Copyright © Anna Klejzerowicz, 2012

Projekt okładki

Sylwia Martyna

(studio-kreacji.pl)

Zdjęcie na okładce

© Christine Amat/Trevillion Images

Redaktor prowadzący

Anna Derengowska

Redakcja

Ewa Charitonow

Korekta

Jolanta Kucharska

ISBN 978-83-7839-863-9

Warszawa 2012

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

ul. Garażowa 7, 02-651 Warszawa

www.proszynski.pl

OJCU

który kibicował mi w pracy nad książką,

ale nie doczekał zakończenia.

Ale ja wierzę, że i tak je zna.

Cała ta historia jest prawdziwa. Prawdziwe są miejsca i ludzie, nawet jeśli poszczególne postaci stanowią zlepek twarzy i osobowości różnych osób. Jeśli chodzi o wydarzenia, to fakty mieszają się tu z fikcją, chociaż granice obu tych rzeczywistości zacierają się i przenikają. Najprawdziwsze są zwierzęta i wszystko, co ich w tej opowieści dotyczy. Oraz uczucia, emocje i myśli, które są najważniejszym tematem tej książki – jej źródłem i inspiracją. Dziękuję za nie moim bliskim.

I

CZAROWNICE MAJĄ LEPIEJ

O Boże

pobiec w las

roztopić się w jeziorze

zakwitnąć łubinem

na skraju łąki

czemu

przestrzeń ograniczona

te cztery ściany

sufit i podłoga

ciągle się kurczy

Była sobota, jechałem obejrzeć działkę. Nie żeby zaraz kupować, ale co mi szkodziło zobaczyć. Dobry pretekst, żeby spotkać się z przyjaciółmi mieszkającymi w tej samej miejscowości. Przy okazji zrobimy grilla w ogrodzie. Pogoda piękna – w końcu to już maj. Przyda się odrobina odpoczynku. Ostatnio wszystko mnie męczyło: firma, miasto, klienci, starzy znajomi i różne panie (zwłaszcza te przesadnie zainteresowane moim stanem cywilnym). Coraz częściej, choć mgliście, myślałem o jakimś azylu za miastem. Ostatecznie na wieś wynosi się mnóstwo ludzi. Marzyłem o tym już dawno, a teraz co właściwie stoi na przeszkodzie? Mógłbym. Nic mnie nie trzyma. Jolka z Pawłem wyemigrowali z miasta dwa lata temu i twierdzą, że była to najszczęśliwsza decyzja w ich życiu, a teraz namawiają mnie na kupno działki w tej samej miejscowości. Więc czemu nie pomarzyć raz jeszcze?

Czterdziestka na karku. Z okładem. Trochę kasy i nic poza tym. No, owszem – mała firma komputerowa, mieszkanie w centrum Gdyni i samochód. Nie mam rodziny, nikogo bliskiego, psa, kota, poczucia spełnienia. Kiedyś miałem żonę. Niezbyt długo. Różnica charakterów. Ja zawsze lubiłem święty spokój, przyrodę, książki, kameralny jazz. Ona – imprezy, modne knajpy, modne towarzystwo, modne ciuchy. Wszystko, co modne. W końcu zanudziłem ją prawie na śmierć i odeszła do bardziej modnego kolegi. Który zresztą posiadał o wiele więcej modnych pieniędzy.

Teraz już i ja posiadam ich co nieco. Może nie przesadnie dużo, ale wystarczająco jak na moje potrzeby. Do tej pory nie bardzo wiedziałem, co z nimi robić. Nie miałem na co wydawać, a samo posiadanie mnie nie bawiło. No i stąd wziął się pomysł na działkę, którą właśnie jechałem obejrzeć.

Miejscowość odnalazłem bez trudu. Niesamowite: tak blisko miasta, a inny świat! Boże, jak w górach! Dokoła lasy, wzgórza, powietrze. Trochę starych domów i sporo nowych. Wąziutka brukowana uliczka. Teraz trzeba tylko trafić do Jolki i Pawła… Cholera, chyba zapomniałem karteczki z planem i numerem posesji! I co teraz? Ech, znajdą się. Wioska nieduża, na pewno wszyscy się tutaj znają.

