Tytuł oryginału

RUNELIGHT

Copyright © Frogspawn Ltd, 2011

All rights reserved

Projekt okładki i ilustracje

Rune illustrations copyright © Dawn Toshack, 2011

Map illustrations copyright © David Wyatt, 2011

Published by arrangement with Random House Children’s Books,

one part of the Random House Group Ltd.

Redaktor prowadzący

Katarzyna Rudzka

Redakcja

Agnieszka Rosłan

Korekta

Mariola Będkowska

ISBN 978-83-7961-493-6

Warszawa 2012

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

PODZIĘKOWANIA

Nie wszystkim herosom przypadł cały rozdział – czy choćby zdanie – w opowiadaniu. A jednak bez nich historia jest jak scena bez reflektorów czy dźwięków, na której garstka aktorów gada do siebie w ciemnościach. Więc dziękuję całej obsłudze technicznej: moim redaktorkom Philippie Dickinson i Sue Cook za cierpliwość i precyzję, mojej agentce Jennifer Luithlen, asystentce Anne Riley, Markowi Richardsowi, który opiekuje się moją stroną internetową, Sophie Nelson, która adiustuje moje teksty, oraz autorce projektu okładki, Dominice Clements. Dziękuję także Anouchce za to, że wie, kiedy włączyć reflektory, Kevinowi za zbudowanie dekoracji oraz wszystkim naganiaczom, którzy pracują tak ciężko (i za tak niską płacę), żeby moje książki nadal trafiały na półki księgarni. Szczególne podziękowania składam mojej garderobianej Becce Marovolo, która zna i kocha moich bohaterów niemal tak jak ja.

A nade wszystko dziękuję Tobie, Publiczności, za oklaski, uczucie i nieustanną gotowość do ufnego przyjmowania tych książek.

Anouchce –

niech Twój blask trwa

WSTĘP

Jeśli czytaliście „Runy”, możecie ominąć ten wstęp, bo już orientujecie się w sytuacji. Jeśli nie, oto parę faktów, które powinniście poznać przed rozpoczęciem lektury.

Znajdujemy się w Ziemiach Wewnętrznych, które leżą w jednym z Dziewięciu Światów osadzonych w gałęziach Drzewa Świata, Yggdrasila.

Światy już kilka razy widziały swój koniec i niewątpliwie wkrótce zobaczą go znowu.

Siły Porządku i Chaosu utrzymują je w delikatnej równowadze.

Bogów i demonów (różnica między nimi jest bardzo subtelna, ale jednak istnieje) żyje tu zdumiewająco wielu, choć mają tendencję do raczej nieprzyjemnego traktowania się nawzajem, co wyjaśnia kwestię Końca Światów (patrz wyżej).

Początkowo istniały dwa boskie rody – Asowie i Wanowie. Po latach wojny domowej postanowili połączyć siły (pod dowództwem Odyna, najważniejszego z Asów) w walce ze wspólnymi wrogami i dla zachowania Porządku. Odyn wszedł w posiadanie (ładniejsze słowo na „ukradł”) magicznych run, dzięki którym zachowuje władzę bogów (i swoją) nad światem. Z pomocą swojego brata krwi Lokiego, uciekiniera z Chaosu, stworzył Asgard – cytadelę bogów – gdzie Asowie i Wanowie mieszkali, rządzili, mieli przygody, zakochiwali się, popełniali niezliczone głupie błędy, robili sobie bez powodu chamskie i okrutne kawały (zwłaszcza Loki) i w końcu poróżnili się z Lokim z powodu drobnego nieporozumienia (jego wersja wydarzeń), co doprowadziło do szeregu incydentów, a w ich rezultacie – Ragnaröku, tytanicznej bitwy z wrogami (czyli resztą świata), w której wszyscy bogowie mieli zginąć w walce z siłami Chaosu.

W „Runach” Ragnarök nadszedł i przeminął, a od jego czasu upłynęło siedemset lat. Świat się zmienił. Poznaliśmy Maddy Kowalównę, czternastoletnią buntowniczkę mieszkającą w Malbry – wiosce leżącej w północnej części Światów Środka. Maddy ma na dłoni znak runy – czy też znak ruiny – dający jej wyjątkową moc, ale także skazujący na życie poza społecznością, pozostałość złych dawnych czasów sprzed Końca Świata, gdy rządził Porządek – grupa religijna mająca swój ośrodek w Końcu Świata i poświęcająca się zniszczeniu wszystkiego, co ma związek z Chaosem, w tym magii, Faerów, dawnych bogów, historii i wszystkiego, co mogłoby naprowadzić mieszkańców Światów Środka na trop niebezpiecznych pomysłów lub (niech Prawa bronią) snów.

Ale Maddy ma jednego przyjaciela, Jednookiego z Dzikich Krajów, który okazał się dawnym bogiem – Odynem, samym przywódcą Asów, który miał zginąć podczas Ragnaröku, ale ocalał z ograniczoną mocą jako cień swojego dawnego aspektu. Odyn rozpoznał w Maddy potencjalnego sprzymierzeńca, zaprzyjaźnił się z nią i namówił na udział w swojej misji, która potoczyła się w dość nieprzewidziany sposób.

