Copyright © Teresa Ewa Opoka, 2013

Projekt okładki

studio-kreacji.pl

Zdjęcie na okładce

© Joanna Jankowska/Trevillion Images

Redaktor prowadzący

Anna Derengowska

Redakcja

Berenika Witan

Korekta

Grażyna Nawrocka

ISBN 978-83-7961-574-2

Warszawa 2013

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

Podziękowania

Ta książka nie zostałaby napisana, gdyby nie moje przyjaciółki: Joanna Hare i Krystyna Wrońska.

To Joasia nakłoniła mnie, bym zmierzyła się z tym tematem, podtrzymywała na duchu, gdy opadałam z sił, dyscyplinowała i mobilizowała przez telefon i Skype’a, surowo sprawdzając: „Co dzisiaj robiłaś?”, „Ile napisałaś?”, „Kiedy mi przyślesz następny rozdział?”. Krysia czytała tę książkę na wczesnym etapie, życzliwie krytykując, ale i chwaląc, by dodać mi otuchy i energii. Dziękuję Wam z całego serca, Moje Niezwykłe Przyjaciółki.

Pragnę również wyrazić wdzięczność i podziękować osobom, które szczodrobliwie poświęciły swój czas, by wesprzeć mnie swoją wiedzą z różnych dziedzin: Małgorzacie Mazur, Irenie Paździerz, Halinie Sowińskiej, Wandzie Nowik-Pali, Mirosławowi Strzałkowskiemu, Witoldowi Szuleckiemu, Łukaszowi Pastwie.

Wielkie, wielkie dziękuję!

To, co czuje człowiek, który niewinnie cierpi, jest jak gdyby zbrodnią wyczuwalną. Prawdziwa zbrodnia nie jest wyczuwalna. Niewinny, cierpiąc, poznaje prawdę o swoim kacie, kat jej nie zna. Zło, który niewinny czuje w sobie samym, jest w kacie, ale nie jest dla niego wyczuwalne. Niewinny może poznać zło tylko pod postacią cierpienia. Dla zbrodniarza niewyczuwalna jest właśnie zbrodnia. Dla niewinnego niewyczuwalna jest niewinność. Właśnie niewinny może odczuć piekło.

Simone Weil, Świadomość nadprzyrodzona

Rozdział 1

Nie może się już cofnąć. W drzwiach stoi uśmiechnięta pani Alina. Z każdego kilograma jej tęgiej postaci emanuje przyjazne ciepełko i wyrozumiałość dla świata, szczególnie dla dzieci, dlatego jest idealną nianią dla małego Tomka, który lgnie do niej jak do rodzonej babci, a nawet bardziej, bo babcia wpada tylko od czasu do czasu, jak właśnie teraz, jakże niefortunnie, gdyż od razu dostrzega mężczyznę, stojącego obok kanapy. Co za niemiła niespodzianka! Śnił jej się kilka dni temu i się wyśnił.

Chłopczyk podbiega do niej uradowany, tupiąc skórzanymi bucikami. Ona schyla się, przytula go i całuje, a gdy dziecko uznaje, że już wystarczy tych czułości, odrywa się od niej, biegnie do mężczyzny, obejmuje go za nogi pod kolanami i zadziera do góry główkę. Mężczyzna jest zachwycony, jest wzruszony i spogląda z uśmiechem na kobietę, czy ona widzi tę scenę, czy docenia. Ten śliczny chłopczyk łączy ich jak most dwa brzegi rzeki, jak deszcz niebo z drzewem. Ma w sobie geny tego mężczyzny i jej. Zmienisz to? Ich wnuczek, który o niczym nie wie i nigdy się nie dowie.

Elektroniczny zegar na czarnym szkle kuchenki wyświetla jedenastą zero zero.

Rozdział 2

Spotkali się jesienią tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego pierwszego roku. Na listach przebojów Radia Luksemburg królowali wówczas Rolling Stonesi, Beatlesi i Dorsi.

Gdy pchnęła szklane drzwi empiku i rozglądała się niepewnie po zadymionej sali, podniósł się natychmiast z niskiego fotela. Był wysoki, z bujną czupryną, miał na sobie sztruksową marynarkę z zamszowymi łatami na łokciach. Nieźle wyglądał, ale ona lepiej. Dziewczyny od razu czują takie rzeczy.

– Majka? – zapytał głębokim, ciepłym głosem.

– Edward? – Dziewczyna w niebieskim sweterku uśmiechnęła się. Usiedli naprzeciwko siebie przy niskim stoliku.

– Nic się Paweł nie chwalił, że ma taką ładną siostrę. – Przyglądał jej się bezceremonialnie. – Napijesz się czegoś? Może pepsi, kawy? Mają tu dobrą kawę. – Wskazał na swoją szklankę wypełnioną w jednej trzeciej czarnym płynem. – Może ciastko?