Zostawiłem samochód na skraju lasku i poszedłem kawałek w głąb wsi. Śpiew ptaków i brzęczenie owadów. Szczekanie psa. Zapach bzu. Wszędzie bez. Pięknie.

Minąłem maleńki domeczek, kurną chatę prawie. Wyglądał na bardzo stary. W ogródku pracowała pochylona postać, wokół której kręcił się radośnie mały, czarny kotek; usiłował złapać motyla. Kobieta (teraz widziałem ją lepiej) mówiła coś do zwierzaka półgłosem. Do furtki podbiegło duże psisko i obszczekało mnie donośnie, merdając jednocześnie puszystym ogonem. Postanowiłem zapytać o drogę.

– Dzień dobry. Przepraszam najmocniej, szukam znajomych…

Kobieta wyprostowała się, podeszła bliżej. A mnie po prostu zamurowało. Podświadomie spodziewałem się zwyczajnej wiejskiej baby, gdy tymczasem ujrzałem zjawiskowo piękną dziewczynę. W tej biednej chałupce ktoś taki…?

Kiedy jednak znalazła się tuż przy furtce, stwierdziłem, że to już niezupełnie dziewczyna – okazała się mniej więcej w moim wieku – i że określenie „piękna” też nie do końca odpowiada rzeczywistości. Piękna to jest na przykład Miss Polonia. Albo modelka na wybiegu. Ta tutaj była raczej intrygująca. Dziwna twarz, niepowtarzalna uroda. Coś, co onieśmielało. Jakiś dystans. Dżinsy i długa, czarna tunika, spięte z tyłu rude włosy i ciemne okulary. Kot wciąż tańczył wokół jej nóg. Uspokoiła psa.

– Nie sądzę, żebym mogła pomóc… A o kogo chodzi?

Wymieniłem nazwisko przyjaciół – nic jej nie mówiło. Spróbowałem więc ich opisać. Zastanawiała się przez chwilę.

– Twierdzi pan, że całkiem niedawno sprowadzili się z miasta? To może być tamten dom, ten biały, w dole. Niezbyt dobrze znam sąsiadów. Proszę mi wybaczyć. Do widzenia.

Wzięła kota na rękę i zniknęła w chatce. Koniec wizji.

Takie właśnie odniosłem wrażenie. Wizja. Sen. Coś nierzeczywistego. Jeszcze raz obejrzałem sobie jej domek. Mały, drewniany. Ale tym razem dostrzegłem zabawnie pomalowane okiennice i drzwi z kołatką w kształcie smoka. I werandę porośniętą czymś zielonym i kwitnącym. I wiklinowe krzesło. I dzwoneczki. Ogród? Zdziczały nieco, ale z klimatem. Niebieski rower. Kosiarka. W ogrodzie zielona ławeczka…

Pies zawrócił i znów zaczął szczekać. Raczej stary. W typie wilczura. Wycofałem się do samochodu. Jeszcze tego brakowało, żeby mnie tu wzięto za złoczyńcę!

Choć tak kusiło, żeby podejść ponownie, zadzwonić (przy furtce był dzwonek), przekonać się, że ta kobieta istnieje naprawdę… Czarownica jakaś miejscowa czy co? Musiała mnie zauroczyć, pomyślałem. Przecież nawet nie była sympatyczna!

Obejrzałem własne odbicie w szybie samochodu. Zwykle podobam się kobietom, ale tej widać nie. Sobie się też nie spodobałem. Duży, misiowaty, zarośnięty, kędzierzawy. Ciemny blondyn. Szczyt przeciętności. No, opalony przynajmniej. Ruszyłem. Przejeżdżając obok chatki, rozejrzałem się, ale jej nie było w pobliżu. Na parapecie siedział kot. Inny. Wielki. Szarobury.