Maddy zaprzyjaźniła się też z goblinem (noszącym niefortunne imię Cukier i Worek) i wyruszyła, by zrealizować własny cel, co również miało niezliczone i nieprzewidziane konsekwencje i doprowadziło do ostatecznego katastrofalnego starcia na brzegach rzeki Sen, gdzie zgromadziły się siły Porządku, by zniszczyć Dziewięć Światów.

Oczywiście bogowie znajdowali się w mniejszości, ale dzięki pewnym nietypowym sprzymierzeńcom – w tym również wężowi Jörmungandowi i Hel, władczyni zmarłych…

Porządek został zupełnie zniszczony.

Odyn upadł.

Świat się skończył (znowu).

I okazało się, że Maddy to Modi, jedno z bliźniąt Thora, które rzekomo zginęły podczas Ragnaröku.

Jako że uratowani Asowie nie posiadali własnych ciał, musieli przyjąć aspekt najbliższego żywego nosiciela – a mianowicie dwóch przedstawicieli rodu ludzkiego, goblina i świni.

Zostawiliśmy bogów na brzegu Snu – wściekłych, zrozpaczonych i stojących przed koniecznością zaklejenia szczeliny między Światami, przez którą wkrótce może się przedrzeć świat umarłych…

A zatem – wiele wątków pozostało niezakończonych. Niektórzy dobrzy ludzie zginęli, choć zasługiwali na przeżycie. Niektórzy nikczemnicy, którym śmierć należała się od dawna, zdołali się psim swędem uratować.

Trudno by to nazwać happy endem.

Ale wtedy na nic lepszego nie mogłam się zdobyć.

A teraz czytajcie dalej…

OSOBY

BOGOWIE (ASOWIE)

Thor, Gromowładny, syn Odyna, znany też jako Dorian Marnota, były hodowca świń – buntownik i czynny przywódca Asów

Ethel, Jasnowidząca, jego matka, znana też jako Frigg, Ethelberta Proboszczowa, wyrocznia i słomiana wdowa

Sif, żona Thora, bogini dostatku, znana także jako Gruba Lizzy, brzuchata świnia

Tyr, wojownik, znany także jako Cukier i Worek, do niedawna goblin, bardzo niechętnie występujący w roli boga wojny

Maddy, która powinna się urodzić jako Modi, syn Thora, ale z zawiłych przyczyn okazała się jego córką

Odyn, generał, nadal martwy, lecz pracujący nad zmianą tego statusu

BOGOWIE (WANOWIE)

Heimdal, złotozęby strażnik bogów

Skadi Łowczyni, pochodząca z Ludzi Lodu i nadal niepewna, po której stronie stoi

Idun Uzdrowicielka, bogini młodości

Bragi, poeta, bóg wina i pieśni

Freya, bogini pożądania

Frey, Żniwiarz, jej bliźniaczy brat

Njörd, porzucony mąż Skadi, bóg morza

INNI

Loki, brat krwi Odyna, znany jako Trikster, niepasujący do żadnego obozu, lecz niechętnie tolerowany – przynajmniej na razie – no bo jednak uratował światy

Jörmungand, jego straszliwy syn, znany także jako Wąż Świata

Sigyn, nieżyjąca była żona Lokiego

Hel, jego córka, władczyni Krainy Zmarłych

Fenris, jego drugi syn, upiorny wilk

Skól i Hati, znani też jako Szok i Wielki H, przyjaciele Fenrisa, upiorne wilki, które pożarły słońce i księżyc, zagorzali wielbiciele mody Końca Świata

Zgrywus – pod żadnym pozorem nie mówcie do niego „konus”

Muniek i Honorata, znane także jako Munin i Hugin, kruki łasuchy

Angerboda, jedna z bardziej niebezpiecznych dziewczyn Lokiego, znana także jako Kusicielka, wiedźma z Żelaznego Lasu, matka Hel, Fenrisa i Jörmunganda, rdzenna mieszkanka Chaosu