– Poproszę kawę.

Rozmawiali długo. Zajmująco opowiadał o swoich znajomych, pracy, o swojej pasji teatralnej. Z każdym kwadransem imponował jej coraz bardziej. Grał w amatorskim teatrze studenckim Pod Jaszczurami. To znaczy teraz już zrezygnował, ale jeszcze do niedawna grał. Ma tam mnóstwo kumpli, spotykają się nadal, może w każdej chwili wrócić. Pewien reżyser, wymienił jego nazwisko, które i tak nic Majce nie mówiło, więc ten bardzo znany reżyser zaproponował mu przejście do zawodowego teatru, jednak się nie zdecydował. Cztery lata ciężkich studiów i dobry zawód wobec niepewnego losu aktora? Musiałby podjąć eksternistyczne studia w szkole teatralnej, zacząć inne życie. Po namyśle zdecydował, że nie zrezygnuje z wyuczonego zawodu ekonomisty, a teatr pozostanie jego szlachetną pasją.

Majka została przyjęta na Wydział Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego, niestety, nie dostała akademika i poczuła się nagle w wielkim mieście bardzo osamotniona. Jej przyjaciółce z liceum, Zosi, zabrakło kilku punktów, by dostać się na medycynę. Na szczęście brat Majki przypomniał sobie o koledze z czasów studiów, który mieszkał i pracował w Krakowie. Spotkał go przypadkiem rok wcześniej i to gdzie!, w Warszawie, na jakiejś kursokonferencji ekonomistów. Wymienili się numerami telefonów do pracy, nie sądząc, by kiedykolwiek im się na coś przydały. Paweł nie wyrzucił jeszcze ubiegłorocznego kalendarza i znalazł numer telefonu do kolegi, który od razu obiecał, że rozejrzy się za jakąś niedrogą stancją w pobliżu uczelni.

Podeszła kelnerka i przesypała z ciężkiej szklanej popielnicy niedopałki na głęboki talerz z niedojedzonym kawałkiem sernika. Leciutki obłoczek radioaktywnego pyłu uniósł się nad stolikiem i mimo woli odchylili do tyłu głowy, by odczekać, aż opadnie.

Załatwił jej stancję w nowym bloku, w pustym na razie mieszkaniu, do którego miała się sprowadzić za kilka miesięcy rodzina spod krakowskiej wsi. Właściciel codziennie dojeżdżał do zakładu, gdzie Edward był kierownikiem jakiegoś działu. Majka zajęła maleńki pokój z nowo poznaną koleżanką z roku. Joaśka przyjechała z Rzeszowa. Dogadały się w pięć minut.

Łączyła je ta sama radość, że wyrwały się z rodzinnego domu i rozpoczną niezwykłe studenckie życie w Krakowie. I tak było. Nic a nic nie zawiódł ich Kraków – zaczarowana dorożka, zaczarowany koń, Piwnica pod Baranami, Demarczyk i Grechuta, krakowski deszcz i mgła. Ze względu na skromne kwoty przysyłane z domów na utrzymanie raczej musiały zadowolić się deszczem i mgłą. No i za darmo mogły się napatrzeć do woli na czarne dorożki. Kiedyś spotkały na Rynku Piotra Skrzyneckiego w otoczeniu artystów spod „Baranów” i miały o czym opowiadać w Kielcach i Rzeszowie. Majka zabrała z domu practicę i sprawiało jej dużo radości odkrywanie tajemnic aparatu. Była samoukiem, ponieważ ojciec zmarł, kiedy chodziła jeszcze do podstawówki, i niewiele zdążyła się od niego nauczyć.

Zabierała aparat na ćwiczenia terenowe z geografii fizycznej i hydrogeografii, i jedyna z roku dokumentowała je zdjęciami. Była bardzo dumna, kiedy fotografie źródeł bijących w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej ukazały się na wystawie w Żaczku. A do tak wielu atrakcji studenckiego życia niemal od pierwszego dnia dołączyła się miłość. Na razie nieodwzajemniona, ponieważ Majce szkoda było czasu dla jednego chłopaka.

Z Aśką prowadziły intensywne życie studenckie; zajęcia do południa, obiad w studenckiej stołówce na pół, to znaczy jedno drugie danie, bo zupę i chleb można było wziąć za darmo, potańcówki w akademiku, nowe znajomości, spotkania, rozmowy do pierwszej w nocy. No i oczywiście nauka, by zbyt szybko nie zostać wyrzuconą z tego pięknego świata. Co sobotę biegły na ubawy do Rotundy, Pod Przewiązką lub Żaczka. Na drugim roku dostały akademik w sześcioosobowym pokoju. Piętrowe żelazne łóżka, wysoka szafa z wciąż otwierającymi się drzwiami.