Zaraz potem odnalazłem Jolę i Pawła. Rzeczywiście, to był ten biały dom wskazany przez tajemniczą kobietę. Spędziliśmy razem miły dzień. Nowa posesja, okazała, ładnie położona. Ogród zadbany, trawniki wystrzyżone, huśtawka, dwoje dzieci, dwa pekińczyki. Taras z kwiatkami w doniczkach. Wszystko prawdziwe, wesołe, zwyczajne. Realne. Sami gospodarze również: Jola – sympatyczna postawna blondyna, Paweł – miły gość w okularach, z bródką i nieodłączną fajką.

Tak tu przyjemnie…

Poszliśmy, oczywiście, obejrzeć działkę. Na końcu wsi, na samym jej skraju. Świetna lokalizacja. Spory kawałek ziemi. Mógłbym hodować konie, pomyślałem, też zawsze o tym marzyłem. Właściwie czemu nie? Może niekoniecznie zaraz konie. Ale mały domek? Przynajmniej na lato.

Zaczynałem dojrzewać do decyzji.

Kiedy wieczorem piekliśmy kiełbaski, zagaiłem od niechcenia o tamtą drewnianą chałupkę. Że niby jestem ciekaw, bo pytałem tam o drogę taką dziwną kobietę. Niezbyt sympatyczną.

– Ach, tamten? Na początku wsi? – Paweł załapał od razu. – No tak, tam mieszka jedna taka, rzeczywiście dziwna. Prawie jej nie znamy. Ona z nikim nie utrzymuje kontaktów. Tajemnicza twarz.

– Sama tam mieszka?

– Sama. Różne plotki chodzą, ale tak naprawdę to nikt nic o niej nie wie. Dziwne w takiej małej wiosce, prawda? Podobno z kotami chodzi na spacery. Ekscentryczka. A ty co, Michał? Spodobała ci się? Nie radziłbym, chłopie. Wygląda na… No wiesz, femme fatale i takie tam. Może i niezła, ale ruda i blada. A takie bywają niebezpieczne!

– Co to znaczy „niezła”, Pawełku? – wtrąciła słodko Jola. – Moim zdaniem wcale nie jest ładna, a raczej taka… hm, zmanierowana. Szpanerka.

Paweł mrugnął do mnie i zmienił temat.

– Ale ty, chłopie, już wyglądasz jak człowiek wsi! Opalony, ogorzały. Jesteś stworzony do tego miejsca!

– Wiesz, biegam od czasu do czasu. Poza tym szybko łapie mnie słońce.

– No, kochany, tutaj to dopiero miałbyś gdzie biegać!

Może…

Tymczasem pora ruszać z powrotem, do dusznego mieszkanka przy hałaśliwej ulicy, do smrodu spalin, do komputera: zastanowię się, oddzwonię, no to bywaj, bywajcie, cześć, cześć, koniecznie się zdecyduj, oczywiście, do usłyszenia, buźka, pa.

Wracałem już po ciemku. W oknie chatki, zza kolorowej zasłony, świeciło światło.

Pół godziny i już byłem z powrotem w mieście. I poczułem się źle z tego powodu.

Myślałem intensywnie przez parę dni. Czasem zdawało mi się, że to wszystko dziecinada, głupi kaprys. Potem stukałem się w głowę, zły, że taki jestem zasiedziały, sztywny i stereotypowy. Że zestarzeję się tutaj i już będzie za późno na jakiekolwiek zmiany. I co będę miał z takiego życia?

Po nocach śniły mi się konie, łąki i lasy. Bywało, że mały, drewniany domek. Pusty i zamknięty na głucho. Wyczekiwałem pod nim we śnie i kiedy już, już coś się miało wydarzyć, budziłem się z bijącym sercem i myślałem: „Odbiło ci?!”.

W pracy nic się nie działo. Lato blisko, upały. Zastój. A może by tak urlop? Na wsi, na własnej działce? Mógłbym tam coś postawić. Na razie choćby namiot. W każdym razie ziemia jeść nie woła. Stać mnie na kupno, a potem się zobaczy.