Maggie Rada, córka Porządku i nie tylko

Adam Marnota, młodzieniec z głową pełną snów

Nan Nawiedzona, wariatka, niezwykle ambitna starowinka

Kapitan Chaos, estradowiec

Sleipnir, ośmionogi koń i zwiastun Apokalipsy

Mimir Mądry, znany także jako Szeptacz, istota bezcielesna, żądna zemsty

Starzec, patrz wyżej

Perth, przedsiębiorca i zarządca cudzego majątku

Surt, pan Chaosu

RUNY DAWNEGO PISMA

Fé: bogactwo, bydło, majątek, sukces

Úr: siła, Potężny Wół

Thúris: runa Thora, Cierń, zwycięstwo

Ós: Jasnowidzący, Asowie

Raedo: Wędrowiec, Dalekie Kraje

Kaen: dziki ogień, Chaos, Pozaświat

Hagall: grad, Niszczyciel, Świat Podziemi

Naudr: Wiążąca, potrzeba, niepokój, Kraina Zmarłych, Śmierć

Isa: lód

Ár: obfitość, płodność

Yr: Obrońca, Fundament

Sól: lato, słońce

Tyr: Wojownik

Bjarkán: objawienie, prawda, wizja, sen

Madr: ludzie, Światy Środka

Logr: woda, Jedyne Morze

RUNY NOWEGO PISMA

Ethel: ojczyzna, macierzyństwo

Aesk: jesion, stworzenie

Ác: dąb, siła, determinacja

Daeg: dzień, piorun

Iar: Budowniczy, przemysł

Perth: gra, ryzyko, szansa

Wyn: zysk, wygrana, kuszenie, hazard

Eh: związek małżeński, lojalność, więź

Ea: prądy, wieczność, śmierć i to, co po niej

Gabe: dar, ofiara

Księga pierwsza

KONIEC ŚWIATA

Rzeka Sen płynie przez Dziewięć Światów, a Śmierć jest tylko jednym z nich

stare przysłowie

1

Trzy lata po Końcu Świata pięć po dwunastej w katakumbach Uniwersalnego Miasta jak zwykle nie było nic widać ani słychać – z wyjątkiem szczurów, oczywiście, i (jeśli się w nie wierzy) duchów.

Maggie Rada nie bała się ani jednych, ani drugich. Wysoka i smukła, o prostych ciemnych brwiach i oczach w dziwnym szarobursztynowym kolorze, z głową przykrytą białą chustą, nazywaną przez mieszkańców Końca Świata bergą, ubrana w szkarłatną tunikę, nogawice i wysokie buty, była jedyną opiekunką tych opuszczonych katakumb, a szczury uważała za wyborną zwierzynę łowną. Potrafiła trafić takiego z kuszy lub procy z trzystu kroków, nawet się nie zatrzymując. Szczury znały ją już bardzo dobrze i umykały jak najdalej, kiedy Maggie Rada wyprawiała się na polowanie.

A jeśli chodzi o duchy, to Maggie od niemal trzech lat niemal co noc przemierzała ukryte korytarze i żadnego dotąd nie spotkała. Nadal opowiadano sobie historie o strasznej bitwie, jaka się tu rozegrała, gdy zgładzono dziesięć tysięcy żołnierzy Porządku. Ale nie pozostał po nich żaden ślad – podobnie jak po wrogach, z którymi walczyli. Nie przetrwały nawet duchy, by opowiedzieć ich historię.

Oczywiście na zewnątrz roiło się od pogłosek, ale Maggie Rada im nie ufała, a jeszcze mniej – ludziom, którzy je opowiadali. Ignorowała je tak samo, jak duchy, skupiając się na tym, co widziała, i oczyszczając katakumby ze szczurów.

Oczywiście Dobra Księga przedstawiała własną wersję wydarzeń. Księga Apokalipsy twierdziła, że tych dziesięć tysięcy zabitych odeszło w Uniesieniu, co przewidywano od zarania Nowego Wieku, kiedy Bezimienny miał powołać wiernych do walki, ci zaś mieli zrzucić doczesną powłokę i odrodzić się w idealnych ciałach na brzegach Pierwszego Świata.

Maggie wierzyła w Dobrą Księgę. Tak jak jej ojciec i bracia, była wierną wyznawczynią Porządku, a gdyby urodziła się chłopcem, także poznałaby już Uniesienie, zostałaby zabrana do Niebiańskiego Miasta i nie musiałaby się użerać z tym bałaganem na Końcu Świata.

Zdaniem Maggie wiele dyskutowano na temat Uniesienia i natury rozkoszy, które czekają na wiernych, gdy nadejdzie ten szczęsny dzień, lecz nikt nie miał pewności, co się stanie z opuszczonymi ciałami. Wyobrażała sobie jakieś niebiańskie wiosenne sprzątanie, podczas którego zwłoki zostają usunięte w magiczny sposób, ale kiedy ta chwila wreszcie nadeszła i dziesięć tysięcy wyznawców Porządku nagle opuściło swoją doczesną powłokę (wśród nich profesorzy, magistrowie, uczniowie i badacze), rezultaty okazały się straszliwe.

Trupów pozbywano się pół roku. Częściowo dlatego, że nikt nie chciał się podjąć tego obowiązku. Czyszczenie należało do Porządku – tak utrzymywały służby sanitarne – dlatego operacją tą powinien kierować (i zapłacić za nią) oficjalny przedstawiciel zakonu.

Jednak ponura prawda wyglądała tak, że nie pozostał już ani jeden przedstawiciel Porządku, nawet nieoficjalny. I tak zwłoki rozkładały się i cuchnęły, aż po wielu zebraniach i posiedzeniach uznano je za zagrożenie dla zdrowia publicznego, wywieziono i spalono.

Wszystko to wydarzyło się przed trzema laty. Maggie miała wtedy czternaście lat i tuż przed wybuchem zarazy została wysłana do ciotecznej babki Reenie w Polanach. Jej matka została, by wśród makabrycznych szczątków szukać trzech badaczy, swoich synów.

Oficjalnie badacz Porządku nie ma rodziny. Zanim uczeń stanie się uczniem, musi odwrócić się od swoich rodziców, wyrzec się nazwiska i przyjąć zamiast niego numer. Ojciec Maggie uszanował ten zwyczaj. Jako brat badacza, niedawno zaszczyconego darem Słowa, wiedział, że nie powinien zawstydzać synów swoim natręctwem. On sam, młodszy syn sprzedawcy wełny, pragnął należeć do Porządku, ale ojciec nie mógł stracić obu synów, dlatego ta szansa przypadła Eliaszowi, a Donal przejął rodzinny interes.

