Wszystkie opisane w książce historie wydarzyły się naprawdę. Dla bezpieczeństwa bohaterek i ich dzieci zmieniliśmy wymienione w publikacji imiona.

Wstęp

„Przemoc w rodzinie to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.

– definicja zawarta w Ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

W tej definicji zakreśl czerwonym długopisem słowa: godność i wolność. I patrz na nie tak długo, aż dadzą ci siłę, by zacząć życie bez lęku.

Tę książkę dedykuję Tobie

Justyna Moraczewska

Dziennikarka i stylistka od ponad 20 lat związana z mediami dla kobiet. Karierę zaczynała jako stylistka w magazynie „Elle”, a przez kolejne 13 lat pełniła funkcję szefowej działu mody w miesięczniku „Cosmopolitan”. Następnie objęła stanowisko szefowej działu urody w magazynach „In Style” i „Gala”. Zajmowała się również wizerunkiem gwiazd i osób publicznych, kreacją kampanii wizerunkowych marek odzieżowych i stylizacją prezenterów programów telewizyjnych, reklam i pokazów mody. Autorka książki Kobiety Rakiety. My z pokolenia X oraz bloga justpassion.pl, na którym pisze o urodzie, modzie, zdrowym, a przede wszystkim świadomym stylu życia. Fanka sportu, biegaczka.

Instagram: @justpassionblog

Autorka projektu wspierającego drogę kobiet do samorozwoju i samoakceptacji #piekniejszabedzieszsilniejsza

Zawsze możesz dokonać zmiany i stać się najlepszą wersją samej siebie. W każdym momencie swojego życia. Ja zmieniłam swoją rzeczywistść o 180 stopni. Moja droga niech stanie się Twoją siłą.

Od autorki

Często słyszę pytania, czy Moja siła jest kontynuacją książki Kobiety Rakiety. My z pokolenia X. Nie takie były początkowe założenia, ale w pewnym sensie odpowiedź brzmi: tak. I sama zdałam sobie z tego sprawę dopiero podczas pracy nad nią. Bo ta książka to kolejna wędrówka. Wędrówka do korzeni, ale też w głąb siebie, która pozwala uzmysłowić sobie, co nas ukształtowało co sprawiło że jesteśmy właśnie w tym punkcie.

„Jak to się stało, jak do tego doszło, że jestem teraz w tej czarnej dupie, w tym dole, z którego dna nie widzę wyjścia?” To pytanie, które w rozpaczy zadawała sobie jedna z bohaterek Mojej siły, najważniejsze chyba ze wszystkich pytań i najbardziej zasługujące na uczciwą odpowiedź. Tu nie chodzi o obwinianie siebie odpowiedzią „Bo pozwoliłam na to” ani o przerzucanie winy na innych. W ogóle nie chodzi o szukanie winnego, lecz wyłącznie o to, żeby znaleźć w sobie tytułową siłę do zmiany własnego losu. A to możliwe tylko kiedy odzyskujesz świadomość.

To cały proces wychowania i wpajane przeświadczenie, że naszym obowiązkiem jest bycie miłą, grzeczną dziewczynką, ukształtowały przyszłą ofiarę. Rodzice, otoczenie, a ostatecznie partner, wpływają na to, że przez lata, krok po kroku, wycofujemy się z samych siebie. Rezygnujemy z siebie. Rezygnujemy ze swoich marzeń, pragnień, a ostatecznie również ze swoich elementarnych praw. Miła dziewczynka dorasta, stając się uległą kobietą. Raz pochyloną głowę trudno jest później unieść. Trudno jest wyprostować przez lata przygarbione plecy. Nie lada siły potrzeba, ale mamy ją w sobie.

Justyna

43 lata
mama 10-letniej Julki
dziennikarka, blogerka, freelancerka
ofiara przemocy

15 marca 2020 roku. Pierwsze dni pierwszego lockdownu. Początek pandemii. Kolejna awantura, pełna wulgarnych wyzwisk, agresji i wzajemnej nienawiści. Nie jesteśmy ze sobą od dawna. Powinniśmy rozstać się już wiele lat temu, ale mamy przecież kilkuletnie dziecko. I jest też to moje przekonanie, że musi mieć „normalną” rodzinę. I tak „dla dobra dziecka” mieszkamy razem w tym martwym związku, w którym dawne uczucie przepoczwarzyło się w swoją własną karykaturę podszytą pogardą. Mijanie się na przestrzeni sześćdziesięciu metrów kwadratowych powoduje tylko eskalację agresji. Od kilku miesięcy śpię razem z córką w jej pokoju na wąskim łóżku. Mieszkanie jest moje. Nie jesteśmy małżeństwem. Błagam, żeby się wyprowadził, bo napięcie jest już nie do wytrzymania. Czuję, że wydarzy się coś złego. Nie ma mowy. „Jestem tu zameldowany i mam prawo mieszkać. Jak sam będę chciał, to się wyniosę. Nic ci do tego”.