Zadzwoniłem do Joli i Pawła późnym wieczorem:

– Zdecydowałem się.

– Super, stary!

I już.

Sprawa załatwiona.

***

I tak się zaczęło.

Nawet niespecjalnie się targowałem. Przebierając w różnych ofertach, znalazłem prosty projekt domu letniskowego; spodobał mi się. Załatwiłem formalności (brr, nie cierpię biurokracji!). Jeździłem po marketach i hurtowniach. Czułem, że żyję. Miałem cel.

Dom rósł powolutku, ale konsekwentnie.

Pogoda wciąż była piękna, jak na zamówienie. W końcu całkiem przeniosłem się na wieś, z plecakiem niezbędnych rzeczy i namiotem. Pomagałem przy budowie; a może raczej przeszkadzałem? Trudno powiedzieć. W każdym razie zrobiłem własnoręcznie prowizoryczne ogrodzenie z palików i desek.

Spacerowałem po wsi, poznawałem ludzi. Czasem przechodziłem obok drewnianej chałupki. Pusto. Nawet pies nie zaszczekał. Zupełnie jak w moich snach.

Najważniejsze, że już niedługo zamieszkam we własnym domu! Niesamowite. Czy to się dzieje naprawdę? Błogosławieni niech będą Paweł z Jolą.

Postawiłem obok namiotu małą wiatę, do siedzenia i czytania w upały. Wieczorami rozpalałem małe ognisko, żeby upiec kartofle albo kiełbaski. Od czasu do czasu przychodzili Paweł z Jolą i wtedy siedzieliśmy razem do późnej nocy, popijając piwo. Świerszcze grały jak opętane.

Pewnego razu, wieczorem, postanowiłem odprowadzić Pawła i Jolę do ich domu, a przy okazji trochę się przespacerować. No i zaniosło mnie aż pod drewnianą chatkę. W oknie zobaczyłem światło. I cień kota na tle zasłony. Czyli ona nadal tu mieszka…

Następnego dnia udało mi się podstępnie naprowadzić na temat Jolkę. Okazała się całkiem gadatliwa.

– Tak, widziałam ją dziś w sklepie, nawet parę słów zamieniłyśmy, wyobraź sobie. Takie tam, o pogodzie, ble, ble, ble… Chyba gdzieś ostatnio wyjeżdżała, bo sąsiadka karmiła jej zwierzęta. Wiesz, ta starsza pani, co mieszka obok.

Oczywiście odnalazłem staruszkę. Razem z jej kurami. Spytałem, czy może mi sprzedać kilka jaj. Sprzeda, czemu nie? Też była rozmowna. Pogawędka szybko zeszła na domek obok, że stary taki, może zabytkowy?

– A jo, panie, stary, ale czy on tam zabytkowy? Iii… Zabytkowy to je nasz kościół. Te chałupe to jeden taki po ciotce dziedziczy, co to miastowy się zrobił i wynajął takiej pani, co też z miasta przyjechała, no i mieszka tu ona tera. I to samiuteńka. Czego te ludzie na wsi szukają, to jo nie wim. Tam nic nie ma, panie! Woda ze studni, zapuszczone to takie! Piec był jeden, co go ta pani na kominek przerobić kazała. Ale nie powiem, ładnie se urządziła, nie poznać, że to ten sam dom w środku jest. Wiem, bo jej koty ja karmiła, kiedy ona wyjeżdżała, bo psa to ona ze sobom zabiera…

– A kim jest ta pani? To taka ruda pani, z kitką?

– A tak. A kim jest, to jo nie wim. Jakowaś artystka. Lalki robi, dziwaczne takie. Brr! Jak żywe! Nie takie dla dzieciaków. Mówi, że dla teatrów. Pełno ich tam u niej, aż straszno człowiekowi sie robi… Ale biedna ona, samotna taka i smutna jakoś. Matkę ma tylko, do niej jeździ. Ani męża, ani dzieciaków, tylko te koty i ten kundel stary. A młoda jeszcze i całkiem niebrzydka, chociaż ruda. Co to za życie! A po jajeczka proszę przychodzić, dobre mam, świeżutkie, nie takie jak w sklepie…

Tak, tak, na pewno. Jajecznica na śniadanie – dobra rzecz.