Wiele lat później, sam będąc ojcem, przeprowadził się do Uniwersalnego Miasta i przysiągł, że da swoim synom szansę, której jemu odmówiono, więc gdy nadszedł czas, wydziedziczył ich zgodnie z zasadami Porządku. Ale matka Maggie nie składała żadnych przysiąg. Wiele matek tak jak ona sprzeciwiało się Prawu i nocą zakradało do budynków uniwersytetu, ryzykując aresztowanie – lub coś gorszego – by zapewnić utraconym bliskim przyzwoity pogrzeb.

Susan Rada drogo zapłaciła za tę szansę. Gorączka krwotoczna, którą zaraziła się podczas wędrówek wśród szczątków, położyła kres jej poszukiwaniom i życiu, a przedtem Susan zdążyła jeszcze zarazić męża, pielęgniarkę, sprzedawcę, jego kuzyna, wszystkich jego klientów i człowieka, który przyszedł po zwłoki.

Gdy Maggie wróciła do domu, zaraza skosiła już sto tysięcy osób, w Końcu Świata ogłoszono koniec kwarantanny, ciała zostały uprzątnięte, a Uniwersytet Niezmiennych Prawd stał się tylko pustą skorupą, złupiony z bogactw. W opróżnionych bibliotekach, wielkich salach i amfiteatrach pozostał tylko kurz.

Maggie mogłaby pewnie zostać u ciotecznej babki, ale nie chciała. Reenie miała własne dzieci, pracowała jako dojarka w pobliskim gospodarstwie, a Maggie nie przywykła do obyczajów ludzi z Polan, którzy wydali się jej niemal sługami nieporządku, tak swobodne mieli podejście do kwestii uczęszczania do kościoła i przestrzegania świąt, śmiali się z jej ubioru, wymowy i tego, co nazywali „miastowymi obyczajami”.

I tak, pozbawiona rodziny, domu i przyjaciół, Maggie wróciła do Końca Świata. W gospodzie przy starym moście znalazła pracę – dostawała pensa dziennie oraz dach nad głową i wyżywienie. Nie lubiła klientów, którzy często zachowywali się po chamsku i za dużo pili, ale gospoda nazywała się Pod Komunią, co początkowo nasunęło jej myśl, że ma ona jakieś związki z Porządkiem. Gospodyni, pani Czarnota, była dewotką, chodziła we wdowiej berdze i miała przenikliwe, oskarżycielskie oczka. Podczas zarazy zbiła majątek, sprzedając talizmany naiwnym. Jej mąż zmarł, pomagając chorym – tak brzmiała wersja pani Czarnoty. A naprawdę zaraził się, okradając trupy. Teraz wdowa korzystała ze świetlanej reputacji małżonka, opowiadając historie o jego odwadze, ostrzegając przed Jasnowidzącymi, znakami ruiny i innymi takimi sprawami, a także z całą powagą zalecając zachowanie abstynencji, jednocześnie sprzedając najgorsze i najkwaśniejsze chrzczone piwo w całym Końcu Świata.

W miarę jak Maggie przywykła do nowych zwyczajów i nowego życia w Uniwersalnym Mieście, zaczęła pojmować, że wielka zaraza nie była najgorszym nieszczęściem, jakie ich dotknęło. Pod nieobecność Porządku na miasto spadła inna plaga: plaga chciwości i bezprawia, która ogarnęła całe południe Ziem Wewnętrznych.

Odyn Jednooki by to zrozumiał. Porządek i Chaos miały swoje przypływy i odpływy. Wzrost jednego oznaczał upadek drugiego. Nie żeby Jasnowidzący wzbili się wysoko, ale jednak dziesięć tysięcy wyznawców Porządku zostało unicestwionych w jeden dzień, a lukę, która po nich powstała, wypełnił Chaos.

To zwycięstwo nie mogło sprawić Odynowi prawdziwej ulgi. Tak, Porządek zniknął, ale przez trzy krótkie lata, które od tego czasu upłynęły, Koniec Świata stał się okropnym miejscem. Pozbawiony kontroli Porządku poddał się – do czego często prowadzą pieniądze – nieumiarkowaniu, anarchii i chciwości. Znikły poważne postaci w czarnych szatach i rozgadane grupki uczniów, znikły ciche kawiarnie, kaplice i księgi.

A teraz, gdy zabrakło Oczyszczeń dla uciechy gawiedzi, ulice były pełne zagranicznych kupców przybywających tu, by sprzedawać swoje towary. W czasach Porządku port w Końcu Świata był objęty bardzo surową kontrolą. Zagraniczni handlowcy musieli płacić wysokie podatki, a nielegalne towary konfiskowano i niszczono. Wpuszczano tylko szacownych kupców, sprzedających towary przyzwoite i potrzebne. Mocne alkohole były zakazane, podobnie jak nierząd i występy tancerek, a choć czarny rynek (oferujący artykuły luksusowe i egzotyczne) nie przestał istnieć, element niepożądany, na przykład Cyganów, domokrążców, włóczęgów i drapichrustów, czekało raczej zakucie w dyby, wydalenie lub nawet powieszenie niż miłe powitanie na placu Katedralnym.