O co poszło tym razem, tego wieczoru? To bez znaczenia. Pretekstem może już być cokolwiek.

Jest między nami spora różnica wagi i wzrostu, więc przez przedpokój przelatuję jak piórko. Zbierając się z podłogi pod drzwiami łazienki, słyszę głos mojej dziewięcioletniej córki: „Mamusiu, popatrz, jak dobrze, że upadłaś tutaj, a nie obok, bo byś uderzyła w klamkę i rozbiła sobie głowę”.
Nie bolą mnie plecy i mostek, w który oberwałam, ból poczuję dopiero później. W sumie niczego nie czuję fizycznie. Coś za to pęka w środku. Czy w pierwszym odruchu chcę dzwonić na policję? Nie, dzwonię do siostry. To ona wzywa patrol, a ja się przed tym bronię, bełkocząc coś o wstydzie i o dziecku, które jest w domu; o tym, że dość traumatycznych wydarzeń ma na dziś. Na szczęście siostra mnie nie słucha. „Zamknij się. Nie jesteś partnerem do rozmowy, w tej chwili jesteś w szoku. Masz im tylko otworzyć drzwi. Słuchaj mnie, otwórz im drzwi, do cholery!” W chwili, kiedy się rozłącza, odzywa się domofon.

„Czy jest pan trzeźwy?”

„Nie”.

A ja w szoku. Bo tego nie wyczułam, nie wiedziałam, straciłam czujność.

„Uderzył pan panią?”

„Bzdura sama się potknęła i upadła. Pewnie ona jest pijana. Ją sprawdźcie. Prowokowała sama”.

„To nieprawda. Mamusia nie upadła sama. To tato ją uderzył”.

Czy składam zeznania? Mimo że funkcjonariusz kilka razy ponawia pytanie, nie robię tego. Chcę, żeby jak najszybciej sobie poszli, żeby to się skończyło. Mam ochotę zapaść się ze wstydu pod ziemię. Co sobie pomyślą sąsiedzi? W ogóle wstydzę się sama przed sobą, że jestem tu, teraz, w takiej sytuacji. Tak, przede wszystkim wstyd mi jest przed samą sobą. Mój wstyd, a nie jego.

Zeznania będę musiała złożyć i tak później, na komisariacie. Do tego zmuszą mnie rodzina i przyjaciel.

To najbliżsi dają mi nieocenione wsparcie. To oni w kategoryczny sposób wyprowadzają mojego eks. Rano mój przyjaciel wymienia zamki. Jestem w szoku. To dzieje się trochę poza mną. Córka nie odzywa się prawie przez cały dzień, wpatrzona w ekran telefonu. Nie mam zamiaru jej go zabierać. Jeszcze nie wiem, co zaproponować w zamian.

Mija kilka dni. Nadal się wstydzę. Jest lockdown, więc wszyscy tkwimy w swoim piekiełku. Osiedle ma pewnie gorący temat. Przemykam w bluzie z kapturem głęboko zarzuconym na głowę.

Oddzielając tę historię od wszystkiego, co było przedtem, i od tego, co potem, tak naprawdę to jest koniec. Koniec szesnastoletniego związku.

Siedzimy z córką pod lampkami w kształcie obłoków na jej piętrowym łóżku. Nie spełnię roli psychologa dziecięcego, który będzie za chwilę niezbędny – w tych trudnych czasach pandemii, oczywiście wyłącznie online. Ale wiem, co muszę powiedzieć ja sama, co chcę jej powiedzieć, i wiem, że nie mogę milczeć, licząc na cud niepamięci.

„Nigdy, kochanie, przenigdy, żaden chłopak ani mężczyzna nie ma prawa uderzyć cię, ani ręką, ani obrzydliwym słowem, które też krzywdzi. To się może oczywiście zdarzyć. Bo na to wpływu do końca nie masz. Ale zdarzyć się może tylko raz. Rozumiesz? Raz, i odchodzisz. To jest złe i nie daj sobie wmówić, że jest jakiekolwiek usprawiedliwienie, bo nie ma. Nigdy przenigdy nie daj na to zgody, i kropka. Nie tłumacz i nie dawaj sobie wytłumaczyć takiego zachowania. I nie wstydź się o tym mówić, tak jak ja powiedziałam cioci. Ktoś zawsze musi wiedzieć. Nie wolno milczeć. Bo jak się dowiem, że cię ktoś krzywdzi, to…”

„Tak, mamo, wiem, Wtedy nie chciałabym być w jego skórze. Jesteś bardzo dzielna, mamo. I bardzo cię kocham, wiesz?”