Ploteczki też.

***

Nie mogłem zrozumieć, co mnie pcha do tej kobiety. Widziałem ją zaledwie raz i twarz już mi się zatarła w pamięci. Pamiętałem tylko rudy kucyk i ciemne okulary. I ogólne wrażenie. Że przyciąga jak magnes. I jeszcze to, że drugiej takiej nigdy wcześniej na oczy nie widziałem. Tłumaczyłem sobie, że po prostu intryguje mnie dziwność, odmienność. Myślałem: „Dziwak ciągnie do dziwaka…”.

A może samotny do samotnego?

Ona tu obca, ja też. Ale tak naprawdę, już chyba wiedziałem, że to pierwsza kobieta od lat, która zrobiła na mnie wrażenie.

Wreszcie ją zobaczyłem. Co prawda tylko przez chwilę. Jechała na rowerze, a obok biegł pies. Zauważyłem powiewający na wietrze rudy kucyk. Skręciła do lasu. Zobaczyłem – i serce mi zagrało.

Dziecinniejesz, stary!

Gra była niebezpieczna, ale dreszczyk kusił. Przecież chciałem stać się nowym człowiekiem, a to jest właśnie coś nowego. I tak będę tu mieszkał wyłącznie latem, a ona nie wiadomo jak długo, przekonywałem samego siebie. Zresztą to nic poważnego, wakacyjne emocje, wpływ otoczenia…

Jednak w pewnym momencie zdałem sobie sprawę, że przez cały czas wpatruję się w drogę. Sądziłem (a raczej miałem nadzieję), że ona będzie w końcu tędy wracać. Ale nie doczekałem się. Widocznie wracała jakoś inaczej.

Na wszelki wypadek wieczorem znów wybrałem się na krótki spacer i znów zobaczyłem światło. Przez moment widziałem również jej cień, czarny na tle żółtego prostokąta. Cień przesunął się szybko i już go nie było, ale i tak poczułem się dziwnie uspokojony.

W końcu doszedłem do wniosku, że bardziej pilnuję małej chatki niż własnej budowy. Tymczasem mój dom rósł w siłę i gabaryty. Wkrótce będzie gotowy. Ekipa sprawna, na szczęście, a konstrukcja prosta – to przecież tylko zwykły letniak.

W samym rogu mojej działki rosło wysokie, stare drzewo, kasztanowiec chyba. Ustawiłem pod nim zbitą z desek ławkę, a przy niej coś na kształt stolika (dwa kamulce i decha). Obok, ze starej balii, wkopanej w ziemię, powstała sadzawka (balię dostałem od sąsiadów Joli). I teraz mam coś, co się nazywa oczko wodne. Brzegi obłożyłem kamieniami, a Jolka obiecała, że przyniesie mi jakieś specjalne roślinki, żeby było jeszcze ładniej.

Kupiłem poradnik i zabawiałem się planowaniem przyszłego ogrodu. Wciągnęło mnie to. Zresztą teraz wszystko sprawiało mi radość. Czułem się jak obudzony z letargu. Nie, zdecydowanie miasto nie jest naturalnym środowiskiem człowieka!

Któregoś dnia zaczepiła mnie tęga pani, sąsiadka, i zapytała, czy nie chcę szczeniaka. Nie wiedziałem, czy chcę, więc kobieta zaprosiła mnie do siebie, żebym obejrzał pieska. Zapewne odgadła, że jak zobaczę, to wezmę.

Na spotkanie wybiegł nam śmieszny brązowy kundelek. Powitał mnie serdecznie, jak starego przyjaciela, a ja uznałem to za znak. Sąsiadka powiedziała, że mały ma już cztery miesiące, suka go odpędza, resztę miotu już dawno rozdali i tylko ten został. Nie chce pieniędzy, byle w dobre ręce… Bo ona nie z tych podleców, co to pieski do lasu wywożą, takich to by od razu w więzieniu zamykała! Ponieważ ja też bym zamykał, więc się dogadaliśmy.