Edward je zreperował. Bo wciąż kręcił się wokół niej – dzwonił, czekał pod akademikiem, odchodził potulnie ze zwieszoną głową, jeśli Majka nie miała czasu.

Taki obrazek. Na korytarzu stoją krzesła i szafki z pokoju numer szesnaście. Dziewczyny z tego pokoju i z sąsiednich zaglądają do środka, gdzie Edward na kolanach wiórkuje parkiet klepka po klepce. Dokładnie i metodycznie. Nawet sięga daleko pod łóżka. Później zamiata, ściera resztę pyłu w wilgotną ściereczkę, a następnie pastuje. Wychodzi na papierosa. Dziewczyny przynoszą mu kawę w pękatym kubku, któraś kładzie na parapecie herbatniki. Jedna, taka z końskim ogonem, z sąsiedniego pokoju, przynosi na talerzyku jajko w majonezie i kromkę chleba. Wszystkie zazdroszczą Majce. „Ale masz szczęście”, mówią i patrzą rozmarzonym wzrokiem na faceta, który froteruje do połysku parkiet, przesuwając się na szmatach w tył, w lewo, w prawo i do przodu.

To cudowne być tak kochaną, uwielbioną, stać się dla kogoś tą jedną, jedyną. Czuje się przy nim jak wyjątkowa istota, której on pragnie jedynie usługiwać. Szkoda zmarnować tak wielką i piękną miłość. Więc w którymś momencie jej serce robi ten niezbędny obrót o kilka stopni. Pokochała nie samego Edwarda. Zakochała się w jego miłości.

Siedzą w swojej ulubionej kawiarni Pod Szóstką na Sławkowskiej, ona bierze głębszy oddech i oświadcza:

– Muszę ci coś powiedzieć.

– Słucham. – Edward z uwagą patrzy jej w oczy.

– Jestem w ciąży – cichutko wyznaje Majka, spuszczając wzrok na wzory sukienki, udzierganej szydełkiem przez ciotkę Stenię.

Nie wie, jak i kiedy, sama jest zaskoczona, że tak łatwo zachodzi się w ciążę, jakby to było coś nieważnego. Owszem, patrzyli sobie w oczy, trzymali się za ręce, trochę poprzytulali i żeby od razu nowy człowiek? Ale nie czuje najmniejszego niepokoju. Z ufnością składa swój los w ręce Edwarda.

– Nie ma szczęśliwszego człowieka na świecie – zapewnia ją półszeptem, pochyliwszy głowę nad stolikiem. – Zostaniesz moją żoną? – Ujmuje jej drobną dłoń w swoje mocne, męskie ręce i przyciska do ust. Podnosi zamglone ze wzruszenia oczy i patrzy z czułością na twarz dziewczyny.

– Tak. – Majka z uśmiechem kiwa głową, lśniąca grzywka obcięta równo z linią brwi drga lekko, skaczą po niej promyki z lampy zawieszonej na ścianie nad stolikiem.

– Jesteś moją Gałązką Jabłoni – mówi Edward i głaszcze jej dłoń.

Majka nie czytała Stachury, dopiero po kilku latach przekona się, że nie ona pierwsza nosi to cudne imię. Najważniejsze, że zachował się dokładnie tak, jak sobie wcześniej wyobraziła, i ani przez moment nie przeleciała jej przez głowę myśl, że może być inaczej.

Wzięli ślub cywilny pod koniec lutego. Nikogo z rodziny nie zaprosili, ponieważ była to urzędowa formalność, prawdziwy ślub i wesele zaplanowali na święta wielkanocne w jej rodzinnym mieście, w Kielcach. Majka pożyczyła sukienkę od starszej siostry koleżanki z roku. Eleganckie przyjęcie w gronie przyjaciół odbyło się w klubie „Pod Jaszczurami”. Na czarno-białych fotografiach młodzi ludzie uśmiechają się za stołem, tańczą twista i jive’a.

Po ślubie niewiele zmieniło się w rytmie ich życia. Byli nadal parą zakochanych narzeczonych mieszkających osobno, mimo że po ślubie spotykali się wieczorami lub wydzwaniali do siebie, jeśli Majka miała zbyt dużo nauki i musiała przysiąść fałdów.

A nauka tak lekko wchodziła jej wtedy do głowy! Lekko i słodko! Jakby cały czas czekoladki zajadała, mimo że wcale nie zajadała. Kolega przyniósł jej fotografie ze ślubu i postanowiła pokazać je Edwardowi. Nie umówili się tego dnia i wpadła na pomysł, że zrobi mu niespodziankę. Wiedziała, gdzie mieszka jej ukochany. Kiedyś podjechali pod dom, gdzie wynajmował pokój z kolegą, Majka czekała wtedy na zewnątrz, bo on po coś tylko na chwilę wpadł do mieszkania. To był bardzo brzydki dom, klocowata bryła w zaniedbanym ogrodzie.