Ale obecnie bramy stały otworem dla wszystkich. Statkom nie odmawiano już prawa wpłynięcia do portu, a kiedy wieść o tym się rozeszła, na Koniec Świata spadła plaga handlarzy wszelkiej maści.

Sprzedawali wszystko, czego tylko dusza zapragnie: jedwabie, skóry, ciastka, paszteciki, małpki, persymonki, fioletowe pigmenty, morskie muszle, trucizny, barbarzyńskich niewolników zza Jedynego Morza, klejnoty – te prawdziwe i te trochę mniej – mocne alkohole, dziwne wynalazki, miłosne zaklęcia, pomarańcze, szklane naczynia, suszone wnętrzności dzikich zwierząt... Stopniowo sprzedawcy wtargnęli do miasta, ściągając hordy klientów, gapiów, hazardzistów i złodziei. Przywlekli ze sobą także przestępstwa najróżniejszych rodzajów, choroby, narkotyki i przemoc. Wygrywali i tracili majątki, sprzedawali w niewolę tych, którzy nie mogli spłacić długów, żyli jak hersztowie zbójców, obwieszeni drogocennościami i z mieczami przy pasach, mieli niewolnice i zwabiali do siebie młodych i naiwnych obietnicami łatwego wzbogacenia.

Maggie, która z trudem wiązała koniec z końcem i pracowała od świtu do nocy w obskurnej gospodzie, uważała, że na świecie zapanowało pandemonium. Nawet na uniwersytecie roiło się od nowych przybyszów – puste refektarze zmieniono w sale taneczne, kolegia – w burdele i spelunki, w których można się było upić i oddać hazardowi.

Początkowo ludzie się burzyli – głównie rodowici mieszkańcy Końca Świata, którzy bali się, że Porządek może pewnego dnia wrócić. Ale w miarę upływu czasu jego wyznawcy zaczęli tracić zapał. Nikt nie upomniał się o władzę. Nie powrócił ani Porządek, ani zaraza. Ponoć ten i ów w opustoszałych budynkach widział duchy, ale wkrótce wypełniły je tancerki i muzycy. Powoli, lecz nieubłaganie zgnilizna zaczęła sięgać coraz głębiej, zagarniając kaplice, sale i gabinety, a nawet sam Wielki Dziedziniec, obecnie zmieniony w plac, na który cały Koniec Świata – a przynajmniej tak się wydawało – przybywał, by figlować w noce Siódmego Dnia.

Tu można było zobaczyć tańczące niedźwiedzie, tu na plecach nagich prostytutek podawano wystawne dania, tu pojawiali się nieuczciwi magicy, jasnowidze i szaleni prorocy głoszący historie o dawnych demonach i pobitych bogach. Tam, gdzie zawsze panowała skromność, pojawiła się nowa niebywała moda. Niektóre kobiety nawet na ulicy pokazywały się z odsłoniętą głową i ramionami. W ciągu trzech lat świat znany Maggie przepadł bez śladu – i nikt oprócz niej się tym nie przejął.

Maggie zawsze przestrzegała zasad wiary. Okrywała głowę bergą, tak jak zalecała Dobra Księga. Nie jadała mięsa w dni święte i zawsze myła się przed modlitwą. Choć Porządek zniknął, przestrzegała praw i okresów postu, bo w tym nowym chaotycznym świecie stare zasady i rytuały dawały jej poczucie bezpieczeństwa.

Oczywiście nie zaznała zarazy ani nie była świadkiem Uniesienia. Wróciła z Polan do domu i tu się dowiedziała, że jest sierotą bez grosza przy duszy i samotną w mieście, które ledwie zna. Szukając pociechy, wmówiła sobie, że jest bohaterką jakiejś dawnej opowieści, jedyną ocaloną z Męczarni.

Jedyna córka, najmłodsza z czworga rodzeństwa, była najbardziej inteligentna. Nie posłano jej do szkoły, ale potajemnie sama nauczyła się czytać. Przez lata zebrała nadspodziewanie wielką wiedzę z niedzielnych kazań Jima Proboszcza i akapitów ukradkiem przeczytanych książek braci. Znała opowieści o jasnowidzących demonach z dawnych czasów, o Asach i Wanach, ich walkach i o tym, jak w końcu ukradli runy Dawnego Pisma i zbudowali cytadelę, z której rządzili Dziewięcioma Światami. Wiedziała, jak się wynosili nad innych, jak tworzyli broń i przedmioty magiczne, organizowali wyprawy i przeżywali przygody, jak wypowiedzieli wojnę Ludowi Lodu i w końcu zostali zdradzeni przez jednego z nich, Trikstera, po czym Bezimienny ukarał ich za arogancję.