***

Czy byłam ofiarą przemocy? Czy mogę stawiać się w szeregu kobiet dręczonych latami, przez swoich oprawców? Przecież miałam relatywnie poprawny związek. Przecież mój partner nigdy mnie wcześniej nie uderzył… Dodatkowo pojawia się ta niepokojąca myśl, która jak złe ziarno zaczyna kiełkować w głowie: „Może rzeczywiście to moja wina? Może ja go faktycznie sprowokowałam?”.

A później przypomniałam sobie, ale dopiero dużo później, kiedy zostałam o to przez kogoś zapytana w rozmowie, że to nie był pierwszy raz. Ten pierwszy incydent miał miejsce wiele lat wcześniej, jeszcze przed narodzinami naszej córki. Tyle że ja go wyparłam. Wtedy tłumaczyłam sobie, że przecież to nie on wyzywał mnie i szarpał za włosy. Nie przed nim kuliłam się, chowając się we własnym mieszkaniu. To nie był on, tylko coś w niego wstąpiło po alkoholu. Coś takiego, co wstępuje w mężczyzn po alkoholu. Wtedy mogą uderzyć, wyzywać, bluzgać i zamroczeni nasikać do szafy. Bo przecież nie są sobą.

Znasz to? Znasz te mechanizmy wyparcia? Znasz te słowa tłumaczenia, dzięki którym łatwiej później żyć dalej razem, łatwiej wrócić do porządku dziennego. Razem się śmiać, kochać, wychowywać dziecko. Bez wyparcia nie sposób tego robić. Nie sposób dalej uprawiać codzienności.

Znasz to poczucie winy, kiedy słyszysz: „Patrz, do czego doprowadziłaś, sama mnie sprowokowałaś”? Znasz lęk? Znasz wstyd?

Pięć kobiet takich jak ty i ja. Pięć historii toczących się w kręgu przemocy. Pięć dowodów na to, jak ogromny mamy w sobie potencjał siły, żeby wyrwać się z tego, co nas niszczy, i żeby zawalczyć o nowe życie. Za drzwiami niekoniecznie czeka skąpana w słońcu polana, na której pasą się tęczowe jednorożce. Na nowej drodze jest ciężko, zwłaszcza samotnym matkom. Na nowej drodze jest trudno. Brakuje pieniędzy. Często trzeba prosić o pomoc. Ale na nowej drodze jest wolność. Jest godność i życie bez lęku. A kiedy się go pozbędziesz, możesz wszystko.

Moja siła jest twoją.

Sylwia

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej

5 pytań do radcy prawnego
odpowiada Katarzyna Krauss

Dostępne w wersji pełnej

Anka

Dostępne w wersji pełnej

5 pytań do instruktora terapii uzależnień
odpowiada Jakub Ciecierzyński

Dostępne w wersji pełnej

Monika

Dostępne w wersji pełnej

5 pytań do psychoterapeutki
odpowiada Joanna Godecka

Dostępne w wersji pełnej

Agnieszka

Dostępne w wersji pełnej

5 pytań do policjantki
odpowiada Agnieszka Balcerzak

Dostępne w wersji pełnej

Iza

Dostępne w wersji pełnej

5 pytań do terapeutki
odpowiada Alina Adamowicz

Dostępne w wersji pełnej

Teraz

Dostępne w wersji pełnej

List

Dostępne w wersji pełnej

Znajdź w sobie siłę, żeby szukać pomocy!

Dostępne w wersji pełnej

Eksperci

Dostępne w wersji pełnej

Tytuł: Moja siła

Autorka: Justyna Moraczewska

Text Copyright © 2021 by Justyna Moraczewska

Copyright of the Polish edition © by Burda Media Polska Sp. z o.o., 2021

02-674 Warszawa, ul. Marynarska 15

Dział handlowy: tel. 22 360 38 42

Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360 37 77

Redakcja: Anna Skowrońska, Agata Wawrzaszek – CAŁA JASKRAWOŚĆ

Korekta: Sylwia Kordylas-Niedziółka, Anna Skowrońska – CAŁA JASKRAWOŚĆ

Projekt graficzny makiety, skład i łamanie: Adelina Sandecka / formygraficzne.pl

Projekt graficzny okładki i ilustracje: Zuzanna Miśko

Zdjęcie autorki: Marcin Klaban

Redakcja techniczna: Mariusz Teler

Redaktor prowadząca: Agnieszka Skowron

ISBN: 978-83-8053-913-6

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych – również częściowe – tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

www.slowne.pl

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Katarzyna Błaszczyk