jej różne rzeczy, takie jak cycki i biodra. Kiedy ją znałam, była jeszcze dziewczynką. Teraz miała dwanaście lat i trudno było ją poznać.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

1. Wszystkie cytaty z Biblii Tysiąclecia, Wydawnictwo Pallotinum, Poznań–Warszawa, 1971. [wróć]