To właśnie była Męczarnia – lub Ragnarök, jak go wtedy nazywano. Ale Jasnowidzący nie zginęli podczas Męczarni. Schowali się tylko, osłabieni, lecz nadal niebezpieczni, jak ogień pełzający pod ziemią. A Dobra Księga zapowiadała, że już wkrótce nadejdzie ostateczne Oczyszczenie i idealny Porządek zatryumfuje na wieki nad Chaosem…

Oczywiście w dawnych czasach wszystkie opowieści uważano za potencjalnie niebezpieczne – nawet te z Dobrej Księgi – i tylko przedstawiciele Porządku mieli prawo wchodzić do wielkich bibliotek Uniwersalnego Miasta. Ale teraz Maggie mogła robić, co chciała. Choć zrabowano większość złota Porządku – w tym dziwne medale w kształcie kluczy, noszone przez badaczy na szyjach – pozostawiono większość ksiąg, a Maggie je wykradała. Wiedziała, że to niebezpieczne, lecz tęsknota za na wpół zapomnianym światem, który się w nich krył, zbyt ją dręczyła.

Niektóre dotyczyły nauk ścisłych i alchemii. Znajdowały się w nich opisy różnych właściwości metali i soli. Inne były atlasami geograficznymi z dawnych czasów. Wiele napisano w obcych językach albo słowami niezrozumiałymi dla Maggie. Czasem zawierały malutkie rysunki zwierząt i ptaków. Zdarzały się też nieprzyzwoite, pełne wierszy i obrazków z nagimi kobietami, albo długie spisy dawnych królów. Handlarze coraz bardziej bezcześcili świętość uniwersytetu; Maggie wiedziała, że tylko patrzeć, a ktoś przedsiębiorczy zajmie pomieszczenia bibliotek i sprzeda książki na spalenie, więc wynosiła jak najwięcej tomów i ukrywała je w nowo odkrytym pasażu pod Kaplicą Komunii.

Ta malutka kapliczka w sercu uniwersytetu na razie pozostała niemal nietknięta. Straciła tylko kilka szyb z okien, ale wielki dębowy pulpit pozostał, a na nim – największa księga, jaką Maggie widziała w życiu. Dorównywała wielkością kołysce. Miała skórzaną oprawę ze złotymi okuciami i była ciężka od tajemniczych słów. Maggie nade wszystko pragnęła do niej zajrzeć, ale okładki zabezpieczało złote zapięcie, którego nie potrafiła otworzyć.

Lecz dopiero to, co znalazła pod masywnym rzeźbionym pulpitem, odebrało jej dech, bo były tam ukryte drzwi, uchylone podczas Uniesienia – pierwsze z wielu ukrytych wejść do katakumb Uniwersalnego Miasta.

Od tego czasu Maggie spędzała większość nocy w katakumbach. Nadal łupiono uniwersytet i stało się jasne, że opustoszałe budynki wkrótce się zapełnią i próżno będzie szukać w nich ciszy i spokoju.

Za to katakumby – o, to coś zupełnie innego. Korytarze pod uniwersytetem ciągnęły się kilometrami we wszystkich kierunkach: zimne kamienne przejścia, kręte tunele, groty pełne przeciągów, opuszczone magazyny, krypty pełne kurzu i kości. W pomieszczeniach na górze szabrownicy poczynali sobie coraz śmielej, ale nikt nie odważał się zapuścić do piwnic i nikt nie przeszkadzał Maggie w coraz dalszych wyprawach w głąb korytarzy pod miastem.

To było coś więcej niż zabawa. Przez trzy lata zrobiła kilkaset map ukazujących położenie ponad tysiąca pomieszczeń, jaskiń, krypt, korytarzy, studni, schodów, ukrytych drzwi, ruchomych paneli, pasaży, nisz, wejść, wyjść i ślepych zaułków.

Niektóre korytarze były czyste; w innych brodziła w kurzu niemal po kolana. Raz znalazła wysoką kryptę zbudowaną z ludzkich kości; czaszki ułożono w ozdobny wzór wzdłuż architrawu, kolumny tworzyły długie pęki wyschniętych kości udowych i ramiennych, scalonych zaprawą z włosów, chrząstek, ziemi i tłuszczu. Innym razem znalazła pomieszczenie pełne konserw mięsnych i warzywnych, potem parę skrzynek wina. Widziała także mnóstwo szczurów, komnaty pełne ech, lodowate przejścia – martwe serce Uniwersalnego Miasta.

A potem, podczas jednej z wypraw, potknęła się o kamień, pod którym znalazła długi złoty klucz. Zawiesiła go sobie na szyi. Był ładny, choć zbyt ozdobny, by mógł służyć do jakiegoś praktycznego celu. Potem pewnego dnia przyszło jej do głowy, by wypróbować go na złotym zamku ogromnej, oprawnej w skórę księgi, którą znalazła na pulpicie w Kaplicy Komunii…

I tak córka handlarza wełną z Polan przeczytała Księgę Słów.

Stronice były ogromne i nieporęczne, a papier jednocześnie sztywny i dziwnie zetlały, więc musiała bardzo uważać, żeby go nie rozedrzeć. Ale tekst zapisano niezwykle pięknym charakterem pisma, a obrazki – malutkie iluminacje z Zamkniętych Ksiąg, portrety bohaterów, wijące się węże, smoki, demony i od dawna zaginieni Jasnowidzący – stanowiły opowieści same w sobie, tajemnicze, straszne i rozświetlone blaskiem.