Miałem zatem szczeniaka. Wabi się Bokser, dodała na pożegnanie. Taki z niego bokser, jak ze mnie ciężarówka, pomyślałem. Ale od tej pory byliśmy nierozłączni.

Więc to jednak znak.

Jeszcze tego samego dnia podjechałem do pobliskiego sklepu po jedzenie dla psiaka. Drugą paczkę suchej karmy (tym razem dla dorosłych psów) oraz czekoladę kupiłem dla sąsiadki dobrodziejki, w dowód wdzięczności za Boksera.

Mały dostał też obrożę, smycz i – bardzo niechętnie – zaczął pobierać lekcje dobrego wychowania. Codziennie rano chodziliśmy na spacery do lasu. W lesie biegaliśmy: pies uszczęśliwiony, ja szarpany za nogawki dresu, ale również szczęśliwy. Potem, w nagrodę, odbywała się zabawa w rzucanie i przynoszenie patyczka.

Poza tym regularne spacery pozwalały mi na stałą obserwację chatki Baby Jagi, jak ją nazywałem w myśli. Raz udało mi się nawet zobaczyć rudą nieznajomą, kiedy przechodziła przez podwórko z naręczem kwiatów. Nie, stanowczo nie przypominała wiedźmy, bardziej elfa. Ale „chatka Baby Jagi” brzmiało lepiej.

Za drugim razem siedziała na ławce przed domkiem i szczotkowała białego kota. Ukłoniłem się. Spojrzała zdziwiona; chyba mnie nie poznała. Skinęła głową i zagwizdała na psa, który straszył Boksera przy płocie.

Odwiedziłem Jolę i Pawła, bo chciałem przypomnieć o tych wodnych roślinach. Paweł był sam, Jolka akurat pojechała do miasta. Pogadaliśmy chwilę w ogrodzie, popijając mrożone wino. No i znów podkusiło mnie, żeby palnąć coś o rudej.

Paweł spojrzał jakoś dziwnie.

– Co ty, stary, zakochałeś się? Jolka mówi, że coś za bardzo interesujesz się naszą tajemniczą damą.

Idiota.

Nawet jej nie znam!

A jednak… Czułem się trochę tak, jak wtedy, gdy jako nieśmiały dwunastolatek zakochałem się w dziewczynce z sąsiedniego domku kempingowego. Podczas wakacji z rodzicami, gdzieś nad Balatonem. Dziewczynka nie była Polką (pochodziła, zdaje się, ze wschodnich Niemiec), miała długie, jasne włosy i wysoko zadzierała nosa. Nie mogliśmy się dogadać. A ja marzyłem i myślałem tylko o niej. To była moja pierwsza wielka miłość.

Ale teraz nie masz dwunastu lat, pomyślałem, tylko pierwsze siwe włosy. A jakiś tajemniczy głos odpowiadał mi na to szyderczo: „No i co, czujesz przecież dokładnie to samo”.

To samo.

To samo!

Reszta w pełnej wersji

OPOWIADANIE ADY

Dostępne w pełnej wersji

II

DZIECKO LASU

Dostępne w pełnej wersji

OPOWIADANIE JADŹKI

Dostępne w pełnej wersji

III

JAK DZIKIE PTAKI

Dostępne w pełnej wersji

OPOWIADANIE JARKA

Dostępne w pełnej wersji

IV

EPILOG: 10 LAT PÓŹNIEJ

Dostępne w pełnej wersji

Table of Contents

I: CZAROWNICE MAJĄ LEPIEJ

OPOWIADANIE ADY

II: DZIECKO LASU

OPOWIADANIE JADŹKI

III: JAK DZIKIE PTAKI

OPOWIADANIE JARKA

IV: EPILOG: 10 LAT PÓŹNIEJ