Przyjechała więc i zadzwoniła do drzwi; otworzyła jej kobieta w średnim wieku, a kiedy Majka się przedstawiła i wyjaśniła, z czym przychodzi, tamta cofnęła się, by ją wpuścić do środka:

– Aaaa, panna młoda! Proszę, proszę dalej, proszę zobaczyć, jak młody mąż mieszka – z przesadną wylewnością zapraszała ją gospodyni.

Majka nie zwróciła uwagi na ton kobiety. Nawet jeśli coś ją zaniepokoiło, to pomyślała, że ten sarkazm był zwrócony przeciwko niej. Zdawała sobie sprawę, że bardzo młodo wygląda. Miała dwadzieścia jeden lat, a wyglądała na siedemnaście. Taka młoda mężatka mogła budzić śmiech.

Kobieta poprowadziła ją do końca korytarza, zapukała, nacisnęła od razu klamkę i lekko popchnęła dziewczynę do środka. Czegoś takiego Majka jeszcze w życiu nie widziała. Z pokoju buchnęło ciężkim zapachem brudnych skarpetek, nieświeżej pościeli o szarym odcieniu, skotłowanej na dwóch łóżkach, dymem i petami porozrzucanymi wszędzie. No i ten stół! Na gazecie leżała jakaś wędlina, walały się obierki od cebuli, skorupki jajek, części garderoby, a obok książka odwrócona do góry grzbietem. Edward leżał w ubraniu na łóżku, ale zerwał się natychmiast i wyprowadził ją na zewnątrz. Przeraziła się. Przez sekundę ujrzała coś, co pewnie pragnął przed nią ukryć. Zanim odwrócił głowę, zdążyła zobaczyć jego twarz, obracającą się ku gospodyni – górna warga uniosła się krzywo, odsłaniając zęby jak u psa, który ostrzega, że za moment rzuci się do gardła. Kobieta wcale się nie przestraszyła.

– Dobrze, panie Edwardzie, na drugi raz każę żonie poczekać – powiedziała, uśmiechając się złośliwie. – Przecież małżeństwo nie powinno mieć przed sobą tajemnic – dodała.

Majka była w szoku. Uciekać, uciekać, tłukło jej się po głowie. Dlaczego wtedy siebie nie posłuchała? Zgubiła ją nie ślepa miłość, bo w ułamku sekundy odzyskała wzrok i ujrzała rzeczy takimi, jakie były w istocie, lecz ciekawość: co dalej, co dalej? Jak to będzie zostać żoną kogoś, kto cię uwielbia? Jakie będą dni, jakie noce? Nie wyobrażała sobie, by Edward kiedykolwiek mógł się na nią zezłościć. A z brakiem nawyków higienicznych sobie poradzi, on w naturalny sposób się dostosuje, na tym polega podobno inteligencja. A czyż jej mąż nie jest nieprzeciętnie inteligentny? Czyż nie zna się na współczesnej poezji i teatrze? I w ogóle na wszystkim?

Rozdział 3

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 4

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 5

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 6

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 7

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 8

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 9

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 10

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 11

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 12

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 13

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 14

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 15

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 16

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 17

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 18

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 19

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 20

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 21

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 22

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 23

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 24

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 25

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 26

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 27

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 28

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 29

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 30

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 31

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 32

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 33

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 34

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 35

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 36

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 37

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 38

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 39

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 40

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 41

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 42

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 43

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 44

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 45

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 46

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 47

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 48

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 49

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 50

Dostępne w pełnej wersji

Rozdział 51

Dostępne w pełnej wersji

Table of Contents

Podziękowania

Rozdział 1

Rozdział 2

Rozdział 3

Rozdział 4

Rozdział 5

Rozdział 6

Rozdział 7

Rozdział 8

Rozdział 9

Rozdział 10

Rozdział 11

Rozdział 12

Rozdział 13

Rozdział 14

Rozdział 15

Rozdział 16

Rozdział 17

Rozdział 18

Rozdział 19

Rozdział 20

Rozdział 21

Rozdział 22

Rozdział 23

Rozdział 24

Rozdział 25

Rozdział 26

Rozdział 27

Rozdział 28

Rozdział 29

Rozdział 30

Rozdział 31

Rozdział 32

Rozdział 33

Rozdział 34

Rozdział 35

Rozdział 36

Rozdział 37

Rozdział 38

Rozdział 39

Rozdział 40

Rozdział 41

Rozdział 42

Rozdział 43

Rozdział 44

Rozdział 45

Rozdział 46

Rozdział 47

Rozdział 48

Rozdział 49

Rozdział 50

Rozdział 51