Z obawy przed wandalami lub złodziejami przeniosła (nie bez trudności) swój skarb pod pulpit, a stamtąd – do tajnej biblioteki, gdzie trzymała wszystkie wykradzione książki. Tutaj też złożyła Dobrą Księgę, z szacunkiem oparłszy ją o ścianę. I choć tekst był bardzo stary i często niezrozumiały, Maggie wyczuwała w nim moc. Nocami przy świetle świecy przesuwała palcami po stronach z iluminacjami, powtarzała szeptem dziwne i cudowne słowa… i śniła.

W dzieciństwie nauczono ją, że powinna się wystrzegać snów. Ale potem, gdy z trudem wiązała koniec z końcem w zakamarkach Uniwersalnego Miasta, sny zaczęły jej sprawiać coraz większą przyjemność. Straciła rodziców i krewnych. Nieliczni przyjaciele gdzieś znikli. Zostały jej tylko sny, a teraz, mając w pamięci iluminacje z Księgi, śniła o bitwach i demonach, Jasnowidzących i bogach, o Podniebnej Cytadeli, Czarnej Fortecy i kryjącym się za nią Chaosem, ale przede wszystkim śniła o Dniach Ostatnich, Męczarni, ostatecznym Oczyszczeniu wszystkich światów, kiedy zaraza, przestępstwa, głód i śmierć przestaną istnieć, a trzech wielkich Jeźdźców z płomienistymi mieczami przegalopuje przez Świat Środka, rażąc niegodziwych i podnosząc z prochu wiernych.

I oto przybędzie Koń Ognisty,

A imię jego Jeźdźca jest Rzeź.

I oto przybędzie Koń Morski

A imię jego Jeźdźca jest Zdrada.

I oto przybędzie Koń Powietrzny,

A imię jego Jeźdźca jest Obłęd…

Ten sen Maggie lubiła najbardziej. Wiedziała, że się naraża na wielkie ryzyko, bo przez sny do jej świata mogły wtargnąć demony, ale nie potrafiła się powstrzymać. I tak w mroku Uniwersalnego Miasta, otoczona zapomnianymi książkami, ukołysana do snu pomrukiem wiatru w tunelach i odległymi dźwiękami dobiegającej z góry muzyki, śniła o Słowie, Uniesieniu i nadchodzącej Męczarni. A nade wszystko śniła o Jeźdźcach Dni Ostatnich, z każdym dniem zbliżających się coraz bardziej – zwłaszcza o jednym, który miał młodą, ogorzałą twarz, jasne włosy związane rzemykiem i oczy, których błękit bardzo się różnił od błękitu morza – był zamglony jak widziane w oddali góry i zimny jak szczyty Północy.

Dziwny i piękny sen. Dziwny, bo jakoś wiedziała, że to prawda i że tu – w to martwe i niemal zapomniane miejsce – przybędzie ten jasnowłosy jeździec. I jeszcze bardziej dziwny, bo czasami czuła, że tego młodzieńca same sny przywołują we własnym języku – w tajnej mowie jak ta z książek, w których znalazła nowy cel życia.

I tak, kiedy ludzie na ogół robili wszystko, żeby sny przepędzić, Maggie stała się ich łowczynią. A im więcej śniła, tym bardziej sny wydawały się jej realne i tym bardziej rozumiała, że to tutaj, w ruinach Uniwersalnego Miasta ma się rozpocząć Koniec Świata, w którym ona odegra jakąś rolę.

Właśnie ta myśl – nie książki ani szczury – sprowadzała ją tu co noc. Dlatego Maggie szła przez puste korytarze, czytała dziwne, zapomniane teksty, obracała w zamkach klucze na pół przeżarte przez rdzę i śniła o tym wspaniałym dniu, kiedy wszystko, czego pragnęła przez całe życie, nagle się urzeczywistni.

Pewnego dnia to się stanie. Pewnego dnia nadejdzie ten czas.

I tak Maggie czekała wśród ukradzionych książek, nie traciła wiary, uczyła się i śniła, nie wiedząc, że ponad tysiąc kilometrów dalej, na lodowatej Północy, w wiosce ukrytej w górach i śniegu, nigdy niezasypiające oczy zwróciły się w końcu w stronę, z której dobiegał jej głos, i że po trzech latach czekania jej sny wreszcie dotarły do celu.

2

Dostępne w pełnej wersji

3

Dostępne w pełnej wersji

4

Dostępne w pełnej wersji

5

Dostępne w pełnej wersji

6

Dostępne w pełnej wersji

7

Dostępne w pełnej wersji

8

Dostępne w pełnej wersji

9

Dostępne w pełnej wersji

10

Dostępne w pełnej wersji

11

Dostępne w pełnej wersji

12

Dostępne w pełnej wersji

Księga druga

MŁOT THORA

Strzeż się bogów przynoszących dary.

przysłowie z Północy

1

Dostępne w pełnej wersji

2

Dostępne w pełnej wersji

3

Dostępne w pełnej wersji

4

Dostępne w pełnej wersji

5

Dostępne w pełnej wersji

6

Dostępne w pełnej wersji

7

Dostępne w pełnej wersji

8

Dostępne w pełnej wersji

9

Dostępne w pełnej wersji

10

Dostępne w pełnej wersji

11

Dostępne w pełnej wersji

12

Dostępne w pełnej wersji

Księga trzecia

KOŃ ODYNA

Hej, przeleciał konik, ośmionogi konik!

(baju, baj, pijanico!)

A tu Dziewięć Światów w jego oku płonie.

(pijanico, baju, baj!)

pijacka piosenka z Końca Świata

1

Dostępne w pełnej wersji

2

Dostępne w pełnej wersji

3

Dostępne w pełnej wersji

4

Dostępne w pełnej wersji

5

Dostępne w pełnej wersji

6

Dostępne w pełnej wersji

7

Dostępne w pełnej wersji

8

Dostępne w pełnej wersji

9

Dostępne w pełnej wersji

10

Dostępne w pełnej wersji

11

Dostępne w pełnej wersji

12

Dostępne w pełnej wersji

13

Dostępne w pełnej wersji

14

Dostępne w pełnej wersji

Księga czwarta

STARZEC Z DZIKICH KRAJÓW

Alboście to nie słyszeli

O tej starowinie,

co latała niebem w koszu,

z brandy w butelczynie.

Aż polecieć się zachciało

starowinie owej,

hej, daleko do Krainy,

hej, Drapichrustowej.

W niebo, w niebo, nad księżycem

aż po kraj magiczny, hej!

Tam gdzie piwo rzeką płynie,

a Faery bawią się.

stara rymowanka z Polan

1

Dostępne w pełnej wersji

2

Dostępne w pełnej wersji

3

Dostępne w pełnej wersji

4

Dostępne w pełnej wersji

5

Dostępne w pełnej wersji

6

Dostępne w pełnej wersji

7

Dostępne w pełnej wersji

8

Dostępne w pełnej wersji

9

Dostępne w pełnej wersji

10

Dostępne w pełnej wersji

Księga piąta

CYRK „PANDEMONIUM”

Oskubać frajera nie grzech, lecz obowiązek.

stare przysłowie z Ziem Wewnętrznych

1

Dostępne w pełnej wersji

2

Dostępne w pełnej wersji

3

Dostępne w pełnej wersji

4

Dostępne w pełnej wersji

5

Dostępne w pełnej wersji

6

Dostępne w pełnej wersji

7

Dostępne w pełnej wersji

8

Dostępne w pełnej wersji

9

Dostępne w pełnej wersji

Księga szósta

SIARKA I CIASTECZKA

Wierz mi, nie nazywają jej więzią na darmo.

Lokabrenna, 5:19

1

Dostępne w pełnej wersji

2

Dostępne w pełnej wersji

3

Dostępne w pełnej wersji

4

Dostępne w pełnej wersji

5

Dostępne w pełnej wersji

6

Dostępne w pełnej wersji

7

Dostępne w pełnej wersji

Księga siódma

JEŹDZIEC RZEZI

Gdyby życzenia były końmi, żebracy nie chodziliby pieszo.

stare przysłowie ludowe

1

Dostępne w pełnej wersji

2

Dostępne w pełnej wersji

3

Dostępne w pełnej wersji

4

Dostępne w pełnej wersji

5

Dostępne w pełnej wersji

6

Dostępne w pełnej wersji

7

Dostępne w pełnej wersji

8

Dostępne w pełnej wersji

9

Dostępne w pełnej wersji

10

Dostępne w pełnej wersji

Księga ósma

BIFROST

Wnet Kolebka upadnie, łuki tęczy pękną…

rymowanka z Północy

1

Dostępne w pełnej wersji

2

Dostępne w pełnej wersji

3

Dostępne w pełnej wersji

4

Dostępne w pełnej wersji

5

Dostępne w pełnej wersji

6

Dostępne w pełnej wersji

7

Dostępne w pełnej wersji

8

Dostępne w pełnej wersji

9

Dostępne w pełnej wersji

Księga dziewiąta

ASGARD

Koniec Światów zawsze zaczyna się od pocałunku.

Lokabrenna, 19:12

1

Dostępne w pełnej wersji

2

Dostępne w pełnej wersji

3

Dostępne w pełnej wersji

4

Dostępne w pełnej wersji

5

Dostępne w pełnej wersji

6

Dostępne w pełnej wersji

7

Dostępne w pełnej wersji

8

Dostępne w pełnej wersji

9

Dostępne w pełnej wersji

10

Dostępne w pełnej wersji

11

Dostępne w pełnej wersji

12

Dostępne w pełnej wersji

13

Dostępne w pełnej wersji

14

Dostępne w pełnej wersji

15

Dostępne w pełnej wersji

Table of Contents

Podziękowania

WSTĘP

OSOBY

RUNY DAWNEGO PISMA

RUNY NOWEGO PISMA

Księga pierwsza: KONIEC ŚWIATA

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Księga druga: MŁOT THORA

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Księga trzecia: KOŃ ODYNA

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Księga czwarta: STARZEC Z DZIKICH KRAJÓW

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Księga piąta: CYRK „PANDEMONIUM”

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Księga szósta: SIARKA I CIASTECZKA

1

2

3

4

5

6

7

Księga siódma: JEŹDZIEC RZEZI

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Księga ósma: BIFROST

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Księga dziewiąta: ASGARD

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15